कैलालीको गौरीगङ्गा नगरपालिका-६ मोयास्थित भैरव महिला सामुदायिक वनमा बाघको आक्रमणबाट ४० वर्षीय कृष्ण चौधरीको मृत्यु भएको छ।
शुक्रबार बिहान करिब ५ बजे सामुदायिक वनमा च्याउ टिप्न गएका चौधरीको घटनास्थलमै मृत्यु भएको हो। इलाका प्रहरी कार्यालय चौमालाका प्रहरी वरिष्ठ नायब निरीक्षक रमेशबहादुर शाहीका अनुसार चौधरीसँगै गएका अन्य दुई जनाले भागेर ज्यान जोगाएका थिए। प्रहरीलाई बिहान ८:०५ बजे घटनाबारे जानकारी प्राप्त भएको र शाहीको कमान्डमा चार जनाको टोली बिहान ८:४५ बजे घटनास्थल पुगेको थियो। घटनास्थल इलाका प्रहरी कार्यालय चौमालाबाट करिब १३ किलोमिटर दक्षिण-पश्चिममा पर्छ।
नेपालमा बाघको सङ्ख्या बढेसँगै मानव-वन्यजन्तु द्वन्द्व चुनौती बनेको छ, कैलाली जिल्लामा विगतमा पनि यस्ता धेरै घटना रिपोर्ट भएका छन्। संरक्षणकर्मीहरूका अनुसार कैलालीका केही बाघ भारतको दुधुवा नेसनल पार्क वा वसन्ता जैविक मार्गबाट आएका हुनसक्छन्। विज्ञहरूले निहुरिएर काम गरिरहेका मानिसलाई बाघले मृग प्रजाति ठानेर आक्रमण गर्न सक्ने, वा कमजोर बाघहरूले प्राकृतिक आहारा पाउन नसक्दा मानव बस्ती नजिक आउने गरेको बताएका छन्।
मानव-वन्यजन्तु द्वन्द्वबाट हुने क्षति सम्बोधन गर्न सरकारले २०८० साउन १ गतेदेखि ‘वन्यजन्तुबाट भएको क्षतिको राहत वितरण निर्देशिका, २०८०’ लागू गरेको छ, जसले राष्ट्रिय निकुञ्ज वा आरक्ष बाहेकका वन क्षेत्रमा वन्यजन्तुको आक्रमणबाट हुने मृत्यु, गम्भीर घाइते वा सामान्य घाइतेको अवस्थामा राहत उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरेको छ। पीडित परिवारले राहतका लागि डिभिजन वन कार्यालयमा निवेदन दिनुपर्नेछ। सरकारले द्वन्द्व न्यूनीकरणका लागि पूर्व सूचना प्रणाली, रोकथाम संरचना र वैकल्पिक बाली प्रवर्द्धनका कार्यक्रमहरू पनि सञ्चालनमा ल्याएको छ। बाघलगायत वन्यजन्तुको निगरानीका लागि ड्रोन, जीपीएस र क्यामेरा ट्र्याप प्रयोग गरिएको छ। संवेदनशील क्षेत्रमा सोलार फेन्स, ट्रेन्च, टावर र तारबार निर्माण तथा मर्मत भइरहेको छ। नेपाल बिमा प्राधिकरणले गत असारमा वन्यजन्तु जोखिम केन्द्रित बिमालेख जारी गरेको छ।
प्रहरीले घटनाबारे थप अनुसन्धान गरिरहेको इलाका प्रहरी कार्यालय चौमालाले जनाएको छ। यद्यपि, आक्रमण गर्ने बाघको पहिचान वा नियन्त्रणबारे जानकारी उपलब्ध छैन। कृष्ण चौधरीसँग च्याउ टिप्न गएका अन्य दुई जनाको विस्तृत विवरण पनि सार्वजनिक गरिएको छैन। पीडित परिवारले पाउने राहतको निश्चित रकम र कहिलेसम्म प्राप्त हुनेछ भन्नेबारे हालसम्म जानकारी नखुलेको प्रहरीले बताएको छ। भैरव महिला सामुदायिक वनमा भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन कुनै विशेष उपाय अपनाइनेछ वा छैन भन्ने पनि स्पष्ट छैन।
