नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत सभापति पदका लागि श्यामकृष्ण खड्कीले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् भने वरिष्ठ उपसभापतिमा विश्वप्रकाश शर्माले मनोनयन दर्ता गरेका छन्। काठमाडौंमा जारी महाधिवेशनको तेस्रो दिन आज (असोज २० गते, मंगलबार) निर्वाचन प्रक्रिया सुरु भएसँगै नेताहरूले उम्मेदवारी दर्ता गराएका हुन्।
नेपाली कांग्रेसका नेता श्यामकृष्ण खड्कीले सभापति गगन थापालाई टक्कर दिन आफूले उम्मेदवारी दिएको बताएका छन्। सभापति पदमा अर्का नेता किशोर सिंह राठोर पनि आकांक्षी छन्।
वरिष्ठ उपसभापति पदमा नेपाली कांग्रेसका उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। उनको वारिसका रूपमा पुष्पराज पौड्यालले निर्वाचन समितिमा उम्मेदवारी दर्ता गराएका हुन्।
महाधिवेशनको संशोधित विधान र निर्वाचन तालिका
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन २०८३ असोज १८ गते (आइतबार) देखि काठमाडौंमा सुरु भएको छ र यो असोज २२ गतेसम्म चल्नेछ। महाधिवेशनमा नयाँ नेतृत्व चयनका लागि उम्मेदवारी दर्ता प्रक्रिया आज बिहान १० बजेदेखि मनोनयन फारम वितरण र दिउँसो १२:३० बजेदेखि ४:०० बजेसम्म दर्ताका लागि तोकिएको थियो।
यस महाधिवेशनमा कुल ७,११४ महाधिवेशन प्रतिनिधिले नयाँ नेतृत्व चयन गर्नेछन्। बन्दसत्रले पारित गरेको नयाँ संशोधित विधानअनुसार नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमिति २९७ सदस्यीय हुनेछ, जुन यसअघिको १६९ सदस्यीय संरचनाभन्दा ठूलो हो। नयाँ विधानले १ सभापति, १ वरिष्ठ उपसभापति, ४ उपसभापति (अनिवार्य १ महिला), ३ महामन्त्री (अनिवार्य १ महिला), १५ सहमहामन्त्री र १ कोषाध्यक्ष (केन्द्रीय सदस्यहरूमध्येबाट मनोनीत हुने) सहितको पदाधिकारी संरचनाको व्यवस्था गरेको छ।
वरिष्ठ उपसभापति पद १५औँ महाधिवेशनबाटै सिर्जना गरिएको हो। नेताहरूका अनुसार यो पद उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माको बढुवाका लागि सिर्जना गरिएको हो। शर्मा गत पुस मसान्तमा भएको विशेष महाधिवेशनबाट उपसभापति बनेका थिए। सभापति पदका लागि उम्मेदवारी शुल्क ४० हजार रुपैयाँ, उपसभापति र महामन्त्रीका लागि ३० हजार रुपैयाँ, र सहमहामन्त्रीका लागि २० हजार रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ।
सभापति पदका उम्मेदवार श्यामकृष्ण खड्कीले करिब ४० वर्षअघि नेपाल विद्यार्थी संघबाट आफ्नो राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए र वडा कार्यसमिति सदस्यदेखि क्षेत्रीय सभापतिसम्मको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्। अर्का आकांक्षी किशोर सिंह राठोरले २०४२ सालदेखि नेपाल विद्यार्थी संघबाट राजनीति सुरु गरेका थिए र त्रिचन्द्र क्याम्पसमा स्ववियु सचिव र सभापति हुँदै २०५९ मा नेविसंघको केन्द्रीय अध्यक्षसम्म पुगेका थिए। उनी १२औँ र १३औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्य तथा १४औँ महाधिवेशनमा सहमहामन्त्री थिए भने २०७९ मा बाँके क्षेत्र नम्बर ३ बाट निर्वाचित सांसद थिए।
महाधिवेशनमा मधेशको साख फर्काउने बहस
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा मधेश प्रदेशमा पार्टीले गुमाएको साखबारे समीक्षा भइरहेको छ। २०४८ सालमा मधेशका ३७ सिटमध्ये २९ सिट जितेको कांग्रेसले २०८२ को चुनावमा मधेशका ३२ सिटमध्ये १ सिट मात्रै जित्न सफल भएको थियो।
महाधिवेशनमा मधेशमा गुमेको साख फर्काउनका लागि आवश्यक रणनीतिबारे छलफल भइरहेको छ। बन्दसत्रमा प्रतिनिधिहरूलाई पहाड, हिमाल र तराई–मधेश गरी तीन क्लस्टरमा विभाजन गरिएको छ, जसमा मधेश प्रदेशका १,२५६ प्रतिनिधिले तराई–मधेश हलमा भाग लिएका छन्।
उम्मेदवारी दर्ता प्रक्रिया सकिएपछि मतदान सुरु हुने र त्यसपछि मतगणना गरी निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक गरिने निर्वाचन समितिले जनाएको छ। यद्यपि, मतदानको निश्चित मिति र समय अझै स्पष्ट रूपमा सार्वजनिक भएको छैन। नयाँ विधानअनुसार केन्द्रीय कार्यसमितिमा ३५ वर्षमुनिका २१ जना युवा सदस्य निर्वाचित हुनेछन् भने केन्द्रीय कार्यसमितिले थप ६६ जना सदस्य मनोनीत गर्ने संवैधानिक व्यवस्था गरिएको छ।
