सर्बियामा १४ वर्षसम्म एकछत्र राज गरेका अलेक्जेन्डर भुसिकले विद्यार्थी-नेतृत्वको ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ सँग संसदीय चुनावमा हार स्वीकार गरेपछि देशको राजनीतिमा भूकम्पीय परिवर्तन आएको छ। यो नतिजाले भुसिकको दक्षिणपन्थी सर्बियन प्रोग्रेसिभ पार्टी (SNS) को लामो प्रभुत्वलाई अन्त्य गरेको छ।
बेलग्रेड र अन्य सर्बियन सहरहरूमा चुनावी नतिजा सार्वजनिक भएलगत्तै खुसियाली मनाउनेहरूको भीड लागेको थियो। सन् २०२४ नोभेम्बर १ मा नोभि सादको रेल स्टेसनको छत भत्किएर १६ जनाको मृत्यु भएपछि सुरु भएको भ्रष्टाचारविरोधी आन्दोलनले भुसिकको पतनमा निर्णायक भूमिका खेलेको थियो। छत भत्किनुको कारणबारे सन् २०२६ अप्रिलसम्म पनि अनुसन्धान जारी छ।
चुनाव परिणाम र भुसिकको हार स्वीकार
मतदान सकिएको करिब डेढ घण्टापछि भुसिकले आफ्नो पार्टीको चुनावी कार्यक्रममा हार स्वीकार गरेका थिए। उनले ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ ले २५० सिटमध्ये १३५ देखि १४० सिट जित्ने प्रक्षेपण गरेको र आफ्नो SNS पार्टीले १०५ सिट प्राप्त गर्ने अनुमान गरेको जनाए। भुसिकका अनुसार, ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ ले करिब २.२ मिलियन मत प्राप्त गरेको छ भने उनको पार्टीले १.७ मिलियन मत पाएको छ। सर्बियाको निर्वाचन आयोग (RIK) बाट अन्तिम आधिकारिक नतिजा आउन बाँकी छ।
भुसिकले हारका लागि सर्बियाका स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यम, युरोपेली देशहरू तथा ‘अमेरिकी डीप स्टेट’ को हस्तक्षेपलाई दोष दिएका छन्। यद्यपि, ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ का प्रमुख उम्मेदवार इलिजा स्र्दानोभिचले बीबीसी सर्बियनलाई ‘यो एक स्वतन्त्र राज्य हुनेछ’ भन्दै ‘देशलाई अत्याचारबाट मुक्त गर्ने’ आशा व्यक्त गरेका छन्।
विद्यार्थी आन्दोलनको उदय र अभियान
‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ आन्दोलन विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले सन् २०२४ मा नोभि साद घटनापछि सुरु गरेका थिए। यसमा कुनै स्पष्ट नेता नभए पनि यसले देशभरका मतदाताहरूलाई आकर्षित गरेको थियो। उनीहरूले सर्बियाको अर्थतन्त्र पुनर्निर्माण र लोकतन्त्र पुनर्स्थापनाका लागि गैर-दलीय अभियान चलाएका थिए।
सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूबाट आलोचना हुँदा पनि विद्यार्थीहरूले ग्रामीण क्षेत्रहरूमा समेत पुगेर मतदाताहरूसँग सम्पर्क स्थापित गरेका थिए। यस आन्दोलनले डाक्टर, कलाकार, शिक्षाविद् र खेलकुद व्यक्तित्वहरूलाई उम्मेदवार बनाएको थियो। यो रणनीतिले भुसिकको एकतर्फी शासनको विरोधमा जनसमर्थन जुटाउन मद्दत गर्यो।
नेपालमा सम्भावित असर
सर्बियामा राजनीतिक परिवर्तनले त्यहाँ रहेका नेपाली विद्यार्थी र कामदारहरूलाई प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ। सन् २०२५ को एक रिपोर्टअनुसार, नेपालबाट सर्बियामा अनियमित रूपमा प्रवेश गर्नेहरूको संख्या बढिरहेको छ। सन् २०२५ डिसेम्बरमा सर्बियाको क्रागुजेभाक शहरमा नेपाली कामदारहरूले स्थानीय बासिन्दाहरूको विरोधको सामना गर्नुपरेको थियो, जसमा ‘नेपाल फर्क’ जस्ता नारा लगाइएका थिए। बेलग्रेडका जनसांख्यिकीविद् मियोड्राग पान्टोभिकले सन् २०२६ फेब्रुअरीमा सर्बियामा विदेशी नागरिकहरूको संख्या बढेको बताएका थिए, जसमा दक्षिण एसियाली देशका नागरिकहरू पनि पर्छन्।
सर्बियामा विद्यार्थी भिसा (Type D – Long-Stay Student) को प्रक्रिया १५-३० कार्य दिन लाग्छ भने, त्यहाँ पुगेपछि ३० दिनभित्र अस्थायी बसोबास अनुमति (Privremeni boravak) का लागि आन्तरिक मन्त्रालय (MUP) मा आवेदन दिनुपर्छ। नयाँ सरकारको आप्रवासन नीतिमा आउने परिवर्तनले यी प्रक्रियाहरूलाई प्रभावित गर्न सक्छ।
अबको बाटो
संसदीय चुनावको अन्तिम आधिकारिक नतिजा सर्बियाको निर्वाचन आयोग (RIK) बाट आउन बाँकी छ। ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ ले कसरी सरकार गठन गर्नेछ र यसको नेतृत्व कसले गर्नेछ भन्ने अझै स्पष्ट छैन। सर्बियामा सन् २०२६ डिसेम्बर २६ सम्ममा राष्ट्रपतीय चुनाव पनि हुनेछ, जसमा ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ र सोसलिस्ट पार्टी अफ सर्बियाले भाग लिने घोषणा गरेका छन्। नयाँ सरकारले युरोपेली संघमा सामेल हुने प्रक्रिया र रुससँगको सम्बन्धबारे कस्तो नीति लिनेछ भन्नेमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान केन्द्रित भएको छ।
