भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीले बगाएर ल्याएका ६६९ शव व्यवस्थापन गर्न ‘रेफ्रिजरेटिङ कन्टेनर’को अभाव छ। शव सुरक्षित राख्न प्रहरीलाई हम्मेहम्मे परेको छ। महामारी फैलन सक्ने जोखिम बढेको छ।
शनिबार अपराह्नसम्म फेला परेका शवमध्ये १४८ महिला, २६८ पुरुष, २२ बालिका, २० बालक र २११ आंशिक अङ्ग छन्। रसुवामा १३, नुवाकोटमा ४१, धादिङमा ४९, चितवनमा २४८, गोरखामा ५४, तनहुँमा ३१, नवलपरासी पूर्वमा १५८ र नवलपरासी पश्चिममा ७५ शव भेटिएका छन्।
फेला परेका २० शव आफन्तको जिम्मा लगाइएको छ। प्रभावित जिल्लामा फरेन्सिक चिकित्सकको अभाव छ। अस्पतालका शव गृह भरिएकाले चितवन जिल्ला प्रशासन कार्यालयले केही शव जमिनमा गाडेको छ।
केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डिआइजी) अविनारायण काफ्लेले ‘रेफ्रिजरेटिङ कन्टेनर’को तत्काल आवश्यकता औंल्याए। उनले राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणसँग पहल गरिरहेको बताए।
शव व्यवस्थापनमा ढिलाइ हुँदा महामारी फैलन सक्ने चिकित्सकहरूले चेतावनी दिएका छन्। कतिपय शव पहिचान गर्न नसक्ने अवस्थामा छन्। कतिपय स्थानमा मानव अङ्ग मात्र फेला परेका छन्।
शव सङ्कलन, पहिचान र व्यवस्थापनका लागि विशेष टोली परिचालन गरिएको छ। फेला परेका शवको तस्बिरसहितको विवरण प्रहरीको वेबसाइटमा राखिएको छ।
प्रहरी प्रधान कार्यालयमा प्रहरी नायब महानिरीक्षक सुदर्शनप्रसाद कोइरालाको नेतृत्वमा ‘नेपाल प्रहरी विपद् उद्धार तथा समन्वय सूचना व्यवस्थापन केन्द्र’ सञ्चालन छ। केन्द्रले शवको फोटो र भिडियो विवरण लिन्छ। हराइरहेका व्यक्तिको विवरणसँग ‘म्याचिङ’ गर्छ। मातहतका निकायमा समन्वय गर्छ। पहिचानपछि कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी शव हस्तान्तरण गरिनेछ।
भदौ १० गतेको बाढीमा परी हालसम्म एक हजार ८६३ नेपाली र ५२३ विदेशी गरी कुल दुई हजार ३६२ व्यक्ति बेपत्ता छन्। बेपत्ताको खोजीमा सुरक्षा फौज परिचालन गरिएको छ।
बाढीपछि हालसम्म एक हजार ५०६ पुरुष र ७९५ महिला गरी दुई हजार ३०१ जनाको उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिएकालाई नुवाकोटको नौ वटा ‘होल्डिङ सेन्टर’मा राखिएको छ।
प्रभावकारी उद्धारका लागि आवश्यक उपकरणको अभाव छ। दलदलमा हिँड्ने बुट, उच्च तौल बोक्ने ड्रोन, ताररहित ट्र्याकिङ उपकरणको अभावले चुनौती थपिएको प्रहरीको विश्लेषण छ।
बाढीले अवरुद्ध पृथ्वी राजमार्गको नौबिसे–मुग्लिन खण्ड सञ्चालनमा आएको छ। विपद्को मौका छोपी चोरी, लुटपाट जस्ता आपराधिक गतिविधिमा संलग्नलाई कारबाही गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।
