बढ्दो आन्तरिक र बाह्य बसाइँसराइका कारण युवाशक्ति पलायन हुँदा नेपालमा श्रमशक्तिको अभाव बढ्नुका साथै उत्पादनशील क्षेत्रमा अपेक्षित आर्थिक लाभ लिन चुनौती थपिएको जनसङ्ख्या क्षेत्रका विज्ञहरूले बताएका छन्। नेपालको बदलिँदो जनसाङ्घिक संरचनालाई उचित नीतिगत सम्बोधन गर्दै उपलब्ध जनसाङ्घिक लाभको अधिकतम उपयोग गर्न सके देशको समृद्धि र समाजवाद निर्माणको आधार बलियो हुने उनीहरूको भनाइ छ।
जनसाङ्घिकीय अवस्था र औसत आयु
हाल नेपालको जनसङ्ख्याको ६५ प्रतिशत आर्थिक रूपमा सक्रिय रहेको छ भने १० प्रतिशत ज्येष्ठ नागरिकको सङ्ख्या रहेको छ। देशको औसत आयु ७१ वर्ष पुगेको छ। यो जनसाङ्घिक लाभलाई सही दिशा दिन नसकेमा देशले ठूलो चुनौतीको सामना गर्नुपर्ने विज्ञहरूको ठहर छ।
युवा पलायनको असर
युवा पलायनले गर्दा खेतीपाती, निर्माणलगायतका श्रमप्रधान क्षेत्रमा कामदारको अभाव खड्किएको छ। यसको असर उत्पादन र सेवा क्षेत्रमा परेको छ। यद्यपि, विज्ञहरूले यो जनसाङ्घिक अवस्थालाई अवसरको रूपमा पनि हेरेका छन्। यदि सरकारले सही नीति तर्जुमा गरी युवाशक्तिलाई देशभित्रै रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न सकेमा यसले देशको आर्थिक विकासमा ठूलो टेवा पुर्याउनेछ।
