भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा भदौ १० गते आएको भीषण बाढीले ११ जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्याएको छ। यस विपद्मा ८३७ जना व्यक्ति सम्पर्कविहीन भएका छन्।
क्षतिग्रस्त आयोजनामध्ये ८ वटा सञ्चालनमा रहेका र ४ वटा निर्माणाधीन छन्। प्रभावित आयोजनाको कुल क्षमता ६६९ मेगावाट छ।
रसुवामा पूर्ण रूपमा प्रभावित माथिल्लो त्रिशूली–१ आयोजना सबैभन्दा ठूलो हो। २१६ मेगावाट क्षमताको यो निर्माणाधीन आयोजनामा ४७१ जना सम्पर्कविहीन भएका थिए। हालसम्म ९३६ जना सकुशल उद्धार भएका छन् भने ११ जनाको शव फेला परेको छ।
१११ मेगावाटको रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनामा ९३ जना सम्पर्कविहीन भएकामा ७ जनाको उद्धार भएको छ। १२० मेगावाटको निर्माणाधीन रसुवा–भोटेकोशी आयोजनामा ३ जना सम्पर्कविहीन र ५ जनाको उद्धार भएको छ।
२० मेगावाटको लाङटाङ खोला जलविद्युत् आयोजनामा ३९ जना सम्पर्कविहीन भएकामा १९ जनाको उद्धार गरिएको छ। २२ मेगावाटको चिलिमे जलविद्युत् आयोजनाको साइट कार्यालयमा १ जना सम्पर्कविहीन छ। ५ मेगावाटको मैलुङ खोला जलविद्युत् आयोजनामा ७ जना सम्पर्कविहीन भएका छन्।
रसुवामा मात्र आयोजनासँग सम्बन्धित ६१४ जना सम्पर्कविहीन रहेको विवरण छ।
भोटेकोशी बाढीपछि हिमालय क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तन र हिमनदी पग्लने विषय पुनः चर्चामा आएको छ। लाङटाङ लिरुङ हिमाल नजिकै गएको हिमपहिरोले करिब सात करोड ४० लाख घनमिटर बरफ, चट्टान र लेदो नदीमा खसालेको थियो।
भारतको उत्तराखण्डका २३ प्रमुख हिमनदी तीव्र गतिमा पग्लिरहेको एक अध्ययनले देखाएको छ। विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिले हिमालय क्षेत्रमा प्रत्यक्ष असर गरिरहेको छ। वाडिया इन्स्टिच्युट अफ हिमालयन जियोलोजीका वैज्ञानिकहरूले गरेको अनुसन्धानमा हिमनदी पग्लने दर तीव्र रहेको पाइएको छ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार, हिमनदी पग्लने दर बढ्नुमा वर्षाको मात्रा बढ्नु, गर्मीको अवधि लम्बिनु र जाडोमा हिमपात घट्नु जस्ता कारणहरू छन्। हिमनदी यसरी नै पग्लिँदै गए समुद्री सतह बढ्ने, हिमताल फुट्ने र लेदो तथा फोहोरको जोखिम बढ्ने खतरा छ।
