धादिङको गल्छी नजिक मछेडीमा ग्यास बुलेट पल्टिएर चुहावट भएको र गजुरी गाउँपालिका–५ गलौदीमा सडक भासिएपछि पृथ्वी राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय धादिङले अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि यस खण्डमा सवारी आवागमन बन्द गरेको छ।
सडक विभागका अनुसार, ग्यास चुहावटका कारण गलौदी क्षेत्रमा पुग्न कठिनाइ भइरहेकोले सडक खुलाउने कार्य प्रभावित भएको छ। रातिको समय र जोखिमपूर्ण अवस्थाले गर्दा तत्काल सडक मर्मत सुरु गर्न सकिएको छैन।
ग्यास चुहावट र सडक भासिने समस्या
पृथ्वी राजमार्ग अवरुद्ध हुनुका दुई मुख्य कारण छन्। पहिलो, धादिङको गल्छी नजिक मछेडीमा भारतीय नम्बर प्लेट HR 38 AL 3367 को ग्यास बुलेट पल्टिएको छ। चितवनबाट काठमाडौँ आउँदै गर्दा दुर्घटनामा परेको यो बुलेटबाट ग्यास चुहावट भइरहेको छ। दुर्घटनामा चालक घाइते भएका छन्, तर उनको स्वास्थ्य अवस्थाबारे थप विवरण आउन बाँकी छ।
दोस्रो कारण, धादिङको गजुरी गाउँपालिका–५ गलौदीमा त्रिशूली नदीको कटानले सडक भासिएको छ। यसअघि पनि गलौदी खण्डमा करिब २० मिटर सडक भासिएको थियो। त्रिशूली नदीको कटानले सडकको जग कमजोर बनाएकाले विगतदेखि नै सडक भासिने समस्या रहँदै आएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय धादिङले जनाएको छ।
सडक खुलाउने चुनौती र सुरक्षा तयारी
सडक विभागका अनुसार, गलौदीमा भासिएको सडक खुलाउन पछाडितर्फबाट सडक काटेर (ब्याक कटिङ) मार्ग सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिएको छ। तर, ग्यास चुहावट र रातिको समयका कारण घटनास्थलसम्म पुग्न र काम सुरु गर्न कठिनाइ भइरहेको छ।
धादिङ जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रमुख एवं प्रहरी उपरीक्षक सुमित खड्काले नेपाल ग्यासका प्राविधिक आएर ग्यास चुहावट रोकेपछि मात्र बुलेट पन्छाइने र सडक खुला गरिने बताएका छन्। घटनास्थलमा थप दुर्घटना हुन नदिन दुई वटा दमकल तयारी अवस्थामा राखिएको छ।
यात्रु र यातायातमा प्रत्यक्ष असर
पृथ्वी राजमार्ग बन्द भएसँगै काठमाडौँ भित्रिने तथा बाहिरिने सम्पूर्ण सवारीसाधन प्रभावित भएका छन्। यो राजमार्ग काठमाडौँ उपत्यकालाई पोखरासहित देशका विभिन्न स्थानसँग जोड्ने प्रमुख सडक मार्ग हो। यसको अवरोधले दैनिक हजारौँ यात्रु र मालवाहक सवारीसाधनमा प्रत्यक्ष असर परेको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय धादिङका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी अनिल पौडेलले अर्को सूचना जारी नभएसम्म सवारी आवागमन बन्द रहने जानकारी दिएका छन्। यात्रुहरूलाई सडक सञ्चालनको अवस्था बुझेर मात्र यात्रा गर्न र अवरुद्ध स्थानमा सुरक्षाकर्मी तथा सम्बन्धित निकायको निर्देशन पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।
पूर्वाधारको डिजाइन कोड परिवर्तनको आवश्यकता
त्रिशूली नदीको कटानका कारण सडक भासिने समस्याले नेपालको पूर्वाधार निर्माणमा ‘क्लाइमेट रेजिलेन्ट डिजाइन’ को आवश्यकता पुनः उजागर गरेको छ। सडक विभागले २०८३ असोज १८ गते बाढी र पहिरोले सडक र पुलतर्फ मात्रै करिब २१ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ बराबरको क्षति पुर्याएको प्रारम्भिक तथ्याङ्क सार्वजनिक गर्दै पूर्वाधार निर्माणको ‘डिजाइन कोड’ नै परिवर्तन गर्ने घोषणा गरेको छ।
विगतमा विश्व बैंक र एसियाली विकास बैंक (एडीबी) ले ‘क्लाइमेट रेजिलेन्ट डिजाइन’ को कुरा उठाउँदा नेपालले त्यसलाई गम्भीरतापूर्वक नलिएको सडक विभागका महानिर्देशक डा. विजय जैसीले बताएका छन्। यस घटनाले भूगर्भीय र जलवायु परिवर्तनको जोखिमलाई ध्यानमा राखेर सडक पूर्वाधारको योजना र निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिएको छ।
सडक खुलाउने आगामी कार्यदिशा
ग्यास चुहावट पूर्ण रूपमा रोकिएपछि मात्र ग्यास बुलेट पन्छाइने र सडक खुलाउने कार्य अघि बढ्नेछ। सडक विभागले अवस्था मूल्याङ्कन गरी आवश्यकताअनुसार जनशक्ति तथा उपकरण परिचालन गर्नेछ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय धादिङले अर्को सूचना जारी नभएसम्म सवारी आवागमन बन्द रहने जनाएको छ।
यसअघि: पृथ्वी राजमार्गको धादिङ गलौँदी खण्ड थप २० मिटर भासियो, आवागमन पूर्ण अवरुद्ध
