सिरहाको मिर्चैया बजारमा नवरात्रको उल्लास चुलिएको छ, जहाँ महाअष्टमीका दिन शक्तिपीठमा दर्शनार्थीको घुइँचो लागेको छ र मैथिली समुदायको ऐतिहासिक झिझिया नाच मुख्य आकर्षण बनेको छ। दसैँ तथा नवरात्रको अवसरमा यहाँ विभिन्न सांस्कृतिक तथा धार्मिक कार्यक्रमहरूको आयोजना भइरहेका छन्।
महाअष्टमीका दिन २०८३ कार्तिक ३ गते मंगलबार शक्तिपीठमा बलि दिने र पूजा गर्न पुग्ने दर्शनार्थीहरूको बिहानैदेखि घुइँचो लागेको बिजमान्डुले जनाएको छ। दुर्गाको प्रतिमा राखिएको पण्डाल र मन्दिरहरूमा भक्तजनको भीड लागेको छ। झिझिया नाच र नवरात्रको पूजाले गाउँगाउँबाट मानिसहरूको घुइँचो लागेको छ।
झिझिया नाच: मधेशको सांस्कृतिक विरासत
झिझिया नाच मधेश प्रदेश र मैथिली संस्कृतिमा विशेष महत्त्व बोकेको एक परम्परागत लोकनृत्य हो। यो नाच खासगरी नवरात्रिका बेला देवी दुर्गाको उपासना गर्दै र कुदृष्टिबाट समाज तथा आफ्ना बालबच्चालाई जोगाउने जनविश्वासका साथ नाचिन्छ। महिला वा युवतीहरूले टाउकोमा प्वालै प्वाल पारिएको र भित्र दियो बालिएको घैँटो राखेर समूहमा नृत्य गर्छन्।
संस्कृतिविद् रेवतीरमण लालका अनुसार, मधेश प्रदेशको अधिकांश स्थानमा यतिबेला झिझियाको उत्साह रहेको छ। राजधानी जनकपुर, सर्लाहीको हरिवन तथा लहान जस्ता क्षेत्रमा पनि झिझियाको विशेष रौनक देखिन्छ। झिझिया नाच घटस्थापनाको दिनदेखि विजयादशमीसम्म हरेक साँझ नाच्ने गरिन्छ। यस नाचमा ढोल र झ्याम्टा जस्ता लोक वाद्ययन्त्रसहितको सङ्गीतमा देवी दुर्गाको प्रशंसामा र बोक्सी तथा कालो जादूविरुद्ध सुरक्षाको लागि गीत गाइन्छ।
विजयादशमीको साइत र टीकाको तयारी
यस वर्ष विजयादशमीको साइत २०८३ कात्तिक ४ गते बुधबार बिहान १०ः२६ बजे उत्तम रहेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ। समितिका अध्यक्ष डा. पुरुषोत्तम भट्टराईका अनुसार, विजयादशमीदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका थाप्न कुनै समस्या रहने छैन।
