चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनाको अवधिमा वीरगञ्ज नाका हुँदै करिब तीन अर्ब रुपैयाँ बराबरको विद्युतीय सवारीसाधन आयात भएको छ। वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार, यो अवधिमा २ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँको विद्युतीय सवारी आयात भएको हो। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा यो करिब दोब्बरले वृद्धि हो। यो उत्साहजनक वृद्धिले नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधनको लोकप्रियता र प्रयोगमा आएको परिवर्तनलाई स्पष्ट रूपमा देखाउँछ, जुन देशको आर्थिक र वातावरणीय लक्ष्यका लागि महत्वपूर्ण छ। यस तथ्यांकले विगतका वर्षहरूको तुलनामा विद्युतीय सवारीको मागमा आएको अभूतपूर्व उकालोलाई इंगित गर्दछ, जसले यस क्षेत्रमा लगानी र पूर्वाधार विकासको आवश्यकतालाई पनि जोड दिन्छ।
वीरगञ्ज नाकाबाट विद्युतीय सवारी आयातमा शतप्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि
वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकारी उदयसिंह विष्टले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो नौ महिनामा विद्युतीय सवारीसाधनको आयातमा शतप्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको बताए। गत आर्थिक वर्षको यही अवधिमा १ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँ बराबरको विद्युतीय सवारी आयात भएको थियो। यस वर्ष सोही अवधिमा १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ बढीको अर्थात् २ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँको विद्युतीय सवारी आयात भएको छ। यो वृद्धिदरले नेपालको सवारी बजारमा विद्युतीय सवारीको हिस्सा द्रुत गतिमा बढिरहेको स्पष्ट पार्छ। विगतमा परम्परागत इन्धनमा आधारित सवारीसाधनको प्रभुत्व रहेकोमा अब विद्युतीय सवारीको मागले नयाँ युगको सुरुवात गरेको छ। यो तथ्यांकले सरकारका विद्युतीय सवारी प्रोत्साहन नीतिहरूले सार्थकता पाइरहेको संकेत गर्दछ।
- चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा वीरगञ्ज नाकाबाट २ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँको विद्युतीय सवारीसाधन आयात।
- गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँको आयात भएको थियो।
- चालु आवमा आयात १०२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।
- यो अवधिमा १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ बढीको विद्युतीय सवारीसाधन आयात भएको हो।
- वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयले आयात वृद्धि भएको पुष्टि गरेको छ।
- यो दोब्बरभन्दा बढीको वृद्धिले नेपाली बजारमा विद्युतीय सवारीको स्वीकार्यता र मागमा आएको ठूलो फड्कोलाई दर्शाउँछ।
- विगतका वर्षहरूमा सीमित संख्यामा मात्र आयात हुने विद्युतीय सवारीसाधनको संख्या र मूल्यमा आएको यो अभूतपूर्व वृद्धिले यस क्षेत्रको भविष्य उज्ज्वल रहेको संकेत गर्दछ।
विद्युतीय सवारीसाधन आयातमा आएको अभूतपूर्व वृद्धिका पछाडि
सरकारले विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्न विभिन्न नीतिगत व्यवस्था गरेको छ। विशेषगरी, विद्युतीय सवारीसाधनमा लाग्ने अन्तःशुल्क र सडक करमा छुट दिइएको छ। यसले गर्दा उपभोक्ताको आकर्षण बढेको छ। साथै, इन्धनको मूल्यमा भएको वृद्धिका कारण पनि धेरै उपभोक्ता विद्युतीय सवारीसाधनतर्फ आकर्षित भएका छन्। नेपाल सरकारले जलवायु परिवर्तनको सामना गर्न र पेट्रोलियम पदार्थमाथिको निर्भरता घटाउन विद्युतीय सवारीलाई प्राथमिकता दिने नीति लिएको छ, जसअन्तर्गत सवारीमा लाग्ने करहरूमा छुट दिइएको छ। यसका अतिरिक्त, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा आएको उतारचढावले गर्दा पनि नेपाली उपभोक्ताहरू सस्तो र वातावरणमैत्री विद्युतीय सवारीसाधनतर्फ आकर्षित भएका छन्, जसले आयात वृद्धिमा ठूलो भूमिका खेलेको छ।
वीरगञ्ज नाका नेपालको प्रमुख व्यापारिक नाका भएकाले यहाँबाट हुने आयातमा ठूलो हिस्सा ओगटेको छ। विशेषगरी, चिनियाँ र भारतीय बजारबाट आयात हुने सवारीसाधनका लागि यो नाका महत्वपूर्ण छ। विद्युतीय सवारीसाधनको माग बढ्दै गएपछि आयातकर्ताहरूले पनि यो नाकाबाट बढी मात्रामा सवारी ल्याउन थालेका छन्। वीरगञ्ज नाका, जसलाई ‘नेपालको प्रवेशद्वार’ पनि भनिन्छ, यसको रणनीतिक अवस्थितिका कारणले गर्दा विभिन्न प्रकारका वस्तुहरूको आयातका लागि प्रमुख मार्ग बनेको छ। विद्युतीय सवारीसाधनको बढ्दो मागलाई सम्बोधन गर्न आयातकर्ताहरूले यो नाकाको प्रयोगलाई बढाएका छन्, जसले गर्दा आयातको मात्रामा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। यसले नेपालको सवारी बजारमा नयाँ आयाम थपेको छ र उपभोक्तालाई थप विकल्पहरू प्रदान गरेको छ।
विद्युतीय सवारीसाधनको बढ्दो आयातले नागरिक जीवनमा पार्ने प्रभाव
विद्युतीय सवारीसाधनको आयात बढ्नुले उपभोक्तालाई फाइदा पुग्ने देखिन्छ। बजारमा विभिन्न कम्पनीका नयाँ मोडलका विद्युतीय सवारी उपलब्ध हुनेछन्, जसले गर्दा प्रतिस्पर्धा बढ्नेछ र मूल्य पनि केही हदसम्म घट्न सक्नेछ। यसले गर्दा सामान्य नागरिकलाई पनि विद्युतीय सवारी किन्न सहज हुनेछ। उदाहरणका लागि, पहिले महँगो मानिने विद्युतीय कारहरू अब मध्यम वर्गीय परिवारको पहुँचमा आउन थालेका छन्, जसले उनीहरूलाई दैनिक यात्रामा इन्धन खर्चबाट राहत दिन्छ। साथै, विद्युतीय स्कुटर र मोटरसाइकलको उपलब्धताले गर्दा सहरी क्षेत्रमा यात्रा गर्ने युवा पुस्तालाई पनि सस्तो र वातावरणमैत्री विकल्प मिलेको छ।
यसको अर्को सकारात्मक पक्ष भनेको वातावरण प्रदूषणमा कमी आउनु हो। डिजेल र पेट्रोलबाट चल्ने सवारीसाधनको तुलनामा विद्युतीय सवारीसाधनले वातावरणमा कम नकारात्मक असर पार्छन्। यसले गर्दा सहरहरूमा वायु प्रदूषणको मात्रा घटाउन मद्दत पुग्नेछ। नेपालका प्रमुख सहरहरू, जस्तै काठमाडौं उपत्यकामा, वायु प्रदूषण एक प्रमुख समस्या बनेको छ, र विद्युतीय सवारीको प्रयोगले यसलाई कम गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। यसका साथै, इन्धन आयातमा हुने ठूलो रकम बचत हुने भएकाले देशको अर्थतन्त्रमा पनि सकारात्मक प्रभाव पर्नेछ, जसले विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा सुधार ल्याउन मद्दत गर्दछ।
सरकारको भूमिका र आगामी सम्भावना
सरकारले विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोग बढाउनका लागि विभिन्न नीतिगत पहल गरिरहेको छ। आगामी दिनमा चार्जिङ स्टेसनको विस्तार, सवारीको मर्मतसम्भारका लागि आवश्यक पूर्वाधार विकास र विद्युतीय सवारीसाधन प्रयोग गर्नेलाई थप प्रोत्साहन गर्ने खालका कार्यक्रम ल्याउनुपर्ने देखिन्छ। यसले गर्दा आम नागरिकलाई विद्युतीय सवारी अपनाउन थप उत्प्रेरणा मिल्नेछ। नेपाल सरकारले विद्युतीय सवारीको पूर्वाधार विकासका लागि लगानी बढाउनुपर्ने आवश्यकता छ, जसमा सार्वजनिक चार्जिङ स्टेसनहरूको सञ्जाल विस्तार, मर्मतसम्भार केन्द्रहरूको स्थापना र प्राविधिक जनशक्तिको विकास समावेश छ। यी कदमहरूले विद्युतीय सवारी प्रयोगकर्ताहरूलाई थप सुविधा प्रदान गर्नेछ र यसको प्रयोगलाई थप व्यापक बनाउन मद्दत गर्नेछ।
वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका अधिकारीहरूले आयात प्रक्रियालाई थप सहज र छिटो बनाउन पहल गरिरहेको बताएका छन्। यसले गर्दा आयातकर्ताहरूलाई पनि सुविधा हुने र बजारमा सवारीसाधनको आपूर्ति बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। भन्सार प्रक्रियालाई सुव्यवस्थित र डिजिटल बनाउनुले आयातकर्ताहरूको लागत र समय दुवै बचाउन सक्छ। यसबाट बजारमा विद्युतीय सवारीसाधनको आपूर्ति बढ्नेछ, जसले गर्दा मूल्यमा थप प्रतिस्पर्धात्मकता आउने र उपभोक्ताले अझ बढी लाभ पाउने सम्भावना छ। यो समग्रमा नेपालको सवारी बजारको आधुनिकीकरण र विद्युतीयकरणको दिशामा एक महत्वपूर्ण कदम हो।
आगामी साताहरूमा विद्युतीय सवारी आयातको सम्भावित दिशा
आगामी साताहरूमा वीरगञ्ज नाकाबाट विद्युतीय सवारीसाधनको आयातमा थप वृद्धि देखिने सम्भावना छ। सरकारले विद्युतीय सवारीसाधनलाई दिएको प्रोत्साहन र इन्धनको मूल्यमा भएको वृद्धिको कारण उपभोक्ताहरूको आकर्षण बढ्दै जानेछ। यसले गर्दा आयातकर्ताहरूले पनि थप सवारीसाधन मगाउनेछन्, जसले गर्दा बजारमा विद्युतीय सवारीको उपलब्धता झनै बढ्नेछ। यो प्रवृतिले नेपाललाई स्वच्छ ऊर्जाको प्रयोगमा अगाडि बढाउन र पेट्रोलियम पदार्थमाथिको निर्भरता कम गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ। यसका साथै, यसले स्थानीय रोजगारी सिर्जनामा पनि अप्रत्यक्ष रूपमा सहयोग पुर्याउन सक्छ, जस्तै चार्जिङ स्टेसन सञ्चालन र सवारी मर्मतसम्भार जस्ता क्षेत्रहरूमा।
यसका अतिरिक्त, विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोग बढ्दै जाँदा यसको चार्जिङ पूर्वाधारको विकासमा पनि थप लगानी हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ। निजी क्षेत्रले पनि यसमा लगानी गर्न थप उत्साहित हुनेछ, जसले गर्दा देशैभरि चार्जिङ स्टेसनहरूको सञ्जाल विस्तार हुनेछ। यो विकासले विद्युतीय सवारी प्रयोगकर्ताहरूलाई यात्राका क्रममा हुने चार्जिङको चिन्ताबाट मुक्त गर्नेछ र यसको प्रयोगलाई थप सहज बनाउनेछ। यसरी, विद्युतीय सवारीको बढ्दो आयातले नेपालको अर्थतन्त्र, वातावरण र नागरिक जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने सम्भावना छ।
