काठमाडौं । पछिल्लो एक दशकमा देशभर हावाहुरीका घटना उल्लेख्य रूपमा बढेको छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको तथ्याङ्कअनुसार २०७३ साल वैशाख १ गतेदेखि २०८२ माघ २५ गतेसम्मको अवधिमा कूल एक हजार ५१९ वटा हावाहुरीका घटना भएका छन् ।
यी घटनामा परी १०१ जनाले ज्यान गुमाएका छन् भने एक जना बेपत्ता भएका छन् । तथ्याङ्कअनुसार, एक हजार ५७२ जना घाइते भएका छन् । यस अवधिमा हावाहुरीबाट आठ हजार ५०४ परिवार प्रभावित बनेका छन् ।
मानवीय र भौतिक क्षति
हावाहुरीका कारण देशभरका विभिन्न जिल्लामा मानवीय क्षतिसँगै भौतिक क्षति पनि ठूलो मात्रामा भएको छ । घरगोठ, बालीनाली, सञ्चार पूर्वाधार, विद्युत् लाइन र अन्य भौतिक संरचनामा समेत हावाहुरीले ठूलो नोक्सानी पुर्याएको छ ।
सबैभन्दा बढी मानिसको ज्यान जानेगरी हावाहुरीको घटना २०७९ साल वैशाखमा बारा र पर्सा जिल्लामा भएको थियो । उक्त घटनामा २८ जनाको मृत्यु भएको थियो भने सयौं घाइते भएका थिए । त्यसबाहेक विभिन्न समयमा भएका हावाहुरीका घटनामा परी पनि ठूलो संख्यामा नागरिकले ज्यान गुमाएका छन् ।
बढ्दो जोखिम
प्राधिकरणका अनुसार, हावाहुरीका घटना बढ्नुमा जलवायु परिवर्तन, वन विनाश, सहरीकरण र अव्यवस्थित विकास निर्माण जस्ता कारणहरू जिम्मेवार छन् । विशेषगरी तराई क्षेत्रमा हावाहुरीको प्रकोप बढी हुने गरेको छ ।
यस प्रकारका विपद्बाट हुने क्षति न्यूनीकरण गर्नका लागि पूर्वसूचना प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने, जोखिमयुक्त क्षेत्रमा बसोबास गर्नेलाई सुरक्षित स्थानमा सार्नुपर्ने र विपद् व्यवस्थापनका लागि आवश्यक सामग्री तथा जनशक्तिको तयारीमा रहनुपर्नेमा जोड दिइएको छ ।
अपुष्ट विवरण
तथ्याङ्कमा उल्लेख गरिएका बाहेकका सानातिना हावाहुरीका घटना र त्यसबाट भएका क्षतिको पूर्ण विवरण भने संकलन हुन बाँकी छ ।
