आन्ध्र महासागरमा क्रुज जहाजमा हन्टाभाइरस प्रकोप: तीनको मृत्यु, पाँच शंकास्पद

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) ले आन्ध्र महासागरमा यात्रारत एक पर्यटकीय क्रुज पानीजहाजमा घातक हन्टाभाइरसको प्रकोप फैलिएको आशङ्का व्यक्त गरेको छ। यस प्रकोपका कारण हालसम्म तीन जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने पाँच जना शंकास्पद बिरामी परेको संगठनले जनाएको छ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनको चिन्ता

डब्लुएचओका अनुसार, अर्जेन्टिनाबाट केप भर्डेका लागि छुटेको एमभी होन्डियस (MV Hondius) नामक क्रुज पानीजहाजमा यो स्वास्थ्य समस्या देखिएको हो। एक जना यात्रुमा हन्टाभाइरस संक्रमणको पुष्टि भएको छ भने अन्य पाँच जना यात्रुमा यसको लक्षण देखिएपछि उनीहरूलाई शंकास्पदको सूचीमा राखिएको छ। यो भाइरस विशेषगरी मुसाका माध्यमबाट सर्ने र मानिसका लागि अत्यन्त घातक हुन सक्ने बताइएको छ।

हन्टाभाइरस: एक गम्भीर स्वास्थ्य चुनौती

हन्टाभाइरसले मानिसमा दुई प्रकारका गम्भीर रोगहरू निम्त्याउन सक्छ: हन्टाभाइरस पल्मोनरी सिन्ड्रोम (HPS) र हन्टाभाइरस हेमोरेजिक फिभर विथ रिनल सिन्ड्रोम (HFRS)। HPS ले श्वासप्रश्वास प्रणालीमा गम्भीर असर पार्छ, जसको मृत्युदर उच्च छ। HFRS ले मिर्गौलामा असर गर्छ र यसको पनि मृत्युदर उल्लेखनीय छ। यस भाइरसको संक्रमण मुख्यतया संक्रमित मुसाको पिसाब, दिशा वा ¥यालको सम्पर्कमा आउँदा वा ती वस्तुले दूषित हावा सास फेर्दा हुन्छ।

• स्थान: आन्ध्र महासागर
• जहाजको नाम: एमभी होन्डियस (MV Hondius)
• गन्तव्य: अर्जेन्टिनाबाट केप भर्डे
• मृत्यु संख्या: ३
• शंकास्पद बिरामी: ५
• पुष्टि भएको संक्रमण: १
• जिम्मेवार निकाय: विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO)

रोकथाम र नियन्त्रणका उपाय

यस प्रकारका प्रकोपहरूलाई रोक्नका लागि अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य नियमहरू अन्तर्गत विभिन्न देशहरूले स्वास्थ्य सुरक्षाका उपायहरू अपनाउनुपर्ने हुन्छ। विशेषगरी सामुद्रिक यात्रामा रहेका पानीजहाजहरूमा सरसफाइ, कीटाणु नियन्त्रण र यात्रुहरूको स्वास्थ्य परीक्षणमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। डब्लुएचओले यस घटनाको विस्तृत अनुसन्धान गरिरहेको छ र थप जानकारी तथा नियन्त्रणका लागि आवश्यक कदम चाल्ने जनाएको छ।

नेपालको सन्दर्भमा

यद्यपि यो घटना आन्ध्र महासागरमा भएको हो, यसले अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य सुरक्षाको महत्वलाई पुनः उजागर गरेको छ। नेपाल जस्ता देशहरूले पनि यस्ता सम्भावित प्रकोपहरूबाट बच्नका लागि आफ्नो स्वास्थ्य प्रणालीलाई सुदृढ पार्नुपर्ने आवश्यकता छ। विशेषगरी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र सीमा नाकाहरूमा स्वास्थ्य निगरानी र क्वारेन्टाइनका प्रभावकारी प्रबन्धहरू सुनिश्चित गर्नुपर्छ।

यस घटनाले विशेषगरी यात्रा गर्ने यात्रुहरूमाझ चिन्ता बढाएको छ। हन्टाभाइरसको प्रकोपको बारेमा थप जानकारी प्राप्त गर्न र यसबाट बच्ने उपायहरू अवलम्बन गर्न विश्व स्वास्थ्य संगठनले सबैलाई सचेत रहन आग्रह गरेको छ।