वीरगन्जको एक उपचार केन्द्रले सर्पले टोकेका बिरामीको उपचार गर्न नसक्ने सूचना जारी गरेपछि तराईमा एन्टी स्नेक भेनम अभावको समस्या सतहमा आएको छ। यो समस्याको स्थायी समाधान खोज्दै सुनसरीको वराहक्षेत्रमा झन्डै ३५ करोड लागत अनुमानमा स्थापित एन्टी स्नेक भेनम उद्योग सरकारी उपेक्षा र प्रशासनिक झमेलाले संकटमा परेको छ।
सर्प अनुसन्धानकर्ता लक्ष्मीप्रसाद फुयाँलले २०७१ सालमा उद्योग दर्ता गरे पनि आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्न राज्यले १२ वर्ष लगाएको गुनासो गरे। सर्प पाल्ने र औषधि बनाउने कानुनी प्रावधान नहुँदा ऐन संशोधन, नियमावली र कार्यविधि तयार पार्न लामो समय लागेको उनको भनाइ छ। हालसम्म उद्योगमा कोब्रा, करेत र भाइपर प्रजातिका एक सय ३८ वटा सर्प र ४ वटा घोडा पुर्याइएको छ।
भौतिक संरचना तयार भइसके पनि थप २० करोड रुपैयाँ ऋण प्राप्त नहुँदा मुख्य मेसिनरी उपकरण आयात गर्न नसकिएको फुयाँलले बताए। स्वास्थ्य मन्त्रालयले उत्पादनको ६० प्रतिशत किन्ने सम्झौता गरे पनि बैंक तथा अर्थ मन्त्रालयको समन्वय अभावले ऋण पाउन नसकेको उनको गुनासो छ।
तराईका जिल्लाहरूमा बर्सेनि सर्पको टोकाइबाट सयौं नागरिकले ज्यान गुमाउने गरेका छन्। नेपालमा वार्षिक करिब ५ लाख भायल एन्टी–स्नेक भेनमको माग हुने अनुमान गरिए पनि सरकारले वार्षिक ६० हजार भायल मात्रै आयात गर्ने गरेको छ।
फुयाँलले सरकारले आफ्नो वाचा पूरा गरी परियोजनामा आधारित कर्जा उपलब्ध गराएमा उद्योग पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गरी नेपालको माग धान्न सकिने बताए। इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाको प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा वार्षिक २० देखि १०० जनाको सर्पदंशबाट मृत्यु हुने गरेको छ भने ‘द ल्यान्सेट ग्लोबल हेल्थ’को अध्ययनले यो संख्या २७ सयदेखि ३२ सयसम्म हुन सक्ने देखाएको छ।
