के तपाईं बेरोजगार हुनुहुन्छ? जतिबेला पनि अनलाइनमै व्यस्त रहनुहुन्छ? वा सधैं कुरा काट्दै हिँड्नुहुन्छ? यदि यीमध्ये कुनै पनि विशेषता तपाईंमा छ भने, अब भारतमा तपाईंको लागि एउटा राजनीतिक पार्टी छ: ‘कक्रोच जनता पार्टी’ (सीजेपी)। यो पार्टी युवाहरूका लागि, युवाहरूद्वारा बनाइएको दाबीका साथ भारतको राजनीतिक वृत्तमा चर्चामा छ। कतिपयले यसलाई व्यंग्यात्मक राजनीतिक प्रयोग भनिरहेका छन् भने कतिले युवाहरूको निराशाको आवाज।
युवाहरूको ‘डिजिटल’ पार्टी
बोस्टन विश्वविद्यालयमा जनसम्पर्क पढिरहेका ३० वर्षीय विद्यार्थी अभिजीत दिपके यस पार्टीका संस्थापक हुन्। सन् २०२० देखि २०२३ सम्म आम आदमी पार्टी (आप) को सोसल मिडिया टिममा स्वयंसेवीका रूपमा काम गरेका दिपकेको एक्स (पूर्व ट्विटर) मा ४० हजार र इन्स्टाग्राममा ४ लाख २० हजारभन्दा बढी फलोअर छन्। सीजेपीले आफू १ लाख सदस्य पुगेको दाबी गरेको छ, जसमध्ये हजारौं युवाहरू केही दिनमै जोडिएका छन्। यसको लोकप्रियता यति छ कि तृणमूल कांग्रेसका सांसद महुआ मोइत्रा र कीर्ति आजादजस्ता चर्चित हस्तीहरूले पनि ठट्यौली पारामा यस पार्टीमा आबद्ध हुने इच्छा व्यक्त गरेका छन्। मोइत्राले त यसलाई ‘एन्टी-नेशनल पार्टी’ भन्दै सदस्य बन्न चाहेको बताएकी थिइन्।
‘कक्रोच’ नामको अर्थ के हो?
पार्टीको नाम ‘कक्रोच जनता पार्टी’ले धेरैको ध्यान तानेको छ। कतिपयले यसलाई भारतीय प्रधानन्यायाधीश सूर्यकान्तको एक विवादास्पद अभिव्यक्तिसँग जोडेर हेरेका छन्। उनले केही युवालाई ‘कक्रोच’ जस्तै भनेका थिए, जो जागिर नपाएपछि सिस्टममाथि आक्रमण गर्छन्। यद्यपि, दिपकेले यो नामको अर्थ रमाइलो पारामा बुझाएका छन्। उनले भनेका छन्, ‘कक्रोच जनता पार्टीको संस्थापक भएको नाताले म यस स्पष्टीकरणको निन्दा गर्छु।’ पार्टीले एआई-जेनेरेटेड एन्थमसमेत सार्वजनिक गरेको छ, जसमा भनिएको छ, ‘वि आर कक्रोच पार्टी, वि आर चिल्ड्रेन अफ अ बर्निङ सिटी।’
पाँचबुँदे घोषणापत्र र युवाको माग
सीजेपीले आफ्नो पाँचबुँदे घोषणापत्रमार्फत वर्तमान व्यवस्थाप्रति निराशा व्यक्त गरेको छ। यसमा अवकाशपछि प्रधानन्यायाधीशलाई राज्यसभा सिट नदिने, मतदाता सूचीबाट कुनै पनि वैध मतदातालाई नहटाउने, प्रमुख निर्वाचन आयुक्तमाथि कारबाही गर्ने, संसद् र क्याबिनेटमा महिलालाई ५० प्रतिशत आरक्षण, प्रेस स्वतन्त्रताको ग्यारेन्टी र दल बदल्ने सांसद/विधायकलाई २० वर्ष चुनाव लड्न नदिनेजस्ता मागहरू छन्। हालै भारतमा तरंगित बनेको राष्ट्रिय योग्यता र प्रवेश परीक्षा (NEET) जस्ता परीक्षामा भएको प्रश्नपत्र लिक र गडबडी जस्ता विषयमा पनि सीजेपीले आवाज उठाएको छ।
नेपाल वा बंगलादेशको आन्दोलनसँग तुलना नगर्न आग्रह
संस्थापक अभिजीत दिपकेले भारतीय युवाहरूलाई नेपाल वा बंगलादेशका युवाहरूको जस्तो आन्दोलनको तुलना नगर्न आग्रह गरेका छन्। उनले भने, ‘यस्तो तुलना गरेर भारतका जेन-जीको अपमान नगर्नुहोला। यस देशका युवा धेरै परिपक्व, सचेत र राजनीतिक चेतना भएका छन्। उनीहरूलाई आफ्नो संवैधानिक अधिकार थाहा छ, लोकतान्त्रिक र शान्तिपूर्ण रूपमा असहमति राख्ने तौरतरिका पनि राम्रोसँग थाहा छ।’ यो भनाइले भारतीय युवाहरूको राजनीतिक चेतना र शान्तिपूर्ण माध्यमबाट परिवर्तन खोज्ने उनीहरूको शैलीलाई संकेत गर्छ।
