दक्षिण कोरिया, संयुक्त राज्य अमेरिका र युरोपेली संघसहित ११ देशले बुधबार उत्तर कोरियाको पूर्ण निःशस्त्रीकरणको प्रतिबद्धता दोहोर्याउँदै प्योङयाङका विदेशी कामदार, साइबर गतिविधि र रुससँगको सैन्य सहकार्यलाई लक्षित गरी नयाँ प्रतिबन्ध घोषणा गरेका छन्।
११ देश र युरोपेली संघले जारी गरेको संयुक्त विज्ञप्तिमा सहभागीहरूले उत्तर कोरियाको आणविक हतियार र ब्यालिस्टिक मिसाइल कार्यक्रमहरूलाई वित्तपोषण गर्ने प्रयासहरूलाई बाधा पुर्याउन अक्टोबरमा अमेरिका, अष्ट्रेलिया र युरोपेली संघले लगाएका प्रतिबन्धहरूको स्वागत गरेका छन्। विज्ञप्ति जारी गर्ने देशहरूमा दक्षिण कोरिया, अमेरिका, अष्ट्रेलिया, क्यानडा, फ्रान्स, जर्मनी, इटाली, जापान, नेदरल्याण्ड्स, न्यूजील्याण्ड, बेलायत र युरोपेली संघ रहेका छन्।
पृष्ठभूमि
- संयुक्त राष्ट्र संघको प्रतिबन्ध अनुगमन गर्ने विज्ञहरूको प्यानललाई अप्रिल २०२४ मा रुसको भिटोका कारण विघटन गरियो।
- यसपछि, उत्तर कोरियाको प्रतिबन्धहरूको अनुगमन र रिपोर्ट गर्नका लागि अक्टोबर २०२४ मा बहुपक्षीय प्रतिबन्ध अनुगमन टोली (MSMT) स्थापना गरियो।
- रुस र उत्तर कोरियाबीचको सैन्य सहकार्य जुन २०२४ मा दुई देशले एक व्यापक रणनीतिक साझेदारी सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गहिरिएको छ।
बहुपक्षीय अनुगमन टोलीका निष्कर्ष
बहुपक्षीय प्रतिबन्ध अनुगमन टोली (MSMT) को निष्कर्षमा प्योङयाङको रुससँगको सैन्य सहकार्य, साइबर-सक्षम आईटी कामदार योजनाहरू र विदेशी श्रम सञ्चालनहरूमा प्रकाश पारिएको छ। MSMT र EU ले प्रजातान्त्रिक जनवादी गणतन्त्र कोरिया (DPRK) को पूर्ण, प्रमाणित र अपरिवर्तनीय आणविक निःशस्त्रीकरणप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्। यो टोली संयुक्त राष्ट्र संघको प्रतिबन्ध अनुगमन गर्ने विज्ञहरूको प्यानललाई अप्रिल २०२४ मा रुसको भिटोका कारण विघटन गरिएपछि अक्टोबर २०२४ मा स्थापना भएको थियो।
अमेरिकी ट्रेजरीको नयाँ प्रतिबन्ध
अमेरिकी ट्रेजरी विभागले बुधबार १० व्यक्ति र एक संस्था विरुद्ध नयाँ प्रतिबन्धहरूको घोषणा गरेको छ। यी व्यक्ति र संस्थाहरूलाई अमेरिकी व्यवसायहरूलाई लक्षित गरी उत्तर कोरियाली आईटी कामदार योजनाहरूलाई सहज बनाउन र प्योङयाङको हतियार कार्यक्रमका लागि अवैध राजस्व उत्पन्न गरेको आरोप लगाइएको छ। अमेरिकी ट्रेजरी विभागको Office of Foreign Assets Control (OFAC) ले अक्टोबर २८, २०२६ मा यी प्रतिबन्धहरू लगाएको हो।
यी योजनाहरूमा उत्तर कोरियाली आईटी कामदारहरूले अमेरिका र अन्यत्रका कम्पनीहरूमा धोखाधडीपूर्ण तरिकाले रोजगारी प्राप्त गर्ने र प्योङयाङले ती कामदारहरूको अधिकांश ज्याला सामूहिक विनाशका हतियार र ब्यालिस्टिक मिसाइल कार्यक्रमहरूका लागि प्रयोग गर्ने समावेश छ। प्रतिबन्धित संस्थाको नाम फर्स्ट फाइनान्सियल एन्ड टेक्निकल डेभलपमेन्ट सेन्टर हो, र प्रतिबन्धित व्यक्तिहरूमध्ये ६ जना यस फर्मसँग सम्बन्धित छन्। प्रतिबन्धित व्यक्तिहरूमध्ये दुई जना रुसी नागरिक हुन् भने बाँकी उत्तर कोरियाली देखिन्छन्।
अवैध वित्तीय कारोबार र साइबर खतरा
रुसी मध्यस्थकर्ता भिटोल्ड भिक्टोरोभिच ओबर्टासले जनवरी २०२५ देखि उत्तर कोरियाली अधिकारीहरूका लागि करिब २ मिलियन डलर बराबरको क्रिप्टोकरेन्सी रूपान्तरण र कम्तिमा १.२५ मिलियन डलर अन्य मुद्रा कारोबार गरेका छन्। यस्तै, अर्का रुसी नागरिक इल्या अलेक्जान्ड्रोभिच बोयकोभले सन् २०२४ देखि करिब ३.५ मिलियन डलर क्रिप्टोकरेन्सी साटासाट र रूपान्तरण गरी उत्तर कोरियाली कम्पनीका लागि पैसा शुद्धीकरण गरेको आरोप छ।
उत्तर कोरियाली आईटी कामदारहरूले नक्कली कागजात, चोरी गरिएका परिचयपत्र र नक्कली व्यक्तित्व प्रयोग गरी वैध कम्पनीहरूमा जागिर प्राप्त गर्छन्। उत्तर कोरियाली शासनले यी कामदारहरूको अधिकांश आम्दानी हतियार कार्यक्रममा लगाउँछ। यी कामदारहरूले कर्पोरेट नेटवर्कमा पहुँचको दुरुपयोग गरी संवेदनशील डाटा चोरी गर्ने, मालवेयर तैनाथ गर्ने र व्यापार प्रणालीमा सम्झौता गर्ने कार्यमा पनि संलग्न हुन सक्छन्। उत्तर कोरियाली आईटी कामदार सञ्चालनहरू दर्जनौं देशहरूमा फैलिएका छन् र उत्तर कोरियाली शासनका लागि वार्षिक २५० मिलियन देखि ६०० मिलियन डलरसम्म राजस्व उत्पन्न गर्छन्।
सहभागी देशहरूले सबै संयुक्त राष्ट्र सदस्य राष्ट्रहरू, विशेष गरी सुरक्षा परिषद्का स्थायी सदस्यहरूलाई उत्तर कोरिया विरुद्धका प्रतिबन्ध प्रस्तावहरू पूर्ण रूपमा लागू गर्न आग्रह गरेका छन्।
