कर्णाली नदी उत्खननले सोनाहा जातिको सुन खोज्ने पेसा सङ्कटमा
बर्दिया राजापुरकी आशा सोनाहाको कर्णाली नदी उत्खननले पेसा सङ्कटमा परेको छ। प्रेमनगरकी सोनाहाको दैनिकी सुन खोज्ने र माछा मार्नेमै बित्छ। उक्त जातिको आर्थिक स्रोत नै कर्णाली नदीमा भेटिएको सुन अनि माछा हो।
कैलाली र बर्दियाको कर्णाली नदीमा भइरहेको नदीजन्य पदार्थको उत्खननले सोनाहा जातिको पुर्ख्यौली पेसा गम्भीर सङ्कटमा छ। उत्खननले नदीको पारिस्थितिक प्रणालीमा नकारात्मक असर पारेको छ। यसले सोनाहा समुदायको जीविकोपार्जनका मुख्य स्रोतलाई प्रत्यक्ष असर गरिरहेको छ।
आशा सोनाहाको दैनिकी यसै पेसामा निर्भर छ। तर, नदीमा बढ्दो उत्खननले उनको जीविकोपार्जनमा चुनौती थपेको छ। सुन खोज्ने काममा प्रयोग गरिने बालुवा र ढुङ्गाको उपलब्धता घटेको छ। माछा मार्ने कार्यक्षेत्रसमेत खुम्चिएको छ।
सोनाहा समुदायका अन्य सदस्यहरूको जीवनयापन पनि कर्णाली नदीमा भेटिने सुन र माछामा आधारित छ। नदी उत्खननले यी स्रोतमा प्रतिकूल प्रभाव पारेको छ। नदीको बहाव परिवर्तन भएको छ। बालुवाको मात्रा घटेको छ। माछाको बासस्थान नष्ट भएको छ। यसले उनीहरूको आम्दानीमा प्रत्यक्ष कमी ल्याएको छ।
यो समुदायको आर्थिक मेरुदण्ड नदीबाट प्राप्त हुने यी प्राकृतिक स्रोतहरू हुन्। पेसा सङ्कटमा पर्नुले उनीहरूको भविष्यमाथि प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ। सम्बन्धित निकायहरूको ध्यानाकर्षण आवश्यक छ।
