गोरखाको आरुघाट गाउँपालिकास्थित सोती र मान्बु जोड्ने मोटरेबल पुल आइतबार बिहान बूढीगण्डकी नदीमा आएको आकस्मिक बाढीले बगाएको छ। यसअघि नै चुमनुब्री गाउँपालिकाका पैयू र बगर गाउँका ३५ घर बगाइसकेको बाढीले अहिले यस क्षेत्रको एक मात्र मोटरेबल पुल बगाउँदा चुमनुब्री र धार्चे गाउँपालिकाका हजारौं बासिन्दाको जनजीवन गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको छ।
बाढीले दोभान, घट्टेखोला, जगत् र सल्लेरी गाउँमा पनि व्यापक क्षति पुर्याएको चुमनुब्री गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष लक्ष्मी गुरुङले बताएकी छन्। बाढीको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै सिर्दिबास तथा धार्चे गाउँपालिकाका खोर्लाबेँसी, माछाखोला, सोती, आर्खेत र आरुघाटका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान जिल्ला प्रहरी कार्यालय, गोरखाका इन्स्पेक्टर आकाश कँडेलले आग्रह गरेका छन्।
पुल बगेपछि यातायात ठप्प, दैनिक जीवनयापनमा संकट
सोती र मान्बु जोड्ने मोटरेबल पुल बगेपछि यस क्षेत्रको यातायात पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ। यसले दैनिक उपभोग्य वस्तुको ढुवानी र स्थानीयको आवतजावतमा ठूलो समस्या उत्पन्न गरेको छ। विशेषगरी, उत्तरी गोरखाका चुमनुब्री र धार्चे गाउँपालिकाका बासिन्दालाई सदरमुकामसम्म पुग्न र अत्यावश्यक सामग्री ल्याउन कठिनाइ भएको छ।
स्थानीय होटल व्यवसायी गोपालले पुल बगेपछि पर्यटकको आवागमनमा पनि असर पर्ने बताए। ‘अब कसरी व्यापार गर्ने भन्ने चिन्ता छ,’ उनले भने, ‘पुल नहुँदा सामान ल्याउन पनि मुस्किल हुन्छ।’
बूढीगण्डकी नदी हिमालयबाट उत्पत्ति भई गोरखा जिल्लाका विभिन्न ग्रामीण नगरपालिकाहरू हुँदै बग्छ। यस क्षेत्रमा बाढी आउनु सामान्य भए पनि यस वर्षको बाढीले पुर्याएको क्षति अघिल्ला वर्षहरूभन्दा बढी देखिएको छ। पुल बगाएपछि चुमनुब्री र धार्चे गाउँपालिकाका हजारौं बासिन्दालाई सीधा असर परेको छ, जसले गर्दा उनीहरूको दैनिक जीवनयापनमा गम्भीर बाधा पुगेको छ।
बाढीको दोहोरिँदो समस्या र दीर्घकालीन समाधानको अभाव
बूढीगण्डकी नदीमा बाढी आउनु र क्षति पुर्याउनु यस क्षेत्रका लागि नयाँ घटना होइन। भारी वर्षा र पहिरोले गर्दा नदीमा बारम्बार बाढी आउने गरेको छ, जसले गर्दा हरेक वर्ष पूर्वाधार र बस्तीमा क्षति पुग्ने गरेको छ। यसअघि पनि बूढीगण्डकी बाढीले गोरखाको चुमनुब्रीमा सात घर बगाएको थियो भने ३५ घर डुबानमा परेका थिए।
यस वर्षको बाढीले सल्लेरी बजार र जगतमा पनि ठूलो क्षति पुर्याएको थियो। स्थानीय बासिन्दा शेरप गुरुङका अनुसार बाढीको त्रासले रातभर जागै बस्नुपर्ने अवस्था आएको छ। ‘हरेक वर्ष बाढीले सताउँछ, तर दीर्घकालीन समाधानका लागि कसैले ध्यान दिएको छैन,’ उनले गुनासो गरे।
यस क्षेत्रमा बाढीको समस्या दोहोरिरहँदा पनि दीर्घकालीन समाधानका लागि ठोस कदम चालिएको छैन। स्थानीय बासिन्दाहरूले हरेक वर्ष यस्तै समस्या भोग्नुपरेको र सरकारबाट पर्याप्त सहयोग नपाएको गुनासो गरेका छन्।
बाढीपीडितका लागि तत्काल राहत र पुनःस्थापनाको आवश्यकता
बाढीले घरबारविहीन भएका र जोखिममा रहेका परिवारका लागि तत्काल राहत र पुनःस्थापनाको आवश्यकता देखिएको छ। चुमनुब्री गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष लक्ष्मी गुरुङले पीडितहरूलाई सहयोगका लागि पहल भइरहेको बताएकी छन्। यद्यपि, बाढीको पूर्ण विवरण र क्षतिको आँकलन हुन बाँकी रहेको उनले जानकारी दिइन्।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय गोरखाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी धर्मेन्द्र कुमार मिश्रले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार र राहतका लागि तयारी भइरहेको बताएका छन्। तर, दुर्गम क्षेत्र भएकाले राहत सामग्री पुर्याउन चुनौती रहेको उनको भनाइ छ।
बाढीले पुर्याएको क्षतिको पूर्ण विवरण संकलन भएपछि मात्रै दीर्घकालीन पुनःस्थापनाका कार्यक्रमहरू अघि बढाउन सकिनेछ। प्रभावित क्षेत्रमा खाद्यान्न, औषधि र अस्थायी आश्रयस्थलको तत्काल व्यवस्था गर्नुपर्नेछ।
यसअघि: बुढीगण्डकी बाढीले गोरखामा ३५ घर बगायो, गृहमन्त्रीले उद्धारका लागि हेलिकप्टर पठाए
