दशैंको समयमा उपभोग्य वस्तुको आपूर्ति सहज बनाउन उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री दीपक कुमार साहको पहलमा चीनसँगको तातोपानी नाका कात्तिक १ देखि ३ गतेसम्म (अक्टोबर १८ देखि २० सम्म) तीन दिनका लागि खुल्ने भएको छ। मन्त्री साहको पहलपछि चिनियाँ पक्ष नाका अस्थायी रूपमा सञ्चालन गर्न सहमत भएको हो।
उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले जारी गरेको ‘प्रेस नोट’ अनुसार, यस अवधिमा मालवाहक सवारीसाधनलाई मात्र आवतजावतको अनुमति दिइनेछ। चाडपर्वमा उपभोग्य वस्तु तथा अन्य आवश्यक सामग्रीको माग बढ्ने भएकाले आपूर्ति व्यवस्था सहज बनाउन सरकारले नाका खोल्न पहल गरेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
नाका बन्द हुनुको पृष्ठभूमि
२०७२ सालको भूकम्पपछि तातोपानी नाका नियमित रूपमा सञ्चालन हुन सकेको थिएन। हालै भदौ १० गते लेन्दे नदीमा आएको बाढीले रसुवागढी–केरुङ सीमा नाकाको मितेरी पुल बगाएपछि रसुवा नाकासँगको सम्पर्क टुटेको थियो।
रसुवा नाका बन्द भएपछि चीनले भदौ १४ गते सुरक्षाको जोखिम देखाउँदै तातोपानी नाका पनि अकस्मात बन्द गरेको थियो। दशैंको पूर्वसन्ध्यामा चीनतर्फका तीनवटै नाका बन्द भएपछि सरकारमाथि आपूर्ति सहज बनाउन दबाब परेको थियो।
दशैंमा आपूर्ति र बजारको अवस्था
तातोपानी नाका तीन दिनका लागि खुल्दा दशैंको समयमा उपभोग्य वस्तुको आपूर्तिमा केही सहजता आउने अपेक्षा गरिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार, दशैंअघि असोजमा बजारमा करिब ६३ अर्ब रुपैयाँ नगद थपिएको थियो। यसले गर्दा भदौ मसान्तसम्म ७ खर्ब ९४ अर्ब रुपैयाँ रहेको चलनचल्तीको नगद बुधबारसम्म बढेर ८ खर्ब ५७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ, जसले बजारमा क्रयशक्ति बढेको संकेत गर्छ।
यद्यपि, तातोपानी नाका तीन दिनका लागि मात्र खुल्ने भएकाले दशैंको लागि आवश्यक पर्ने सबै सामग्रीको आपूर्ति सहज हुन्छ वा हुँदैन भन्ने अझै स्पष्ट छैन। वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले चाडपर्वमा कृत्रिम अभाव र अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि रोक्न बजार अनुगमनलाई तीव्र बनाएको छ। विभागले काठमाडौं उपत्यकामा दैनिक करिब १० वटासम्म अनुगमन टोली परिचालन गर्ने गरेको छ।
आगामी कदम
तातोपानी नाका अक्टोबर १८ देखि २० सम्म (कात्तिक १ देखि ३ गतेसम्म) तीन दिनका लागि खुल्नेछ। यस अवधिमा कार्गो ट्रकलाई मात्र आवतजावतको अनुमति दिइनेछ। सरकारले चाडपर्वमा गुणस्तरीय उपभोग्य वस्तुको सहज र सुलभ आपूर्ति व्यवस्था गर्ने निर्णय गरेको छ।
