इजरायली चुनावमा धाँधलीको आरोप: सरकार गठन र इरानसँगको द्वन्द्वमा नेतन्याहूलाई फाइदा

इजरायलमा हालै सम्पन्न निर्वाचनमा धाँधली भएको भन्दै प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूको लिकुड पार्टीले अरब दलहरूमाथि गम्भीर आरोप लगाएको छ। यो आरोपले नयाँ सरकार गठन प्रक्रियालाई जटिल बनाउँदै नेतन्याहूलाई इरानमाथि सम्भावित आक्रमणका लागि अनुकूल परिस्थिति सिर्जना गरेको छ।

नेतन्याहूको लिकुड पार्टीले अरब दलहरूले व्यापक चुनावी धाँधली, घुसखोरी, धम्की र मतपत्र हेरफेर गरी निर्वाचन चोरेको दाबी गरेको छ। यो आरोपले राजनीतिक अस्थिरता बढाएको छ र अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनअघि इरानमाथि हमला गर्ने नेतन्याहूको योजनालाई अप्रत्यक्ष रूपमा सहयोग पुर्‍याएको देखिन्छ।

नेतन्याहूको इरान नीतिमा चुनावी प्रभाव

प्रधानमन्त्री नेतन्याहू पछिल्ला हप्ताहरूमा इरानसँगको द्वन्द्व पुनः सुरु गर्नेबारे गम्भीर रूपमा विचार गरिरहेका थिए। यद्यपि, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इजरायल रक्षा बल (IDF) का चिफ अफ स्टाफ लेफ्टिनेन्ट-जनरल इयाल जमीरको विरोधका कारण उनलाई त्यसो गर्नबाट रोकिएको थियो। जमीरको विरोध इजरायली चुनावअघि आक्रमण गर्नेमा मात्र थियो भने ट्रम्पको विरोध अमेरिकी मध्यावधि चुनाव नोभेम्बर ३ अघि आक्रमण गर्नेमा सीमित थियो।

ट्रम्पले अमेरिकी मध्यावधि चुनावपछि इरानमाथि हमला पुनः सुरु गर्नेबारे धेरै पटक संकेत गरिसकेका छन्। नेतन्याहूको समर्थनमा उनले इजरायललाई पनि यसमा संलग्न गराउन चाहेको उल्लेख गरेका छन्। इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले फेब्रुअरी २८, २०२६ मा इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेका थिए।

सरकार गठनको अनिश्चितता र लिबरम्यानको अडान

इजरायली निर्वाचनको ८८.६२ प्रतिशत मत गणना भइसकेको छ, जसमा नेतन्याहूको गठबन्धनले ५३ सिट प्राप्त गरेको छ भने विपक्षी दलले ६७ सिट पाएका छन्। तर, कुनै पनि पक्षले स्पष्ट बहुमत प्राप्त गर्न नसकेकाले सरकार गठन अनिश्चित बनेको छ। याशर पार्टीका नेता गादी आइजन्कोटले अक्टोबर २८, २०२६ मा आफ्ना समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै इजरायलमा परिवर्तन ल्याउने प्रतिबद्धता दोहोऱ्याएका छन्।

इजरायल बेइतेनुका अध्यक्ष अविग्दोर लिबरम्यानले शुक्रबारसम्म अन्तिम मत परिणाम नआएसम्म सरकार गठनबारे गम्भीर वार्ता सुरु नगर्ने बताएका छन्। उनले नेतन्याहूको नेतृत्वमा सरकारमा सामेल नहुने र अरब दलहरूको समर्थनमा निर्भर सरकार गठनमा भाग नलिने दुई स्पष्ट शर्त राखेका छन्। यसले लिबरम्यानलाई अरब दलहरूसँग सम्झौता गर्ने, नेतन्याहूसँग सम्झौता गर्ने वा दोस्रो चरणको चुनावमा जाने भन्ने कठिन निर्णयमा पुर्याएको छ। यी सबै प्रक्रियामा सामान्यतया हप्ता वा महिना लाग्ने भएकाले अमेरिकी मध्यावधि चुनावअघि सरकार गठन हुने सम्भावना कम छ।

धाँधलीको आरोप र वैधानिकताको प्रश्न

नेतन्याहूको लिकुड पार्टीले इजरायल प्रहरी, शिन बेट (इजरायलको आन्तरिक सुरक्षा एजेन्सी) र केन्द्रीय निर्वाचन समितिलाई सयौं प्रमाण र गवाही पेश गर्ने बताएको छ। उनीहरूले राआम पार्टीका लागि भोट हाल्नका लागि नगद, इन्धन कार्ड र अन्य सुविधाहरूको प्रस्ताव गरिएको आरोप लगाएका छन्। केन्द्रीय निर्वाचन समितिले सबै दलहरूबाट प्राप्त चुनाव धाँधली र अनियमितताका आरोपहरूको छानबिन गरिरहेको जनाएको छ।

यद्यपि, यी आरोपहरू स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित भएका छैनन् र अरब दलहरूले व्यवस्थित रूपमा निर्वाचन परिणाम हेरफेर गरेको कुनै प्रमाण सार्वजनिक गरिएको छैन। रहातका मेयर तलाल अल-क्रेनावीले लिकुडको आरोपलाई झूट र बेदुइन समुदायविरुद्धको उक्साहट भन्दै कडा शब्दमा खारेज गरेका छन्। उनले यस पटकको निर्वाचनलाई अहिलेसम्मकै स्वच्छ निर्वाचन भएको दाबी गरेका छन्।

इरान आक्रमणको सम्भावित परिदृश्य

सरकार गठनमा ढिलाइ र धाँधलीको आरोपका कारण नेतन्याहूलाई इरानमाथि आक्रमण गर्ने थप स्वतन्त्रता मिल्नेछ। इजरायल रक्षा बलका चिफ अफ स्टाफ लेफ्टिनेन्ट-जनरल इयाल जमीर इरानमाथि दुई शर्तमा आक्रमण गर्ने पक्षमा छन्: पहिलो, यदि इरानले इजरायलमाथि वास्तवमा आक्रमण गर्न लागेको थियो; र दोस्रो, यदि ट्रम्पले पहिले युद्ध सुरु गरे र इजरायललाई अमेरिकाबाट पूर्ण समर्थन प्राप्त भयो।

जमीर इरानमाथि हतारमा आक्रमण गर्ने पक्षमा छैनन् किनभने उनले इरानलाई आणविक वा ब्यालिस्टिक मिसाइल खतराका लागि धेरै नजिक पुगेको देखेका छैनन्। यसको अर्थ नेतन्याहूको मुख्य बाधा ट्रम्प हुनेछन्। यदि ट्रम्पले आक्रमण गर्ने पक्षमा निर्णय गरेमा, यो नेतन्याहूका लागि अनुकूल समय हुनेछ किनकि यसले राष्ट्रको ध्यान इरानसँगको युद्धमा केन्द्रित गर्नेछ, जुन उनले रुचाउँछन्।

यसअघि: इजरायल निर्वाचनमा नेतन्याहूको गठबन्धन खुम्चियो, सरकार गठन अनिश्चित