साउदी अरेबियामा हुथी आक्रमण: अमेरिका, जोर्डन र भारतको ऐक्यबद्धता

साउदी अरेबियामा हुथी मिलिसियाद्वारा भएका आक्रमणहरूको निन्दा गर्दै अमेरिका, जोर्डन र भारतले साउदी अरेबियाप्रति ऐक्यबद्धता जनाएका छन्, जसले यमन द्वन्द्व र लाल सागरमा जारी गतिरोधको कूटनीतिक आयामलाई थप जटिल बनाएको छ। इरान युद्ध सुरु भएपछि इरानले आफ्ना सहयोगीहरूलाई साउदी अरेबियामाथि आक्रमण गर्न उक्साएर अमेरिकालाई दबाब दिन खोजिरहेको पृष्ठभूमिमा यी कूटनीतिक पहलहरू भएका हुन्।

सन् २०१५ मा यमनमा साउदी नेतृत्वको हस्तक्षेपबाट हुथी-साउदी द्वन्द्व सुरु भएको थियो। हुथी विद्रोहीहरूले सन् २०१४ को अन्त्यमा उत्तरी यमनको नियन्त्रण लिएपछि यमनमा राजनीतिक अशान्ति बढेको थियो। साउदी अरेबिया र हुथी आन्दोलनबीच सन् २०२२ मा रोकिएको लडाइँ सन् २०२५ को डिसेम्बरमा साउदी सेना पुनः यमन प्रवेश गरेपछि फेरि सुरु भएको थियो।

क्षेत्रीय तनाव र रणनीतिक सहकार्य

साउदी अरेबियाका रक्षा मन्त्री राजकुमार खालिद बिन सलमानले सोमबार अमेरिकी रक्षा सचिव पीट हेगसेथसँग टेलिफोनमा कुराकानी गर्दै क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने प्रयास र रणनीतिक रक्षा सहकार्यबारे छलफल गरेका छन्। अमेरिकी रक्षा सचिव हेगसेथले २५ जनवरी २०२५ मा सपथ लिनुभएको थियो। यो वार्ता हुथी आक्रमणको बढ्दो खतरा र लाल सागरमा उनीहरूको नियन्त्रण कायम राख्ने प्रयासका बीच भएको हो।

जुलाई २०२६ मा साउदी समर्थित सेनाले इरानी व्यावसायिक उडानलाई साना एयरपोर्टमा पुग्नबाट रोकेपछि हुथी नेताहरूले लाल सागरमा साउदी जहाजहरूमाथि नाकाबन्दीको घोषणा गरेका थिए। सेप्टेम्बर २०२६ मा हुथी लडाकुहरूले मोखाको बन्दरगाह, पेरीम (मायुन) टापु र हनिश टापुहरूमाथि आक्रमण गरी बाब अल-मन्डेब जलसन्धिमाथि आफ्नो नियन्त्रण कायम गरेका थिए।

जोर्डन र भारतको ऐक्यबद्धता

जोर्डनका युवराज अल हुसेन इब्न अब्दुल्लाहले सोमबार रियादमा साउदी युवराज तथा प्रधानमन्त्री मोहम्मद बिन सलमानसँगको भेटमा साउदी अरेबियामा हुथी मिलिसियाको आक्रमणको निन्दा गरेका छन्। उनले जोर्डनले साउदी अरेबियाको सुरक्षा र नागरिक तथा बासिन्दाको सुरक्षामा पूर्ण ऐक्यबद्धता व्यक्त गरेको जनाएका छन्। जोर्डनका मेजर जनरल माजदी अल-हरासिसलाई २ सेप्टेम्बर २०२६ मा जोर्डन सशस्त्र बलको संयुक्त चिफ अफ स्टाफको अध्यक्षमा नियुक्त गरिएको थियो।

त्यसैगरी, साउदी अरेबियाका लागि भारतका राजदूत विपुलले आइतबार जेद्दामा भारतको अटल ऐक्यबद्धता दोहोर्याउँदै हुथी आक्रमणको कडा शब्दमा निन्दा गरेका छन्। राजदूत विपुलले १२ अगस्ट २०२६ मा साउदी अरेबियाका लागि भारतको राजदूतको कार्यभार सम्हाल्नुभएको थियो। उनले साउदी अरेबियाको ऊर्जा पूर्वाधार र नागरिक पूर्वाधारलाई लक्षित गरी भएका आक्रमणको निन्दा गर्दै शान्ति र सामान्य अवस्थाको शीघ्र बहालीको आशा व्यक्त गरेका छन्। भारतले साउदी अरेबियासँग रणनीतिक साझेदारी सुदृढ गर्न, व्यापार र लगानी प्रवर्द्धन गर्न तथा प्रविधि, संस्कृति, शिक्षा र दिगोपनामा सहयोग विस्तारमा जोड दिएको राजदूत विपुलले बताए। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले ९ जुन २०२४ मा तेस्रो पटक प्रधानमन्त्रीको सपथ लिनुभएको थियो।

यस क्षेत्रमा तनाव कम गर्ने प्रयासका लागि साउदी अरेबिया र अमेरिकाबीचको रणनीतिक रक्षा सहकार्यको विस्तृत विवरण अझै खुलाइएको छैन। हुथी आक्रमणलाई नियन्त्रण गर्ने विशेष उपायहरू पनि स्पष्ट छैनन्।