अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नोभेम्बर ९, २०२६ मा इरानमाथि तत्काल थप सैन्य आक्रमण नगर्ने संकेत दिएका छन्। उनले कतारका प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुल रहमान अल थानीसँगको भेटपछि यस्तो बताएका हुन्।
ट्रम्पले इरानमाथि थप सैन्य कारबाही आवश्यक नदेखिएको स्पष्ट पारेका छन्, यद्यपि अमेरिका जुनसुकै बेला पनि तयार रहेको उनले उल्लेख गरे। कतार, साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), बहराइन र कुवेत लगायतका खाडी क्षेत्रका देशहरूले अमेरिकालाई इरानमाथि नयाँ आक्रमण नगर्न आग्रह गरेका छन्।
पृष्ठभूमि
- ट्रम्प प्रशासनले इरानलाई वार्ताको टेबुलमा फर्काउन अधिकतम दबाबको रणनीति अपनाएको थियो।
- फेब्रुअरी २८, २०२६ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेपछि यो द्वन्द्व चर्किएको थियो।
- नोभेम्बर ४, २०२६ मा इरानले खाडी देशहरूले अमेरिकालाई आफ्नो क्षेत्रबाट आक्रमण गर्न दिएमा आफ्नो प्रतिक्रिया अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूभन्दा बाहिर विस्तार गर्न सक्ने चेतावनी दिएको थियो।
इरानसँगको द्वन्द्व र मध्यस्थता
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानसँगको युद्ध सैन्य रूपमा ‘प्रभावी रूपमा समाप्त’ भएको बताएका छन्। तर, अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दी भने जारी रहेको उनले जनाएका छन्।
यता, इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का सचिव मोहसेन रेजाईले अमेरिकाले वार्ताको बारेमा ‘झूटा समाचार’ फैलाएको आरोप लगाएका छन्। उनले द्वन्द्व अन्त्यका लागि तेहरानका शर्तहरू स्वीकार गर्न माग गरेका छन्। इरानले अमेरिकी बन्दरगाहहरूको नाकाबन्दी अन्त्य गर्ने, केही प्रतिबन्धहरू हटाउने र बमबारी रोक्ने प्रस्ताव गरेको छ। यसको बदलामा तेहरानले होर्मुजको जलडमरूमध्यको आफ्नै नाकाबन्दी रोक्ने उल्लेख गरेको छ।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले इरानको यो प्रस्तावलाई ‘अपमानजनक, हास्यास्पद र अवास्तविक’ भन्दै अस्वीकार गरेका छन्। कतारले दुई पक्षबीच मध्यस्थता गरिरहेको छ।
ट्रम्पले इरानसँग सम्झौता चाहेको र वार्तालाई मौका दिन इच्छुक रहेको बताएका छन्। तर, तेहरान गम्भीरतापूर्वक संलग्न नभएमा आफ्नो मार्ग परिवर्तन गर्न सक्ने चेतावनी पनि उनले दिएका छन्।
अब के हुन्छ
ट्रम्पले इरानसँग सम्झौता चाहेको र वार्तालाई मौका दिन इच्छुक रहेको बताएका छन्, तर तेहरानले गम्भीरतापूर्वक संलग्न नभएमा आफ्नो मार्ग परिवर्तन गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
