वैदेशिक रोजगारीको प्रलोभन देखाएर ठगी गर्ने तीन जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। उनीहरूले विभिन्न देशमा आकर्षक रोजगारीको प्रलोभन देखाएर पीडितहरूबाट लाखौं रुपैयाँ ठगी गरेको आरोप छ। काठमाडौँ उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयबाट खटिएको प्रहरी टोलीले पीडितहरूको उजुरीका आधारमा उनीहरूलाई पक्राउ गरेको हो। नेपालमा वैदेशिक रोजगारीलाई एक महत्वपूर्ण अवसरको रूपमा हेरिन्छ, जसले देशको अर्थतन्त्रमा रेमिट्यान्सको ठूलो योगदान पुर्याउँछ, तर यही अवसरलाई दुरुपयोग गरेर हुने ठगीले हजारौं नेपाली युवाहरूको सपना चकनाचुर बनाउँछ। यस प्रकारका घटनाहरूले देशको प्रतिष्ठामा समेत आँच पुर्याउँछ र वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहनेहरूको मनोबल गिराउँछ।
पक्राउ पर्नेमा २९ वर्षीया ज्वाला कुमारी चन्द, ३९ वर्षीया भिम कुमारी गुरुङ र ३७ वर्षीय भगवान राज मल्ल ठकुरी रहेका छन्। प्रहरीका अनुसार, पक्राउ परेका व्यक्तिहरूले पीडितहरूलाई विदेश पठाउने भन्दै रकम उठाएर सम्पर्कविहीन हुने गरेको पाइएको छ। यसरी ठगिएका पीडितहरूले प्रहरीमा उजुरी दिएपछि अनुसन्धान सुरु भएको थियो। नेपाल सरकारले वैदेशिक रोजगारीलाई नियमन गर्नका लागि वैदेशिक रोजगार विभाग स्थापना गरेको छ र मेनपावर कम्पनीहरूलाई इजाजतपत्र प्रदान गर्दछ, तर पनि अनधिकृत एजेन्ट र गिरोहहरूले विभिन्न प्रलोभन देखाएर सर्वसाधारणलाई ठगिरहेका छन्। यस घटनामा पक्राउ परेका व्यक्तिहरूले पनि यस्तै अवैध तरिका अपनाएको आशंका गरिएको छ, जसले गर्दा पीडितहरूले आफ्नो मेहनतको कमाइ गुमाउन पुगेका छन्।
विदेश पठाउने भन्दै ठगी गर्ने गिरोहका सदस्य पक्राउ
- पक्राउ परेका व्यक्तिहरू: ज्वाला कुमारी चन्द (उमेर २९ वर्ष), भिम कुमारी गुरुङ (उमेर ३९ वर्ष), र भगवान राज मल्ल ठकुरी (उमेर ३७ वर्ष)।
- ठगीको मुख्य तरिका: विभिन्न आकर्षक वैदेशिक रोजगारीका अवसरको प्रलोभन देखाएर रकम असुली गर्ने।
- हालसम्मको पीडितको संख्या: एक जना पीडितले औपचारिक उजुरी दर्ता गराएका छन्, तर प्रहरीको प्रारम्भिक अनुमानअनुसार थप पीडितहरू पनि हुन सक्ने सम्भावना छ।
- ठगिएको कुल रकम: हालसम्म एक जना पीडितबाट ठगिएको रकमको विवरण मात्र प्राप्त भएको छ, र यस गिरोहले ठगेको कुल रकमको विस्तृत अनुसन्धान जारी छ।
- प्रहरीको तत्काल कारबाही: पीडितहरूको उजुरीलाई गम्भीरतापूर्वक लिँदै काठमाडौँ उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले सक्रिय अनुसन्धान पश्चात उनीहरूलाई पक्राउ गरेको हो।
प्रहरीका अनुसार, ज्वाला कुमारी चन्दले विशेषगरी अजरबैजान जस्ता देशमा आकर्षक रोजगारीको प्रलोभन देखाएर पीडितहरूबाट रकम उठाएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ। अन्य दुई जना पनि सोही ठगी धन्दामा संलग्न रहेको र उनीहरूले मिलेर यो ठगी कार्यलाई अन्जाम दिएको आशंका गरिएको छ। पीडितहरूले विदेश जानका लागि आवश्यक कागजात तयार गरिदिने, भिसा प्रक्रियालाई सहज बनाइदिने र रोजगारीको ग्यारेन्टी दिने जस्ता आश्वासन दिएर रकम बुझेको र त्यसपछि सम्पर्कमा नआएको बताएका छन्। यस प्रकारको ठगीले नेपाली युवाहरूको विदेश जाने सपनालाई मात्र होइन, उनीहरूको भविष्यलाई समेत अन्धकारमय बनाउँछ।
लाखौंको ठगीको शृंखला: नेपाली युवाहरूको सपनामाथि प्रहार
वैदेशिक रोजगारीका नाममा हुने ठगी नेपालमा नौलो घटना होइन, बरु यो एक पुरानो र चिन्ताजनक समस्याको रूपमा स्थापित भएको छ। हरेक वर्ष सयौं, हजारौं युवाहरू आकर्षक तलब, राम्रो जीवनशैली र परिवारको उज्ज्वल भविष्यको सपना बोकेर विदेश जान चाहन्छन्, तर दुर्भाग्यवश, धेरैजसो युवाहरू यस्ता ठगहरूको जालमा फस्ने गर्छन्। यसरी ठगिनेहरूमा विशेषगरी आर्थिक रूपमा कमजोर वर्गका, कम पढेका र छिटो धनी बन्ने लोभमा परेका युवाहरू बढी पर्ने गरेका छन्। नेपालको संविधानले पनि नागरिकलाई रोजगारीको हक सुनिश्चित गरेको छ, तर वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरूको सुरक्षा र अधिकार सुनिश्चित गर्नका लागि थप प्रभावकारी कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता छ।
पक्राउ परेका व्यक्तिहरूले पीडितहरूसँग सुरुमा विश्वास आर्जन गर्नका लागि विभिन्न देशका सम्भावित रोजगारीका अवसरहरूको बारेमा विस्तृत जानकारी दिने, भिसा प्रक्रियामा सहयोग गर्ने र आवश्यक कागजातहरू तयार गरिदिने जस्ता आश्वासन दिएको पाइएको छ। उनीहरूले सुरुमा केही रकम अग्रिम बुझाउनुपर्ने बताएको र रकम बुझाएपछि भने विभिन्न बहाना बनाएर सम्पर्कविहीन हुने गरेको पीडितहरूको गुनासो छ। यसरी ठगिएका केही पीडितहरूले आफ्नो पढाइका लागि लामो समयदेखि जम्मा गरेको रकम गुमाएको, कसैले घरको जग्गाजमिन बेचेर त कसैले चर्को ब्याजमा ऋण लिएर विदेश जाने सपना देखेको बताएका छन्। यो उनीहरूको व्यक्तिगत मात्र नभई पारिवारिक रूपमै ठूलो क्षति हो।
ठगीको जालो तोड्न प्रहरीको सक्रियता र नागरिकको सचेतना
काठमाडौँ उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले यस घटनाको थप गहिरो अनुसन्धान गरिरहेको छ। पक्राउ परेका व्यक्तिहरूमाथि कडा सोधपुछ गरी उनीहरूको ठगी सञ्जाल कति ठूलो छ, उनीहरूले कति जनालाई ठगेका छन् र ठगिएको कुल रकम कति छ भन्ने बारेमा विस्तृत जानकारी लिने काम भइरहेको छ। प्रहरीले यस घटनामा संलग्न अन्य व्यक्तिहरू पनि हुन सक्ने र ठगिएको रकम अझै धेरै हुन सक्ने आशंका गरेको छ, जसले गर्दा यस अनुसन्धानलाई थप जटिल बनाएको छ। यस प्रकारका ठगीका घटनाहरूले वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहने युवाहरूमा ठूलो त्रास र निराशा फैलाएको छ।
सरकारले वैदेशिक रोजगारीलाई सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउनका लागि विभिन्न नियम कानुन, कार्यविधि र मापदण्डहरू लागू गरे पनि दलाल र ठगहरूको सक्रियता भने पूर्ण रूपमा रोकिएको छैन। यसका लागि सरकारी निकायको मात्र नभई सचेत नागरिक समाज, गैरसरकारी संस्थाहरू र सञ्चार माध्यमको पनि महत्वपूर्ण भूमिका रहन्छ। नागरिकहरूले पनि विदेश जानुअघि पूर्ण रूपमा सचेत हुनुपर्छ र आधिकारिक रूपमा इजाजतप्राप्त मेनपावर कम्पनीमार्फत मात्र प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्छ। साथै, कुनै पनि प्रलोभनमा परी हतारहतारमा रकम बुझाउने बानी त्याग्नुपर्छ र शंकास्पद व्यक्ति वा संस्थाबाट जोगिनुपर्छ।
ठगीको जालो कसरी फैलियो र अबको बाटो के?
लाखौंको ठगी गर्ने गिरोहमा संलग्न व्यक्तिहरू पक्राउ पर्नुले केही हदसम्म पीडितहरूमा न्यायको आशा पलाएको छ। तर, यस्ता ठगीका घटनाहरू बारम्बार हुनुले सम्बन्धित सरकारी निकायको कार्यशैली, अनुगमन प्रक्रिया र कारबाहीको प्रभावकारितामाथि गम्भीर प्रश्नचिन्ह खडा गरेको छ। अब प्रश्न यो छ, यस्ता ठगीका घटनाहरूमा संलग्नलाई कडा कारबाही गरी पीडितहरूलाई उनीहरूको गुमेको रकम फिर्ता गराउने र भविष्यमा यस्ता घटनाहरू रोक्नका लागि के कस्ता ठोस कदम चालिनेछन्? यसका लागि कानुनी कारबाही मात्र नभई वैदेशिक रोजगारीसम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि कार्यक्रमहरूलाई पनि तीव्रता दिनुपर्ने देखिन्छ।
