काठमाडौँ – स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले यही वैशाख १८, १९ र २० गते लगातार तीन दिन परेको सार्वजनिक बिदाका अवसरमा पनि देशभरका सबै सरकारी अस्पतालहरूमा बहिरङ्ग (ओपिडी) सेवा सञ्चालन गर्न निर्देशन दिएको छ। सार्वजनिक बिदाका कारण सेवाग्राहीहरूले स्वास्थ्य सेवा लिनबाट वञ्चित हुनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्ने उद्देश्यले मन्त्रालयले यस्तो निर्णय गरेको हो।
सेवाग्राहीको सहजताका लागि निर्णय
सरकारले विभिन्न पर्व र दिवसका अवसरमा सार्वजनिक बिदा दिने गरेको छ। तर, यस पटकको तीन दिन लामो बिदाले गर्दा सरकारी अस्पतालका नियमित ओपिडी सेवाहरू प्रभावित हुने देखिएको थियो। यसबाट विशेषगरी दैनिक ज्यालादारीमा काम गर्ने, टाढाबाट उपचारका लागि आउने र नियमित फलोअपमा रहेका बिरामीहरूलाई ठूलो समस्या पर्ने आकलन गरिएको थियो। सेवाग्राहीहरूको स्वास्थ्योपचारमा कुनै बाधा अड्चन नपरोस् भन्ने हेतुले मन्त्रालयले यो महत्त्वपूर्ण निर्णय गरेको हो।
मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीले दिएको जानकारीअनुसार, बिदाको समयमा पनि ओपिडी सेवा सञ्चालन गर्नका लागि अस्पतालहरूलाई स्पष्ट निर्देशन पठाइएको छ। यसबाट बिदाको दिनमा पनि आवश्यक स्वास्थ्य परामर्श र उपचार सेवा लिन चाहने नागरिकहरूलाई राहत मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
आवश्यक जनशक्ति व्यवस्थापनको निर्देशन
मन्त्रालयले ओपिडी सेवा सञ्चालनका लागि आवश्यक पर्ने चिकित्सक, नर्स र अन्य स्वास्थ्यकर्मीहरूको व्यवस्थापन गर्न पनि अस्पताल प्रशासनलाई निर्देशन दिएको छ। बिदाको दिनमा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मीहरूका लागि भने मन्त्रालयले विशेष व्यवस्थापनको खाँचो औंल्याएको छ। यसका लागि अस्पतालहरूले आन्तरिक रूपमा पालो मिलाएर वा अतिरिक्त सुविधा दिएर भए पनि सेवा सुचारु राख्नुपर्नेछ।
यस निर्णयले सरकारी स्वास्थ्य संस्थाहरूको पहुँच र प्रभावकारितालाई बिदाका दिनहरूमा पनि कायम राख्न मद्दत गर्नेछ। विशेषगरी ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रका नागरिकहरू, जसको लागि सरकारी अस्पताल नै एकमात्र भरपर्दो उपचारको माध्यम हो, उनीहरूलाई यसको प्रत्यक्ष लाभ पुग्नेछ।
अन्य सेवाहरूको अवस्था
ओपिडी सेवा सञ्चालन गर्ने निर्देशन दिइए पनि आकस्मिक सेवाहरू भने सधैं जस्तै नियमित रूपमा सञ्चालनमा रहनेछन्। मन्त्रालयले ओपिडी सेवा बाहेकका अन्य सबै स्वास्थ्य सेवाहरू, जस्तै शल्यक्रिया, प्रयोगशाला परीक्षण, र फार्मेसी सेवाहरू पनि आवश्यकता अनुसार सञ्चालन गर्न अस्पतालहरूलाई सुझाव दिएको छ। यसबाट बिदाको समयमा पनि स्वास्थ्य प्रणालीले आफ्नो कार्य निरन्तरता दिन सक्नेछ।
यसअघि पनि विभिन्न सार्वजनिक बिदाहरूमा ओपिडी सेवा सञ्चालन गर्ने अभ्यास केही अस्पतालहरूमा हुँदै आएको थियो, तर यस पटक मन्त्रालयले देशभरका सबै सरकारी अस्पतालहरूलाई एकैसाथ निर्देशन दिएको छ। यो कदमले स्वास्थ्य सेवाको समान पहुँच सुनिश्चित गर्ने सरकारी प्रतिबद्धतालाई थप बलियो बनाएको छ।