सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरि प्रसाद फुयालले विवादास्पद कारोबारी दीपक भट्टको मुद्दामा चलखेल गरेको आरोपमा पक्राउ परेका बिचौलिया इनम सापकोटालाई होटलमा भेट्न प्रस्ताव गरेको खुलासा भएको छ। नयाँ पत्रिकाले प्राप्त गरेको ह्वाट्सएप म्यासेजअनुसार, न्यायाधीश फुयालले सापकोटालाई ‘भोलि साँझ ७ बजे हिमालय होटलमा भेटौँ’ भनेका थिए।
यो संवाद गत १७ भदौमा न्यायाधीश फुयाल र श्रीकान्त पौडेलको संयुक्त इजलासले विशेष अदालतको निर्णय उल्ट्याउँदै रोहित गुप्तालाई २ करोड धरौटीमा छाड्ने आदेश दिएकै दिन भएको स्रोतले जनाएको छ। फुयालले सापकोटालाई गुप्तालाई धरौटीमा छाडिएको जानकारी दिँदै ‘उनलाई छाड्नुपर्ने आधारै रहेछ, हामीले उनलाई दुई करोड धरौटी मागेका छौँ’ भनी म्यासेज गरेका थिए। सापकोटाले ‘स्योर सर, चिन्ता नगर्नुस् म भर्खर ल्यान्ड भएको छु’ भनी जवाफ फर्काएका थिए।
पृष्ठभूमि
- विवादास्पद कारोबारी दीपक भट्ट र उनको समूहमाथि धितोपत्र, बिमा र सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी कसुरमा विभिन्न अदालतमा मुद्दा विचाराधीन छन्।
- सरकारले भट्टविरुद्ध २७ अर्बभन्दा धेरै सम्पत्ति कसुरजन्य कार्यबाट आर्जन गरेको अभियोगसहित बिगो दाबी गरेको छ।
- बिचौलिया इनम सापकोटालाई गत १४ असोजमा विमानस्थलबाट पक्राउ गरिएको थियो, उनीमाथि न्यायालयमा चलखेल गरेको आरोप छ।
- न्यायाधीशहरूको आचारसंहिता २०७४ को बुँदा ४.३ ले न्यायाधीशले न्याय सम्पादनमा नकारात्मक प्रभाव पर्ने गरी अनावश्यक सम्बन्ध वा सम्पर्क बढाउन नहुने उल्लेख गर्छ।
न्यायिक आचरणको गम्भीर उल्लंघन
न्यायाधीशहरूको आचारसंहिता २०७४ को बुँदा ४.३ ले न्यायाधीशले न्याय सम्पादनमा नकारात्मक प्रभाव पर्ने गरी कुनै पनि व्यक्तिसँग अनावश्यक सम्बन्ध वा सम्पर्क बढाउन नहुने स्पष्ट पारेको छ। तर, न्यायाधीश फुयालले विचाराधीन मुद्दामा चलखेल गरिरहेका बिचौलिया सापकोटालाई मुद्दाको विषयमा जानकारी दिएको र भेट्न प्रस्ताव गरेको देखिन्छ। वरिष्ठ अधिवक्ता बाबुराम दाहालले सर्वोच्चका न्यायाधीशले बिचौलियासँग कुरा गर्नु अक्षम्य अपराध भएको बताउँदै तत्काल छानबिन र निलम्बनको माग गरेका छन्।
अनुसन्धानका मुख्य तथ्यहरू:
- गत १७ भदौमा न्यायाधीश फुयाल र श्रीकान्त पौडेलको संयुक्त इजलासले विशेष अदालतको निर्णय उल्ट्याउँदै रोहित गुप्तालाई २ करोड धरौटीमा छाड्ने आदेश दिएको थियो। सोही दिन फुयाल र सापकोटाबीच गुप्तालाई धरौटीमा छाडिएको विषयमा ह्वाट्सएपमा संवाद भएको थियो।
- न्यायाधीश फुयालले सापकोटालाई ‘भोलि साँझ ७ बजे हिमालय होटलमा भेटौँ’ भनी प्रस्ताव गरेका थिए। सापकोटाले ‘स्योर सर, चिन्ता नगर्नुस् म भर्खर ल्यान्ड भएको छु’ भनी जवाफ दिएका थिए।
- विवादास्पद कारोबारी दीपक भट्टले बन्दी प्रत्यक्षीकरणको रिट लिएर सर्वोच्च अदालत गएको केही दिनअघि फुयाल र सापकोटाबीच कुराकानी भएको थियो। भट्टविरुद्ध २७ अर्बभन्दा धेरै सम्पत्ति कसुरजन्य कार्यबाट आर्जन गरेको अभियोगसहित मुद्दा विचाराधीन छ।
- प्रहरीले सापकोटालाई गत १४ असोजमा विमानस्थलबाट पक्राउ गरेको थियो। उनको मोबाइलबाट चलखेल र शंकास्पद कारोबारका विवरण भेटिएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।
- सापकोटाको घरबाट भेटिएको १ हजार ४ सय अमेरिकी डलरको स्रोत नखुलेपछि नेपाल राष्ट्र बैंक ऐनअन्तर्गत अनुसन्धान भइरहेको छ। उनको र श्रीमती कविता पाण्डेको बैंक खातामा शंकास्पद कारोबार भेटिएपछि रोक्का राखिएको छ।
- सरकारले सशस्त्र प्रहरीका एआइजी वंशीराज दाहाललाई गत २० असोजमा इनमसँगको शंकास्पद सम्बन्ध र गोप्य सूचना चुहाएको आरोपमा सेवाबाट हटाउने निर्णय गरेको थियो।
प्रहरी अनुसन्धानमा राजनीतिक असहयोग
प्रहरीले हिमालय होटलबाट फुयाल र सापकोटाबीच भेट भएको समयको सिसिटिभी फुटेजसमेत मगाएर अनुसन्धान गर्ने तयारी गरेको छ। यद्यपि, राजनीतिक नेतृत्वबाट भने सहयोग नभएको प्रहरी अधिकारीहरूले बताएका छन्। जिल्ला प्रहरी परिसर, काठमाडौंका एसपी दिलीप घिमिरेले सापकोटाविरुद्ध नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन र सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिए। उनले अनुसन्धान नटुंगिएसम्म विवरण गोप्य रहने बताए।
यस प्रकरणमा लगानी बोर्डका पूर्वसिइओ सुशील भट्टसहित शंकरलाल अग्रवाल र सुलभ अग्रवाल थुनामा छन्। पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरालाई पनि गत ११ असोजमा यस विषयमा सोधपुछ गरिएको थियो। दीपक भट्टले जेलबाटै चलखेल गरेको पाइएपछि उनलाई डिल्लीबजारबाट नक्खु हुँदै सिन्धुपाल्चोक कारागार पठाइएको छ।
न्यायपालिकाको स्वच्छतामाथि गम्भीर प्रश्न
नेपाल बार एसोसिएसनका अध्यक्ष विजयकुमार मिश्रले न्यायपालिकालाई भ्रष्टाचारविहीन बनाउन सरकारले चाहेमा आफूहरूको साथ रहने बताएका छन्। उनले इनम सापकोटा र न्यायपालिकासँग जोडिएका विषयमा निष्पक्ष अनुसन्धान हुनेमा आशावादी रहेको उल्लेख गरे। वरिष्ठ अधिवक्ता श्रीहरि अर्यालले न्यायपालिका छाडा भएको र निगरानी गर्ने संयन्त्र नभएको बताए। उनले राजनीतिक आडमै गलत व्यक्ति न्यायाधीश नियुक्ति भएर नेतृत्वसम्म पुगेकाले राज्य गम्भीर हुनुपर्नेमा जोड दिए। प्रहरीले इनमको मोबाइल डिजिटल फरेन्सिक ल्याबमा पठाएर ‘सेटिङ’ र शंकास्पद कारोबारको विस्तृत प्रमाण संकलन गरिरहेको छ।
