ताजा अपडेट: उत्तर कोरियाले ताइवानबारे अमेरिकालाई चेतावनी दियो, रुसलाई किमको निरन्तर समर्थन
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग साइबेरियामा देखिएको सम्भावित प्लेग र अमेरिकी प्रतिबन्धबारे छलफल गर्न मंगलबार, अक्टोबर ६, २०२६ मा फोन वार्ता गर्ने बताएका छन्। ट्रम्पले ‘धेरै चाँडै’ कुरा गर्ने र ‘भोलि’ (अक्टोबर ७, २०२६) सम्ममा यस विषयमा रिपोर्ट गर्न सक्ने जानकारी दिएका छन्।
यसैबीच, उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ-उनले बुधबार, अक्टोबर ७, २०२६ मा रुसी राष्ट्रपति पुटिनलाई जन्मदिनको शुभकामना दिँदै दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारीलाई अझ गहिरो बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। किमले पुटिनलाई ‘मेरो प्रिय मित्र’ र ‘मेरो प्रिय कमरेड’ भन्दै सम्बोधन गरेका थिए। उनले रुसको ‘सार्वभौमिकता, सुरक्षा हित र क्षेत्रीय अखण्डता’ को रक्षा गर्न ‘पवित्र न्यायको युद्ध’ मा पुटिन र रुसलाई ‘अपरिवर्तनीय समर्थन’ दिने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेका छन्। उत्तर कोरियाले सन् २०२४ देखि युक्रेनमा रुसको युद्धलाई सैन्य सहयोग प्रदान गर्दै आएको छ, जसअन्तर्गत अनुमानित १४,००० देखि १५,००० सेना पठाएको युक्रेनी र दक्षिण कोरियाली अनुमान छ। जुन १८, २०२४ मा दुई नेताले आपसी रक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेपछि रुस र उत्तर कोरियाबीचको सम्बन्ध थप प्रगाढ बनेको छ, र यस सम्झौताले युक्रेनमा रुसलाई सैन्य सहयोगको आधार तयार पारेको थियो।
ट्रम्पको पुटिनसँगको वार्ताको घोषणा लिन्डसे ओ. ग्राहम स्याङ्क्सनिङ रसिया एन्ड इरान एक्ट अफ २०२६ अन्तर्गत रुसी निकायहरूलाई प्रतिबन्ध लगाउने अमेरिकी प्रशासनको अक्टोबर १८ को समयसीमा नजिकिँदै गर्दा आएको हो। यो कानून सेप्टेम्बर १८, २०२६ मा राष्ट्रपति ट्रम्पले हस्ताक्षर गरेका थिए। यस कानूनलाई सिनेटर लिन्डसे ग्राहम (आर-एससी) ले अप्रिल १, २०२५ मा पेश गरेका थिए र अगस्ट ७, २०२६ मा सिनेट र सेप्टेम्बर १६, २०२६ मा हाउसबाट पारित भएपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले हस्ताक्षर गरेका थिए। सिनेटर ग्राहमको जुलाई २०२६ मा मृत्यु भएपछि उनको सम्झनामा यस कानूनको नाम परिवर्तन गरिएको थियो। यस कानूनले रुसबाट हुने अमेरिकी आयातमा ५०० प्रतिशतसम्म र रुसी तेल तथा प्राकृतिक ग्यासका शीर्ष पाँच आयातकर्ता वा प्रतिबन्ध छल्न सहयोग गर्ने देशहरूबाट हुने वस्तुहरूमा १०० प्रतिशतसम्म शुल्क लगाउने व्यवस्था गरेको छ।
साइबेरियाको प्रयोगशालामा प्लेगको आशंका: रुसको अस्वीकृति र WHO को जोखिम मूल्याङ्कन
ट्रम्पले पुटिनसँगको वार्तामा साइबेरियाको इर्कुत्स्क एन्टी-प्लेग रिसर्च इन्स्टिच्युट अफ साइबेरिया एन्ड द फार इस्टमा एक कर्मचारीको मृत्युपछि प्लेगको सम्भावित घटनाबारे छलफल गर्ने बताएका छन्। गत हप्ता (अक्टोबर २, २०२६ को आसपास) २८ वर्षीया प्रयोगशाला कर्मचारी दार्या शिपिलोभाको ‘अज्ञात कारणको निमोनिया’ बाट मृत्यु भएको रुसी अधिकारीहरूले बताएका छन्, यद्यपि केही रिपोर्टहरूले निमोनिक प्लेगको आशंका गरेका छन्। रुसी अधिकारीहरूले विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) लाई शिपिलोभाको प्लेगबाट मृत्यु भएको कुरा अस्वीकार गरेका छन् र इर्कुत्स्कमा कुनै खतरनाक रोगको घटना रेकर्ड नगरिएको बताएका छन्। WHO का प्रवक्ता क्रिश्चियन लिन्डमेयरका अनुसार, यो घटनाले रुस बाहिर ‘धेरै कम’ जोखिम, रुसको बाँकी भागका लागि ‘कम’ र इर्कुत्स्कका लागि ‘मध्यमदेखि कम’ जोखिम प्रस्तुत गरेको बताएको छ।
अमेरिकी रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्र (CDC) ले यस संदिग्ध घटनाको अनुगमन गरिरहेको छ, तर यसको परिस्थिति ‘अपुष्ट’ रहेको र हाल अमेरिकामा व्यापक खतराको कुनै संकेत नभएको जनाएको छ। मृतक प्रयोगशाला कर्मचारीसँग सम्पर्कमा आएका करिब २०० जनालाई निगरानीमा राखिएको थियो, तर अक्टोबर ६, २०२६ सम्म कसैमा पनि रोगका लक्षण देखिएका छैनन्। ट्रम्पले रुसलाई यस अवस्थामा सहयोग गर्न इच्छुकता देखाउँदै प्लेगलाई ‘कठिन रोग’ भनेका छन् र ‘ती सूक्ष्मजीवहरू बलियो र चलाख भएका छन्, तिनीहरू सेनाजस्तै छन्’ भनी टिप्पणी गरेका छन्।
अमेरिकी भिसा नीतिमा नेपालीका लागि नयाँ प्रावधान
यस विश्वव्यापी घटनाक्रमका बीच अमेरिकी सरकारले नेपाली नागरिकहरूका लागि भिसा नीतिमा केही नयाँ प्रावधानहरू लागू गरेको छ। जनवरी २१, २०२६ देखि लागू हुने गरी B1/B2 (व्यवसाय र पर्यटक) भिसा आवेदकहरूलाई ५,००० डलरदेखि १५,००० डलरसम्मको भिसा बन्ड राख्न आवश्यक पर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यो प्रावधान नेपाल लगायतका केही देशका नागरिकहरूलाई लक्षित छ।
अमेरिकी सरकारले २०२४ को विदेशी आगमन तथ्यांकअनुसार सरकारी सहयोग प्राप्त सार्वजनिक सुविधाहरूको उपयोग गर्ने नेपाली नागरिकहरूको संख्या उच्च रहेको भन्दै भिसा अनुपालनको नजिकबाट छानबिन गरिरहेको छ। यसै सन्दर्भमा, अमेरिकाले अध्यागमन र सार्वजनिक-लाभ नियमहरूको अनुपालनबारे चिन्ता व्यक्त गर्दै नेपाली नागरिकहरूका लागि आप्रवासी भिसाको अस्थायी निलम्बनको घोषणा पनि गरेको छ। वाशिंगटन डी.सी. मा रहेको नेपाली दूतावासले जनवरी ३०, २०२६ मा अमेरिकामा रहेका नेपाली नागरिकहरूलाई भिसा सर्तहरूको कडाईका साथ पालना गर्न र सरकारी सहयोग प्राप्त सार्वजनिक सुविधाहरूको दुरुपयोग नगर्न चेतावनी जारी गरेको थियो, जसले भिसा वा स्थायी बसोबासको स्थिति रद्द गर्न सक्नेछ।
अमेरिकी प्रतिबन्ध र प्लेगको जोखिम: आगामी कदम
ट्रम्प प्रशासनले अक्टोबर १८, २०२६ सम्ममा लिन्डसे ओ. ग्राहम स्याङ्क्सनिङ रसिया एन्ड इरान एक्ट अन्तर्गत कुन रुसी निकायहरूलाई प्रतिबन्ध लगाउने भन्ने निर्णय गर्नुपर्ने समयसीमाको सामना गरिरहेको छ। अमेरिकी ऊर्जा सचिव क्रिस राइटले अक्टोबर ४, २०२६ मा राष्ट्रपति ट्रम्पले प्रतिबन्धबारे ‘व्यापारिक सन्तुलनको मूल्याङ्कन’ गर्ने र ‘हरेक निर्णय अन्त्यसम्मका लागि छोड्ने’ बताएका थिए। युक्रेनले प्रतिबन्ध लगाउन चाहेका रुसी कम्पनीहरू, जहाजहरू र व्यक्तिहरूको ‘इच्छा सूची’ समेत प्रदान गरेको छ। प्लेगको घटनाबारे WHO को जोखिम मूल्याङ्कन थप जानकारी उपलब्ध भएपछि अद्यावधिक गरिनेछ र ट्रम्पले यस विषयमा ‘भोलि’ (अक्टोबर ७, २०२६) सम्ममा रिपोर्ट गर्न सक्ने बताएका छन्।
यसअघि: साइबेरियाको प्लेग संस्थानमा प्राविधिकको मृत्यु, दर्जनौं क्वारेन्टाइनमा
