अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले सन् २०२६ को अन्त्यसम्ममा विश्व अर्थतन्त्रको आकार १२८० खर्ब अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुग्ने प्रक्षेपण गरेको छ। यो अनुमान सन् २०२३ को तुलनामा करिब २०० खर्ब डलरले बढी हो, जसले विश्वव्यापी आर्थिक विस्तारको संकेत गर्छ।
आईएमएफले हालै सार्वजनिक गरेको ‘वर्ल्ड इकोनोमिक आउटलुक (अक्टोबर २०२६)’ अनुसार, विश्वको कुल आर्थिक उत्पादनमा अमेरिका र चीनको वर्चस्व निकै बलियो देखिएको छ। यी दुई प्रमुख शक्तिले मात्रै विश्वको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को ४२ प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा ओगटेका छन्। सन् २०२६ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन ३२.६४ खर्ब डलर र चीनको २१.५५ खर्ब डलर पुग्ने अनुमान छ।
विश्व अर्थतन्त्रको आकार बढ्दै जाँदा नेपालको अर्थतन्त्र पनि सन् २०२६ मा ४५.५९ अर्ब डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। यो अघिल्लो अप्रिल २०२६ को अनुमान ४५.८४ अर्ब डलरभन्दा सामान्य कम हो। आईएमएफले सन् २०२६ मा नेपालको वास्तविक जीडीपी वृद्धिदर ३.६ प्रतिशत रहने अनुमान गरेको छ, जुन सन् २०२५ को अनुमानित ४.४ प्रतिशतको तुलनामा केही सुस्त हो।
नेपालको बाह्य क्षेत्र बलियो, मुद्रास्फीति घट्ने
आईएमएफका अनुसार, सन् २०२६ मा नेपालको बाह्य क्षेत्र बलियो रहनेछ। यस अवधिमा चालु खाता बचत जीडीपीको १३.९ प्रतिशत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले देशको भुक्तानी सन्तुलनमा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ।
सन् २०२६ मा नेपालको प्रतिव्यक्ति जीडीपी १५४८ डलर पुग्ने अनुमान छ भने मुद्रास्फीति दर ३.१ प्रतिशतमा झर्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। यो घट्दो मुद्रास्फीतिले उपभोक्ताको क्रयशक्तिमा सुधार ल्याउन सक्नेछ।
विश्वव्यापी चुनौतीले आर्थिक वृद्धिमा असर
आईएमएफको अक्टोबर २०२६ को प्रतिवेदनले विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिदर ३.१ प्रतिशतमा सुस्त हुने प्रक्षेपण गरेको छ। मध्यपूर्वको युद्ध, व्यापार तनाव र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) मा लगानी जस्ता कारकहरूले विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिदरलाई प्रभावित गरिरहेका छन्।
प्रतिवेदनले एआई र प्रविधिबाट लाभान्वित अर्थतन्त्रहरू र उच्च आयात लागत तथा कमजोर मागको सामना गरिरहेका देशहरूबीचको खाडल फराकिलो हुँदै गएको देखाउँछ। नेपालले पनि यी विश्वव्यापी चुनौतीहरूको सामना गर्दै आफ्नो आर्थिक वृद्धि कायम राख्नुपर्ने अवस्था छ।
आईएमएफको अर्को प्रतिवेदन अप्रिल २०२७ मा
आईएमएफले विश्व आर्थिक आउटलुक वर्षको दुई पटक, अप्रिल र अक्टोबरमा सार्वजनिक गर्छ। यसले आगामी पाँच वर्षसम्मको आर्थिक प्रक्षेपण प्रस्तुत गर्दछ। नेपालको सन्दर्भमा, घरेलु उत्पादनमा सुस्तता आए पनि बाह्य क्षेत्रको बलियोपन र घट्दो मुद्रास्फीतिले अर्थतन्त्रलाई स्थिरता प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। आईएमएफको आगामी प्रतिवेदन अप्रिल २०२७ मा सार्वजनिक हुनेछ, जसले विश्वव्यापी र क्षेत्रीय आर्थिक परिवर्तनका साथै नेपालको अर्थतन्त्रमा पर्ने थप प्रभावबारे नयाँ प्रक्षेपणहरू प्रस्तुत गर्नेछ।
