उपत्यकाको रात्रिकालीन अर्थतन्त्र चलायमान बनाउन २८ बस र ६ नयाँ रुट प्रस्ताव

रात्रिकालीन बस सेवा विस्तार: उपत्यकाको अर्थतन्त्र चलायमान बनाउने प्रस्ताव

काठमाडौं उपत्यकाको रात्रिकालीन अर्थतन्त्र चलायमान बनाउन हाल सञ्चालनमा रहेका ७ बसलाई २८ पुर्‍याई ६ नयाँ रुटमा सेवा विस्तार गर्न सिफारिस गरिएको छ। काठमाडौं महानगरपालिकाका ट्राफिक विज्ञ सल्लाहकार जगतमान श्रेष्ठको संयोजकत्वमा गठित समितिले यो प्रस्ताव गरेको हो।

समितिले काठमाडौं महानगरपालिका, ललितपुर महानगरपालिका तथा बुढानीलकण्ठ, चन्द्रागिरि, सूर्यविनायक, मध्यपुर थिमि, गोदावरी र कीर्तिपुर नगरपालिकाको सहभागितामा रात्रिकालीन बस सेवा विस्तार गर्नुपर्ने सुझाव दिएको छ। यसबाट उपत्यकाको रात्रिकालीन अर्थतन्त्र चलायमान हुने र निजी सवारीसाधनको प्रयोग घट्ने अपेक्षा गरिएको छ।

काठमाडौँ महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले उपत्यकाका स्थानीय तहको सहभागिता सुनिश्चित गरेर दिगो प्रणाली स्थापनाको तयारी भइरहेको बताइन्। साझा यातायातसँगको सहकार्यमा २०८३ वैशाख १ गतेदेखि सञ्चालित रात्रिकालीन यातायातको प्रभाव र सेवा विस्तार अध्ययन तथा सिफारिस कार्यदलले बुझाएको प्रतिवेदनको आधारमा यो प्रस्ताव आएको हो।

अध्ययन समितिको प्रतिवेदन अनुसार, परीक्षणकालीन ३ महिनाको अवधिमा ६६ हजार ९५२ जना यात्रुले सेवा लिएका छन्। एउटा बसले दैनिक औसत १४२ जना यात्रु बोक्ने गरेको र यसबाट दैनिक ३ हजार १३४ रुपैयाँ आम्दानी हुने देखिएको छ। यद्यपि, एउटा बसको दैनिक सञ्चालन लागत ४ हजार ८१४ रुपैयाँ रहेकाले दैनिक प्रतिबस १ हजार ६९० रुपैयाँ (करिब ३५ प्रतिशत) घाटा भइरहेको प्रतिवेदनले औँल्याएको छ।

सर्वेक्षणमा रातको ८ बजेदेखि ९ बजेसम्म यात्रुको चाप सबैभन्दा बढी (४१.५६ प्रतिशत) पाइएको छ। यसमा कार्यालयबाट ढिलो फर्कने कर्मचारी, श्रमिक र दैनिक ज्यालादारी गर्ने मजदुरहरूको संख्या धेरै छ।

हाल ७ वटा बसबाट नागढुंगा–एयरपोर्ट र लगनखेल–बूढानीलकण्ठ रुटमा सेवा प्रदान गरिएको छ। अध्ययनले यसलाई बढाएर २८ वटा बस पुर्‍याउन सिफारिस गरेको छ। प्रस्तावित नयाँ रुटहरूमा गोदावरी–बूढानीलकण्ठ, चक्रपथ (रिङरोड)मा दोहोरो सेवा, जगाती–ठमेल र कीर्तिपुर–नेपाल वायुसेवा निगमसम्म रहेका छन्। यी रुटहरूले उपत्यकाका प्रमुख अस्पताल, व्यावसायिक केन्द्र र नाकाहरूलाई जोड्नेछन्।

प्रस्तावित ६ नयाँ रुट

प्रस्तावित नयाँ रुटहरूमा गोदावरी–बूढानीलकण्ठ, चक्रपथ (रिङरोड)मा दोहोरो सेवा, जगाती–ठमेल र कीर्तिपुर–नेपाल वायुसेवा निगमसम्म रहेका छन्। यी रुटहरूले उपत्यकाका प्रमुख अस्पताल, व्यावसायिक केन्द्र र नाकाहरूलाई जोड्नेछन्।

स्थानीय तहको सहभागिता र दिगो प्रणाली

स्थानीय तहहरूको सहभागिता सुनिश्चित गरेर दिगो प्रणाली स्थापनाको तयारी भइरहेको छ। यस सम्बन्धमा थप छलफल र निर्णयका लागि काठमाडौं महानगरपालिकाले आगामी दिनमा सम्बन्धित निकायहरूसँग समन्वय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।