उत्तर कोरियाले सोमबार (नोभेम्बर २, २०२६) एक रणनीतिक क्रुज मिसाइलको ‘डिस्पर्सल वारहेड’ परीक्षण गरेको छ, जसले ५ देखि ६ हेक्टर क्षेत्रफलको लक्ष्यलाई उच्च घनत्व शक्तिले खरानी बनाउन सक्ने क्षमता राख्छ। यसैबीच, अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्यूरो (एफबिआई) ले विश्वको सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टो एक्सचेन्ज बाइनान्सबाट ६ अर्ब डलर चोरीमा उत्तर कोरियाको संलग्नता रहेको आरोप लगाएपछि प्योङयाङले त्यसलाई ‘गम्भीर राजनीतिक उक्साहट’ भन्दै खण्डन गरेको छ।
उत्तर कोरियाको राज्य-संचालित समाचार एजेन्सी कोरियन सेन्ट्रल न्यूज एजेन्सी (केसिएनए) का अनुसार, वर्कर्स पार्टी केन्द्रीय सैन्य आयोगका सदस्य तथा केन्द्रीय समिति प्रथम उपनिर्देशक किम जङसिकले सोमबारको परीक्षणको निरीक्षण गरेका थिए। मिसाइल प्रशासन वारहेड इन्स्टिच्युटले क्रुज मिसाइलमा जडान गरिएको मध्यम आकारको डिस्पर्सल वारहेडले ५ देखि ६ हेक्टर क्षेत्रलाई उच्च घनत्व शक्तिले खरानी बनाउन सक्ने क्षमता पुष्टि गरेको केसिएनएले जनाएको छ।
पृष्ठभूमि
- उत्तर कोरियाले आफ्नो आणविक हतियार कार्यक्रमलाई सुदृढ पार्न र अमेरिका तथा दक्षिण कोरियालाई रोक्नका लागि विभिन्न हतियार प्रणालीको विकास गरिरहेको छ।
- उत्तर कोरियाले सन् २०२१ को जनवरीमा वर्कर्स पार्टीको आठौं कांग्रेसमा 'रक्षा विज्ञान र हतियार प्रणालीको विकासका लागि पाँच-वर्षे योजना' प्रस्तुत गरेको थियो।
- उत्तर कोरियाले विगतमा पनि क्रिप्टोकरेन्सी चोरीमा संलग्न रहेको आरोप लाग्दै आएको छ, जसमा फेब्रुअरी २०२५ मा Bybit बाट १.५ बिलियन अमेरिकी डलर चोरी भएको घटना समावेश छ।
सैन्य क्षमता विस्तार र साइबर सुरक्षामा तनाव
क्रुज मिसाइल प्रणाली इन्स्टिच्युटले मिसाइलको टर्मिनल चाल सुधार गरी लक्षित क्षेत्रको प्राकृतिक र भौगोलिक विशेषता अनुसार यसको ठाडो प्रहार क्षमतालाई पूर्ण बनाएको उल्लेख गरेको छ। मिसाइल प्रशासनका निर्देशकले देशको सुरक्षाका लागि र सबै प्रकारका खतराहरूलाई रोक्न विभिन्न हतियार प्रणालीको विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता अहिले पहिलेभन्दा बढी जरुरी भएको बताएका छन्। यसअघि उत्तर कोरियाले शनिबार (अक्टोबर ३१, २०२६) रणनीतिक ब्यालिस्टिक मिसाइलमा जडान गर्न सकिने क्लस्टर बमको परीक्षण गरेको थियो र यस वर्षको अन्त्यसम्ममा विभिन्न प्रकारका क्लस्टर वारहेडहरू प्रयोगमा ल्याउने वाचा गरेको छ।
यता, एफबिआईले अक्टोबर ३१ मा उत्तर कोरिया-सम्बन्धित ह्याकिङ समूह ट्रेडरट्रेटर बाइनान्स ह्याकको पछाडि रहेको बताएको थियो। ट्रेडरट्रेटर फेब्रुअरी २०२५ मा बाइबिट प्लेटफर्मबाट १.५ बिलियन अमेरिकी डलर चोरीको लागि पनि जिम्मेवार रहेको समूह हो, जुन बाइनान्स ह्याक नभएसम्मको सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टो चोरी थियो। वर्कर्स पार्टी अफ कोरियाको केन्द्रीय समितिकी पहिलो उपविभाग निर्देशक किम यो जोङले नोभेम्बर ३ मा जारी गरेको विज्ञप्तिमा एफबिआईको दाबीलाई ‘बेतुका बयानबाजी र नयाँ कुरा होइन’ भनी उल्लेख गरेकी छन्। उनले अमेरिकाले विश्वभरका साइबर अपराधलाई उत्तर कोरियाको काम भनी भ्रमित पार्ने प्रयास गरेको र यो उत्तर कोरियाको अन्तर्राष्ट्रिय छविमाथि प्रहार भएको आरोप लगाएकी छन्।
ट्रम्पको शंका र बाइनान्सको प्रतिक्रिया
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अक्टोबर ३१ मा एफबिआईको विज्ञप्ति जारी भएपछि उत्तर कोरियाको संलग्नतामाथि शंका व्यक्त गरेका थिए। उनले, ‘म चिन्तित छैन। हामी यस बारेमा बुझ्दैछौं। यो उत्तर कोरिया हो कि होइन हामीलाई थाहा छैन,’ भनेका थिए। यसले अमेरिकी प्रशासनभित्रै पनि यस विषयमा एकरूपता नरहेको देखाउँछ।
बाइनान्सले अक्टोबर २९ मा भएको ह्याकबाट करिब ६.३ बिलियन अमेरिकी डलरको क्षति भएको अनुमान गरेको छ, जुन अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टो चोरी हो। ब्लकचेन विश्लेषण फर्म एलिप्टिकका अनुसार, चोरी भएको ६.४३ बिलियन अमेरिकी डलर मध्ये २.८५ बिलियन अमेरिकी डलर अन-चेनमा फ्रिज गरिएको वा जफत गरिएको छ। बाइनान्सले आफ्ना ग्राहकहरूको ९०% क्षतिपूर्ति कभर गर्न पर्याप्त रकम छुट्याएको र निकासी सेवाहरू पुनः सुरु गरेको जनाएको छ। एफबिआई, अमेरिकी सेक्रेट सर्भिस र आन्तरिक राजस्व सेवा आपराधिक अनुसन्धान (आइआरएस-सिआइ) ले ट्रेडरट्रेटरले चोरी भएका सम्पत्तिहरूलाई मुख्यतया इथेरियम (इटीएच) मा रूपान्तरण गरिरहेको देखेको बताएका छन्। एफबिआईले क्रिप्टो उद्योगलाई ट्रेडरट्रेटर ह्याकरहरूले चोरी भएका सम्पत्तिहरू लुकाउन प्रयोग गरिरहेका ठेगानाहरूसँगको लेनदेन रोक्न आग्रह गरेको छ।
नेपालमा उत्तर कोरियाली गतिविधिको इतिहास
नेपालमा पनि उत्तर कोरियाली गतिविधिहरू विगतमा चर्चामा आएका छन्। सन् २०१९ मा नेपाल सरकारले उत्तर कोरियाली व्यवसायहरूलाई बन्द गर्न र उनीहरूको लगानी फिर्ता लिन दुई महिनाको अल्टिमेटम दिएको थियो। सोही वर्षको नोभेम्बरमा केही उत्तर कोरियाली नागरिकहरू नेपालमा अवैध रूपमा काम गरिरहेको अवस्थामा पक्राउ परेका थिए। अमेरिकी अधिकारीहरूले सन् २०१९ को जुनमा नेपाल भ्रमणका क्रममा उत्तर कोरियालीहरूले नेपाललाई साइबर अपराध र अन्य अवैध गतिविधिहरूको आधारको रूपमा प्रयोग गरिरहेको हुन सक्ने डर व्यक्त गर्दै नेपाललाई संयुक्त राष्ट्र संघको प्रतिबन्धको पालना गर्न आग्रह गरेका थिए।
अब के हुन्छ
उत्तर कोरियाले यस वर्षको अन्त्यसम्ममा विभिन्न प्रकारका क्लस्टर वारहेडहरू प्रयोगमा ल्याउने वाचा गरेको छ। एफबिआईले ट्रेडरट्रेटर ह्याकरहरूले चोरी भएका सम्पत्तिहरूलाई डिफेई र तत्काल स्वैप सेवाहरू प्रयोग गरेर थप लुकाउने अपेक्षा गरेको छ, र अमेरिकी एजेन्सीहरूले क्रिप्टो एक्सचेन्जहरूलाई चोरी भएका रकमहरूसँग जोडिएका वालेटहरूलाई रोक्न आग्रह गरिरहेका छन्।
नेपालका लागि किन महत्त्वपूर्ण
सन् २०१९ मा नेपाल सरकारले उत्तर कोरियाली व्यवसायहरूलाई बन्द गर्न र उनीहरूको लगानी फिर्ता लिन दुई महिनाको अल्टिमेटम दिएको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूले सन् २०१९ को जुनमा नेपाल भ्रमणका क्रममा उत्तर कोरियालीहरूले नेपाललाई साइबर अपराध र अन्य अवैध गतिविधिहरूको आधारको रूपमा प्रयोग गरिरहेको हुन सक्ने डर व्यक्त गरेका थिए।
