अगस्ट २६, २०२६ मा नेपाल-तिब्बत सीमामा आएको बाढीले कम्तीमा १,५०० जनाको ज्यान लियो। संयुक्त राष्ट्र संघले नोभेम्बर २, २०२६ मा ५,६०० जना अझै बेपत्ता रहेको जानकारी दिएको छ।
बाढीका कारण सयौं पर्यटक बेपत्ता भएका छन्।
पृष्ठभूमि
- प्रारम्भिक रिपोर्टहरूले भूकम्पलाई ट्रिगरको रूपमा उल्लेख गरे पनि, पछि यो हिमनदी र चट्टानको हिमस्खलनले गर्दा भएको भूकम्पीय झटका भएको पत्ता लाग्यो।
- हिमस्खलनले लेन्दे खोला नदीलाई अस्थायी रूपमा अवरुद्ध गर्यो, जसले गर्दा ठूलो ताल बन्यो र पछि त्यो बाँध भत्किएर विनाशकारी बाढी आयो।
अगस्ट २६, २०२६ मा बिहान नेपाल-चीन सीमामा रहेको ग्याइरोङ बन्दरगाह ध्वस्त पार्दै र नेपालको त्रिशूली नदीको ७२ किलोमिटर क्षेत्रमा दर्जनौं बस्तीहरूमा बाढी र पहिरोको श्रृंखला आएको थियो। यो घटना लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जमा रहेको लाङटाङ लिरुङ चुचुरोमा रहेको हिमनदीको आंशिक पतनका कारण भएको थियो।
नेपालको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) ले अक्टोबर ५, २०२६ सम्ममा बाढीका कारण १,४५५ जनाको मृत्यु भएको, ५,२८५ जना बेपत्ता भएको र १३,७९५ जनाको उद्धार गरिएको जानकारी दिएको थियो। सेप्टेम्बरको सुरुमा चिनियाँ अधिकारीहरूले तिब्बतको ग्याइरोङ बन्दरगाहमा आएको बाढीका कारण ४३ जनाको मृत्यु भएको र ५१९ जना बेपत्ता भएको रिपोर्ट गरेका थिए।
नेपाल सरकारले हाल उद्धार कार्यको चरण समाप्त गरिसकेको छ। सरकार अब सडक, पुल, महत्वपूर्ण पूर्वाधार र घरहरूको पुनर्निर्माणमा केन्द्रित छ।
बाढीले मधेश प्रदेशका सबै आठ जिल्लाहरूमा धान खेतीमा गम्भीर क्षति पुर्याएको छ। यसले यस वर्ष देशको धान उत्पादनमा गम्भीर चिन्ता बढाएको छ। बाढीले २६,००० भन्दा बढी पशुधन नष्ट गरेको छ, जसले साना किसान परिवारहरूका लागि ठूलो क्षति पुर्याएको छ।
पुनर्निर्माण प्रक्रियामा वर्षौं लाग्ने अनुमान गरिएको छ। बाढीले जम्मा गरेको टनौं माटो र भग्नावशेष हटाउनु पर्नेछ। स्थानीय बासिन्दा र सरकार दुवैले घरहरू सोही क्षेत्रमा पुनर्निर्माण गर्ने कि नगर्ने भन्नेमा अनिश्चित छन्, किनकि अर्को बाढी आउन सक्ने जोखिम छ।
अब के हुन्छ
नेपाल सरकारले उद्धार कार्यको चरण समाप्त गरिसकेको छ र अब सडक, पुल, महत्वपूर्ण पूर्वाधार र घरहरूको पुनर्निर्माणमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ। पुनर्निर्माण प्रक्रियामा वर्षौं लाग्ने अनुमान गरिएको छ, किनकि बाढीले जम्मा गरेको टनौं माटो र भग्नावशेष हटाउनु पर्नेछ।
