अमेरिकी सेनाले इरानमा हतियार तथा अवैध सामग्रीको ओसारपसारमा प्रयोग हुने स्थल मार्गहरू रोक्ने उपाय पत्ता लगाउन २० जना सदस्य रहेको एक कार्यदल बनाउने जनाएको छ। यो कदमले इरानको आतङ्कवादलाई वित्तपोषण गर्ने, हतियार कारखाना पुनर्निर्माण गर्ने र सैन्य क्षमता पुनःपूर्ति गर्ने क्षमतालाई थप सीमित गर्ने लक्ष्य राखेको अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डका प्रमुख ब्राड कूपरले नोभेम्बर ७, २०२६ मा एक्समा पोस्ट गरेको वक्तव्यमा उल्लेख छ।
फ्लोरिडाको टम्पामा आधारित हुने यो कार्यदलले अमेरिकी सरकारी निकायहरूसँग समन्वय गर्नेछ। यसले इरानका भूमि सीमा र क्यास्पियन सागर हुँदै उन्नत हतियार प्रणाली, दोहोरो प्रयोग प्रविधि, प्रतिबन्धित सामग्री र अवैध आम्दानीका स्रोतहरूलाई आवतजावत गर्नबाट रोक्ने काम गर्नेछ।
पृष्ठभूमि
- अमेरिका र इरानबीच आठ महिनादेखि युद्ध चलिरहेको छ।
- फेब्रुअरी २८, २०२६ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमा हवाई हमला सुरु गरेपछि इरानले होर्मुज जलमार्गमा नाकाबन्दी लगाएको थियो।
- अप्रिल १३, २०२६ मा, इस्लामाबाद वार्ता असफल भएपछि संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमा नौसेना नाकाबन्दी लगाएको थियो।
नाकाबन्दीको आर्थिक प्रभाव
अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (सेन्टकम) ले दिएको जानकारी अनुसार, इरानका बन्दरगाहहरूमा लगाइएको नौसैनिक नाकाबन्दीले गर्दा इरानले नोभेम्बर ७, २०२६ सम्ममा २५ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको कच्चा तेल निर्यात गर्न सकेको छैन। होर्मुज जलमार्ग, जहाँबाट विश्वको समुद्री तेल व्यापारको लगभग २० प्रतिशत र तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) को २० प्रतिशत हिस्सा पार हुन्छ, द्वन्द्व सुरु भएपछि यस मार्गबाट हुने तेल र एलएनजी ढुवानीमा क्रमशः ९५ प्रतिशत र ९९ प्रतिशतले कमी आएको विश्व व्यापार संगठनको तथ्याङ्कले देखाउँछ।
गत अगस्ट २०२६ मा वासिङ्टनले इरानको कमजोर अर्थतन्त्रलाई थप दबाब दिन ‘आर्थिक घुटन’ को अभियान सुरु गरेको थियो। इरानले होर्मुज जलमार्गमा लगाएको नाकाबन्दीको प्रतिक्रियास्वरूप यी उपायहरू आएका थिए, जहाँ इरानी सेनाले अनुमतिबिना पार गर्न खोज्ने जहाजहरूलाई नियमित रूपमा निशाना बनाएका थिए।
इरानको प्रतिक्रिया
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले वासिङ्टनको पछिल्लो आर्थिक नाकाबन्दीको प्रयास ‘विफल हुने’ दाबी गरेको छ। गार्डका प्रवक्ता होसेन मोहेबीले नोभेम्बर ८, २०२६ मा फार्स न्यूज एजेन्सीलाई उद्धृत गर्दै संयुक्त राज्य अमेरिकाले विभिन्न नाम र योजनाहरूमार्फत अगाडि बढाउन खोजेको आर्थिक नाकाबन्दी कहिल्यै लागू गर्न नसक्ने बताएका छन्। उनले अमेरिकीहरूले इरानको अर्थतन्त्रलाई चरम आर्थिक दबाब दिएर पतन र विघटन गराउने आफ्नो उद्देश्य हासिल गर्न नसक्ने दाबी पनि गरे।
मोहेबीले इरानले छिमेकी देशहरूसँग नजिकको सम्पर्कमा रहेर तयारी गरेकोले अमेरिकी नाकाबन्दीले काम नगर्ने बताएका छन्। यद्यपि, इरानी तयारी र छिमेकीहरूसँगको समन्वयबारेका दाबीहरूलाई समर्थन गर्ने कुनै विशेष विवरण दिइएको छैन, र कुनै पनि छिमेकी सरकारले यसको पुष्टि गरेको छैन।
यसअघि: अमेरिकाले इरानको केशम टापुमा आक्रमण गरेको पुष्टि, पाँच विस्फोटको रिपोर्ट
