नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका निवर्तमान अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले बिहीबार दुबईमा युएईका विदेश व्यापार मन्त्री डा. थानी बिन अहमद अल जेउदीसँग भेटेर नेपालका सम्भावनायुक्त क्षेत्रमा लगानी गर्न आग्रह गरेका छन्। रास अल खैमाहमा आयोजित ‘आरएके इन्भेस्टमेन्ट समिट २०२६’ मा सहभागी हुन पुगेका ढकालले भेटका क्रममा जलविद्युत्, पर्यटन, कृषि, सूचना प्रविधि र डाटा सेन्टरमा उच्च सम्भावना रहेको औँल्याए।
भेटका क्रममा नेपाल–युएई द्विपक्षीय सम्बन्ध, व्यापार विस्तार र नेपालमा लगानीका अवसरबारे छलफल भएको थियो। ढकालले नेपालमा उपलब्ध पर्याप्त स्वच्छ ऊर्जा (जलविद्युत्) र चिसो हावापानीका कारण सूचना प्रविधि तथा डाटा सेन्टर स्थापनाका लागि नेपाल आकर्षक गन्तव्य बन्न सक्ने बताए। उनले केबलकार र स्की रिसोर्टजस्ता उच्चस्तरीय पर्यटन पूर्वाधारमा पनि लगानीको ठुलो अवसर रहेको जानकारी गराए।
पृष्ठभूमि
- नेपाल र युएईले जनवरी २२, १९७७ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना गरेका थिए।
- नेपालले सन् २००४ अप्रिल ११ मा अबु धाबीमा आफ्नो आवासीय दूतावास स्थापना गर्यो र सन् २००७ डिसेम्बर २१ मा यसलाई राजदूत स्तरमा स्तरोन्नति गर्यो।
- युएईले सन् २०१६ मे १० मा काठमाडौंमा आफ्नो आवासीय दूतावास स्थापना गर्यो।
- सन् २००९ मा फ्लाई दुबईले काठमाडौंमा उडान सुरु गरेको थियो र त्यसयता लगभग चार मिलियन यात्रुहरूलाई सेवा दिएको छ।
लगानीका लागि द्विपक्षीय सम्झौतामा जोड
ढकालले युएईका लगानीकर्तालाई विश्वास दिलाउन द्विपक्षीय लगानी सम्झौता (BIA) र दोहोरो कर मुक्ति सम्झौता (DTAA) जस्ता कानुनी आधार सुदृढ गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। नेपाल र युएईबीच सन् २०२७ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ५० वर्ष पूरा हुँदैछ। दुवै पक्षले यस अवसरमा खुसी व्यक्त गर्दै मन्त्री अल जेउदीले आगामी वर्ष स्वर्ण जयन्तीमा विशेष समारोह आयोजना गर्ने सोच व्यक्त गरेका छन्, जसलाई ढकालले स्वागत गरे। ढकालले स्वर्ण जयन्तीमा दुई देशबीच उच्चस्तरीय भ्रमण आदानप्रदानलाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा समेत जोड दिए।
नेपाल राष्ट्र बैंकको सन् २०२४/२५ को सर्वेक्षण प्रतिवेदनअनुसार, सन् २०२५ को मध्य जुलाईसम्म नेपालमा कुल प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (FDI) ३३९.८५ बिलियन रुपैयाँ रहेको छ। सन् २०२४/२५ मा नेपालमा खुद प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी ७.३ बिलियन रुपैयाँ थियो। सन् २०२५ मा दक्षिण एसियामा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी ३५.४ प्रतिशतले बढेर ४६.१ बिलियन अमेरिकी डलर पुगेको छ। नेपालले हाल १० देशसँग दोहोरो कर मुक्ति सम्झौता लागू गरेको छ।
पोखरा र भैरहवा उडानका लागि अनुरोध
ढकालले फ्लाई दुबईले युएईबाट सेप्टेम्बर २३, २०२६ देखि पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलसम्म सिधा उडान सुरु गरेकोमा प्रशंसा गरे। उनले भैरहवास्थित गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पनि सिधा उडान सञ्चालनका लागि पहल गरिदिन युएईका मन्त्रीलाई अनुरोध गरेका छन्। ढकालले भैरहवामा सिधा उडान सुरु भएमा युएईलाई गौतमबुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीसँग प्रत्यक्ष जोड्ने प्रवेशद्वार बन्ने विश्वास व्यक्त गरे। गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा हाल कुनै अन्तर्राष्ट्रिय उडान तालिकामा छैन।
अब के हुन्छ
नेपाल र युएईबीच सन् २०२७ मा कूटनीतिक सम्बन्धको स्वर्ण जयन्ती मनाइनेछ, जसका लागि विशेष समारोह आयोजना गर्ने सोच छ। थानी बिन अहमद अल जेउदीले नेपाल-युएई संयुक्त व्यापार मञ्च स्थापना गर्ने प्रस्तावलाई समर्थन व्यक्त गरेका छन्।
