सुनको मूल्य तोलामा २ हजार ७ सयले बढ्यो, चाँदी पनि महँगियो

काठमाडौं । नेपाली बजारमा आइतबार सुनको मूल्यमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ, जसले आम नागरिकको किनमेल योजना र लगानीको निर्णयलाई प्रभावित पारेको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आइतबार छापावाल सुनको मूल्य अघिल्लो दिनको तुलनामा प्रतितोला २ हजार ७ सय रुपैयाँले बढेर २ लाख ९९ हजार २ सय रुपैयाँ कायम भएको छ। शुक्रबार २ लाख ९६ हजार ५ सय रुपैयाँमा सुनको कारोबार भएको थियो। यो वृद्धिले विशेषगरी सुन किन्न चाहने परिवारहरूका लागि ठूलो आर्थिक बोझ थपेको छ, जसले गर्दा उनीहरूले आफ्नो शुभकार्यका लागि गरिने खर्चमा पुनर्विचार गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ। यसका अतिरिक्त, सुनमा लगानी गर्नेहरूका लागि भने यो मूल्यवृद्धिले केही हदसम्म सकारात्मक संकेत दिएको छ, किनकि उनीहरूको लगानीको मूल्य बढेको छ।

मुख्य तथ्यांकहरू

• छापावाल सुनको मूल्य: २,९९,२०० रुपैयाँ प्रति तोला
• तेजाबी सुनको मूल्य: २,९७,७०० रुपैयाँ प्रति तोला
• चाँदीको मूल्य: ४,९९५ रुपैयाँ प्रति तोला
• अघिल्लो दिनको तुलनामा सुनमा वृद्धि: २,७०० रुपैयाँ
• अघिल्लो दिनको तुलनामा चाँदीमा वृद्धि: ५० रुपैयाँ

बजारको सन्दर्भ र ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

साताको कारोबारको पहिलो दिन आइतबार सुनको मूल्यमा आएको यो वृद्धिले बजारमा केही चलायमानता ल्याएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा आएको उतारचढाव र नेपाली रुपैयाँको अमेरिकी डलरसँगको विनिमय दरले पनि नेपाली बजारको सुनको मूल्यलाई प्रभावित पार्ने गर्छ। नेपालमा सुनको मूल्य निर्धारणमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव मात्र नभई नेपाल राष्ट्र बैंकको नीति र मुद्रास्फीतिको दरले पनि भूमिका खेल्छ। विगतमा पनि सुनको मूल्यले ठूलो उतारचढाव अनुभव गरेको छ, जसले गर्दा नेपाली समाजमा सुन एक महत्वपूर्ण लगानीको माध्यमका रूपमा स्थापित भएको छ। यद्यपि, यस दिनको वृद्धिको मुख्य कारण तत्कालका लागि बजारको माग र आपूर्तिबीचको सन्तुलन तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव रहेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ।

यता, चाँदीको मूल्यमा पनि ५० रुपैयाँले वृद्धि भएको छ। आइतबार चाँदी प्रतितोला ४ हजार ९ सय ९५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। शुक्रबार चाँदीको मूल्य ४ हजार ९ सय ४५ रुपैयाँ थियो। सुनको तुलनामा चाँदीको मूल्यमा भने तुलनात्मक रूपमा कम वृद्धि देखिएको छ। चाँदी, जुन दैनिक प्रयोगका गरगहना र केही औद्योगिक प्रयोजनमा समेत प्रयोग हुने गर्छ, यसको मूल्यमा आएको सामान्य वृद्धिले आम नागरिकको दैनिक जीवनशैलीमा तत्काल ठूलो असर नगरे पनि यसले गरगहना व्यवसायीहरूलाई भने केही हदसम्म प्रभावित पार्नेछ।

सर्वसाधारणमा परेको प्रत्यक्ष असर र सुनको भूमिका

सुनको मूल्यमा आएको यो वृद्धिले विशेषगरी सुन किन्न चाहने वा सुनमा लगानी गर्ने सर्वसाधारणलाई प्रत्यक्ष असर पार्नेछ। विवाह, व्रतबन्धजस्ता शुभकार्यका लागि सुन किन्नुपर्ने परिवारलाई यसले आर्थिक भार थप्ने देखिन्छ। उदाहरणका लागि, दशैं तिहारजस्ता चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा सुनको मूल्यमा आएको यो वृद्धिले धेरै परिवारलाई आफ्नो बजेटमा ठूलो समायोजन गर्न बाध्य पार्नेछ। नेपालको संस्कृतिमा सुनलाई शुभ र पवित्र मानिन्छ, जसले गर्दा यसको माग सधैं उच्च रहन्छ। यद्यपि, सुनको मूल्य बढ्नुले यसअघि नै सुनमा लगानी गरेकाहरूका लागि भने फाइदाजनक हुन सक्छ, किनकि उनीहरूको लगानीको मूल्य बढेको छ। चाँदीको मूल्यमा सामान्य वृद्धि भए पनि यसले दैनिक उपभोग्य वस्तु तथा गरगहना बनाउने व्यवसायी र उपभोक्ता दुवैमा सामान्य प्रभाव पार्नेछ।

विश्लेषकको भनाइ र सुनको आर्थिक महत्व

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार प्रति १० ग्राम छापावाल सुनको मूल्य २ लाख ५६ हजार ५ सय १५ रुपैयाँ रहेको छ। यसरी हेर्दा, सुनको मूल्यमा आएको वृद्धिले नेपाली अर्थतन्त्रमा सुनको भूमिका र यसको भाउको संवेदनशीलतालाई पुनः एकपटक उजागर गरेको छ। सुन केवल एक गहना मात्र नभई नेपालीहरूको लागि एक महत्वपूर्ण बचत र लगानीको माध्यम हो, जसले गर्दा यसको मूल्यमा हुने उतारचढावले आम नागरिकको आर्थिक अवस्थामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार, आगामी दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था, सरकारी नीति र भू–राजनीतिक घटनाक्रमले सुनको मूल्यलाई थप प्रभावित गर्न सक्नेछन्। नेपाल जस्तो विकासशील देशमा, जहाँ विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा दबाब रहन्छ, सुनको आयात र यसको मूल्यले व्यापार घाटामा पनि भूमिका खेल्छ।

आगामी साताका लागि सुन बजारको सम्भावित दिशा

सुनको मूल्यमा भएको यो वृद्धिले आगामी दिनमा बजारको गति कस्तो रहनेछ भन्ने चासो बढेको छ। व्यवसायीहरूले बजारको माग, अन्तर्राष्ट्रिय बजारको ट्रेन्ड र मौद्रिक नीतिको प्रभावलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्। यस प्रकारको मूल्य वृद्धिले छोटो अवधिमा सुनको किनबेचमा केही सुस्तता ल्याउन सक्नेछ, तर दीर्घकालीन रूपमा सुनको माग यथावत् रहने अपेक्षा छ। आगामी दिनमा मूल्य स्थिर रहने वा थप बढ्ने भन्ने कुरा विभिन्न आर्थिक सूचकमा निर्भर रहनेछ। उदाहरणका लागि, यदि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा थप वृद्धि भयो भने, नेपालमा पनि त्यसको प्रभाव पर्ने निश्चित छ। साथै, नेपाल राष्ट्र बैंकले मुद्रास्फीति नियन्त्रणका लागि लिने नीतिगत निर्णयहरूले पनि सुनको बजारलाई प्रभावित गर्न सक्नेछन्। यसरी, आगामी साताहरूमा सुनको मूल्यमा थप उतारचढाव आउन सक्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन, जसले गर्दा सर्वसाधारणले किनमेल गर्दा वा लगानी गर्दा थप सावधानी अपनाउनुपर्ने देखिन्छ।