नेपाली बजारमा सोमबार सुनको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। कारोबारको अघिल्लो दिनको तुलनामा आज छापावाल सुन प्रतितोला एक हजार तीन सय रुपैयाँले बढेर तीन लाख ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। यसअघि आइतबार सुन दुई लाख ९९ हजार दुई सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। यो वृद्धिले नेपाली उपभोक्ताहरूका लागि सुन खरिदलाई थप महँगो बनाएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर विशेषगरी विवाह र चाडपर्व जस्ता सुनको आवश्यकता पर्ने अवसरहरूमा पर्नेछ। नेपालमा सुनलाई परम्परागत रूपमा एक महत्वपूर्ण लगानी र सामाजिक सुरक्षाको माध्यम मानिन्छ, त्यसैले यसको मूल्यमा हुने उतारचढावले धेरै परिवारको आर्थिक योजनालाई प्रभावित गर्दछ।
चाँदीको मूल्यमा पनि बढोत्तरी, सुनचाँदी दुवै महँगो
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार सोमबार चाँदीको मूल्यमा पनि वृद्धि भएको छ। आइतबार चार हजार नौ सय ९५ रुपैयाँमा कारोबार भएको चाँदी सोमबार ५० रुपैयाँले बढेर पाँच हजार ४५ रुपैयाँ पुगेको छ। सुनको मूल्यसँगै चाँदीको मूल्यमा आएको यो वृद्धिले समग्र सुनचाँदी बजारलाई महँगो बनाएको छ। यसले गर्दा सुन र चाँदी दुवैमा लगानी गर्ने वा खरिद गर्ने उपभोक्ताहरूलाई दोहोरो मार परेको छ। नेपालमा चाँदी पनि सुन जस्तै गहना निर्माण र केही हदसम्म लगानीको लागि प्रयोग हुने गर्दछ, त्यसैले यसको मूल्य वृद्धिले पनि आम सर्वसाधारणको क्रयशक्तिमा असर पार्छ।
- छापावाल सुन: प्रतितोला ३,०५,००० रुपैयाँ
- तेजाबी सुन: प्रतितोला ३,०३,५०० रुपैयाँ
- चाँदी: प्रतितोला ५,०४५ रुपैयाँ
- आइतबारको मूल्य ( छापावाल सुन): २,९९,२०० रुपैयाँ
- आइतबारको मूल्य (चाँदी): ४,९९५ रुपैयाँ
सुनको मूल्य वृद्धिले आम नागरिकको क्रयशक्तिमा असर, लगानीकर्तालाई फाइदा
सुनको मूल्यमा आएको यो वृद्धिले आम सर्वसाधारणको क्रयशक्तिमा केही असर पार्न सक्ने देखिन्छ। विशेषगरी विवाह तथा अन्य शुभकार्यका लागि सुन खरिद गर्नेहरूलाई यसले केही महँगो पर्न सक्छ। नेपालको सामाजिक र सांस्कृतिक परिवेशमा विवाहका लागि सुन एक अनिवार्य आवश्यकता जस्तै हो, र यसको मूल्य वृद्धिले धेरै परिवारको बजेटमा ठूलो प्रभाव पार्छ। यसले गर्दा कतिपय परिवारले सुन खरिदको मात्रा घटाउन वा खरिद नै पछि सार्न बाध्य हुन सक्छन्। यद्यपि, सुनचाँदी व्यवसायीहरूका लागि भने यो मूल्यवृद्धिले बजारमा केही सकारात्मक सञ्चार ल्याएको छ, किनकि यसले उनीहरूको कारोबारमा केही उत्साह थप्न सक्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा भइरहेको उतारचढाव, अमेरिकी डलरको विनिमय दर र नेपालको मौद्रिक नीति जस्ता विभिन्न कारणले नेपाली बजारमा सुनको मूल्य निर्धारणमा प्रभाव पार्ने गर्दछ। नेपालले सुन आयातको लागि विदेशी मुद्राको प्रयोग गर्नुपर्ने भएकाले अमेरिकी डलरको विनिमय दरको उतारचढावले प्रत्यक्ष असर पार्छ। यसरी मूल्य बढ्दा लगानीकर्ताहरूका लागि सुन एक आकर्षक विकल्पका रूपमा देखा पर्न सक्छ, किनकि उनीहरूले यसलाई मूल्य वृद्धिको समयमा नाफा कमाउने अवसरको रूपमा हेर्छन्। नेपालमा सुनलाई सुरक्षित लगानीको रूपमा लिइन्छ, विशेषगरी आर्थिक अनिश्चितताको समयमा।
विश्लेषकको भनाइ: अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव र थप अध्ययनको आवश्यकता
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार, पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको माग र आपूर्तिमा आएको परिवर्तनले पनि नेपाली बजारको मूल्यलाई प्रभावित गरिरहेको छ। भू-राजनीतिक तनाव, मुद्रास्फीतिप्रतिको चिन्ता र केन्द्रीय बैंकहरूको सुन खरिद जस्ता कारणले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा चाप बढाएको छ, जसको असर नेपाल जस्ता आयातमा निर्भर मुलुकहरूमा पनि देखिन्छ। यद्यपि, यकिन कारण भने थप अध्ययनपछि मात्रै खुल्नेछ। यसमा विश्वव्यापी आर्थिक सूचकहरू, प्रमुख देशहरूको मौद्रिक नीति र सुनको उत्पादन तथा भण्डारमा आएका परिवर्तनहरूको विस्तृत विश्लेषण आवश्यक छ। नेपालको सन्दर्भमा, यसका अतिरिक्त स्थानीय माग र आपूर्ति, सरकारी राजस्व नीति र सुन तस्करी जस्ता विषयहरूले पनि मूल्यमा अप्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छन्।
आगामी दिनमा सुनको मूल्यको दिशा: अनिश्चितता र सरकारी नीतिको भूमिका
आगामी दिनहरूमा सुनको मूल्य अझै बढ्ने वा घट्ने भन्ने कुरा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था, सरकारी नीति र समग्र आर्थिक गतिविधिसँग जोडिएको हुनेछ। विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीको सम्भावना, ब्याजदरमा आउने परिवर्तन र भू-राजनीतिक अस्थिरता जस्ता कारकहरूले सुनको मूल्यलाई माथि धकेल्न सक्छन्। नेपाल राष्ट्र बैंकले मुद्रास्फीति नियन्त्रणका लागि लिने नीतिहरूले पनि सुनचाँदीको बजारमा प्रभाव पार्न सक्नेछ। यदि राष्ट्र बैंकले सुन आयातमा कडाइ गरे वा विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा दबाब आए भने यसले सुनको मूल्यमा थप वृद्धि गराउन सक्छ। यसको विपरीत, यदि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा स्थिरता आयो र नेपालको अर्थतन्त्रमा सकारात्मक सुधार देखियो भने मूल्यमा केही कमी आउन सक्ने सम्भावना पनि रहन्छ। यसरी, सुनको मूल्यको भविष्य निर्धारणमा धेरै जटिल र अन्तरसम्बन्धित कारकहरूले भूमिका खेल्नेछन्।
