अमेरिकाले भेनेजुएलाबाट १३.५ किलो उच्च प्रशोधित युरेनियम हटाएर वासिङ्गटन ल्याएको छ, जसले लामो समयदेखि तनावपूर्ण रहेको अमेरिका-भेनेजुएला सम्बन्धमा आएको परिवर्तनलाई उजागर गरेको छ।
यो युरेनियम भेनेजुएलाको एउटा पुरानो अनुसन्धान रिएक्टरमा धेरै वर्षदेखि राखिएको थियो। अमेरिकाले शुक्रबार जानकारी दिएअनुसार, उक्त युरेनियम काराकास नजिकै रहेको साइटबाट निकालिएको हो र त्यसपछि सुरक्षित रूपमा अमेरिका पठाइएको हो। यो अपरेसन अमेरिका, भेनेजुएला, बेलायत र अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा एजेन्सी (आईएईए) ले संयुक्त रूपमा गरेका हुन्। अमेरिकी ऊर्जा विभागका अनुसार, युरेनियमलाई जमिन र समुद्री मार्ग हुँदै अमेरिका पुर्याइएको छ र अब यसलाई साउथ क्यारोलाइनाको सवाना रिभर परमाणु साइटमा प्रशोधन गरिनेछ।
अमेरिकी एजेन्सी नेसनल न्युक्लियर सेक्युरिटी एडमिनिस्ट्रेसन (एनएनएसए) ले यो अपरेसन दक्षिण अमेरिका र अमेरिकाको सुरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण रहेको बताएको छ। एनएनएसएका अनुसार भेनेजुएलाको आरभी-१ रिसर्च रिएक्टर कैयौँ दशकसम्म आणविक अनुसन्धानका लागि प्रयोग गरिन्थ्यो, तर सन् १९९१ मा अनुसन्धान बन्द भएपछि पनि त्यहाँ उच्च प्रशोधित युरेनियम राखिएको थियो। यो मिसन ६ हप्ताभन्दा कम समयमा पूरा भएको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्। युरेनियमलाई विशेष कन्टेनरमा प्याक गरी करिब १०० माइल सडकमार्ग हुँदै बन्दरगाहसम्म लगिएको थियो, जहाँबाट बेलायतको न्युक्लियर ट्रान्सपोर्ट सोलुसन्स कम्पनीको जहाजमार्फत अमेरिका पठाइएको थियो।
एनएनएसएले ७,३५० किलोभन्दा बढी युरेनियम हटाएको दाबी
एनएनएसएका डेपुटी एडमिनिस्ट्रेटर डा. म्याट नेपोलीले यस मिसनको निगरानी गर्न भेनेजुएला पुगेका थिए र उनले टोलीको अनुभवका कारण यो अपरेसन सफल भएको बताए। अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा एजेन्सीले पनि यसलाई एउटा जटिल र संवेदनशील अपरेसन भएको पुष्टि गरेको छ। एनएनएसएका अनुसार सन् १९९६ देखि यता एजेन्सीले विश्वका विभिन्न देशहरूबाट ७,३५० किलोभन्दा बढी उच्च प्रशोधित युरेनियम र प्लुटोनियम हटाउने वा सुरक्षित गर्ने काम गरिसकेको छ। यस सन्दर्भमा, ट्रम्प प्रशासनले लामो समयदेखि इरानसँग रहेको करिब ४०८ किलो उच्च प्रशोधित युरेनियमलाई लिएर दबाब बनाइरहेको भए पनि अमेरिका अहिलेसम्म त्यसलाई हटाउन सफल भएको छैन।
हालैका महिनाहरूमा सीआईए निर्देशक जोन र्याटक्लिफसहित कैयौँ अमेरिकी अधिकारीहरू भेनेजुएला पुगेका छन् र सात वर्षपछि दुई देशबीच व्यावसायिक उडान पनि सुरु भएको छ। अमेरिकी दूतावास पनि पुनः खोलिएको छ। विश्वकै सबैभन्दा ठूलो तेल भण्डार भएका देशहरूमध्ये एक भेनेजुएलामा अमेरिकाले ऊर्जा र खानी क्षेत्रमा व्यापार बढाउने कोसिस गरिरहेको छ। यद्यपि, केही लोकतन्त्र समर्थक समूहहरूले ट्रम्प प्रशासनको यस नीतिको आलोचना पनि गरिरहेका छन्।
