इनाम सापकोटाको मोबाइल फोनमा प्रधानन्यायाधीश डा. मनोज शर्मा र न्यायाधीश हरि फुयालसहितका नाम देखिएपछि सर्वोच्च अदालतको पूर्ण बैठकमा न्यायाधीशहरूले प्रश्न उठाएका छन्। शुक्रबार बसेको बैठकमा उठेका प्रश्नबारे थप विस्तृत छलफलका लागि सोमबार (२०८३ कात्तिक १५ गते) अर्को पूर्ण अदालतको बैठक बस्ने सहमति भएको छ।
शुक्रबारको बैठकमा न्यायाधीशहरूले सापकोटाले आफूहरूसँग भेट गरेको भनी उल्लेख गरेको विषयमा प्रधानन्यायाधीश शर्मा र न्यायाधीश फुयालमाथि प्रश्न उठाएका थिए। जवाफमा प्रधानन्यायाधीश शर्मा र न्यायाधीश फुयालले यस विषयमा आ-आफ्नो भनाइ राखेका थिए।
पृष्ठभूमि
- इनाम सापकोटालाई सेप्टेम्बर २७ मा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट भारत जाने तयारीमा रहेका बेला पक्राउ गरिएको थियो।
- पूर्व प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर राणाको फोनको छानबिन गर्दा सापकोटासँग बारम्बार कुराकानी भएको पाइएपछि उनी प्रहरीको निगरानीमा परेका थिए।
- सापकोटाले न्यायाधीशहरूलाई विचाराधीन मुद्दाहरूमा प्रधानमन्त्री, प्रधानसेनापति र प्रहरी महानिरीक्षकको प्रत्यक्ष समर्थन रहेको दाबी गर्दै दबाब दिने गरेको न्यायाधीश हरि फुयालले खुलासा गरेका छन्।
- प्रधानन्यायाधीश डा. मनोज शर्मालाई परम्परागत वरिष्ठता क्रमलाई बाइपास गर्दै मे १९, २०२६ मा नेपालको ३३ औं प्रधानन्यायाधीश नियुक्त गरिएको थियो।
आन्तरिक छानबिनको सुझाव र संवैधानिक इजलासको गतिरोध
बैठकमा केही न्यायाधीशहरूले यस प्रकरणमा न्यायपालिकाभित्रै आन्तरिक समिति गठन गरी छानबिन गर्न सुझाव दिएका छन्। यो घटनाले न्यायपालिकाको निष्पक्षतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको भन्दै आन्तरिक छानबिनको आवश्यकतामाथि जोड दिइएको हो। सर्वोच्च अदालतका वरिष्ठतम न्यायाधीश सपना प्रधान मल्ल हाल विदेश भ्रमणमा छिन् भने न्यायाधीश अब्दुल अजिज मुसलमान बिदामा छन्। सबै न्यायाधीश उपस्थित भएपछि सोमबार विस्तृत छलफल गर्ने सहमति भएको एक न्यायाधीशले बताए।
यसैबीच, संवैधानिक इजलास गठनमा असहमति र न्यायाधीशहरूको अनुपस्थितिका कारण सर्वोच्च अदालतले बुधबार (२०८३ कात्तिक १२ गते) संवैधानिक इजलास गठन गर्न सकेन। प्रधानन्यायाधीश शर्माले दशैं बिदापछि अदालत खुलेको सोमबार (२०८३ कात्तिक १० गते) देखि नै संवैधानिक इजलास गठन गर्न सकेका छैनन्। संवैधानिक इजलासको अन्तिम बैठक असोज ७ गते बसेको थियो। संवैधानिक इजलासमा प्रधानन्यायाधीशसहित पाँच न्यायाधीश हुन्छन्। प्रधानन्यायाधीशले न्यायिक परिषद्ले सिफारिस गरेका १० जना न्यायाधीशको सूचीबाट चार जना अन्य न्यायाधीश छनोट गर्छन्।
प्रधानन्यायाधीश र न्यायाधीश फुयालको स्पष्टीकरण
प्रधानन्यायाधीश डा. मनोज शर्माले बिहीबार (२०८३ कात्तिक १३ गते) एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै सापकोटासँग आफ्नो कुनै सम्बन्ध नरहेको बताएका थिए। यद्यपि, सापकोटाको मोबाइल फोनमा नोभेम्बर, डिसेम्बर र जनवरी महिनाको कुल १ लाख ७४ हजार रुपैयाँको वित्तीय कारोबारको रेकर्ड फेला परेको आरोप छ। यसमा ‘मनोज कुमार शर्मा (प्रधानन्यायाधीश)’, ‘विश्व पोखरेल (ओखलढुंगा)’ र ‘बंशी दहाल’ जस्ता नामहरू उल्लेख गरिएको आरोप छ।
यता, न्यायाधीश हरि फुयालले इनाम सापकोटासँग कुराकानी भएको स्वीकार गरेका छन्। फुयालका अनुसार सापकोटाले आफूलाई प्रधानमन्त्री बालेन शाहको विशेष प्रतिनिधि बताएका थिए। सापकोटाले प्रधानमन्त्री, प्रधानसेनापति र प्रहरी महानिरीक्षकको प्रत्यक्ष समर्थन रहेको दाबी गर्दै विचाराधीन मुद्दाहरूमा न्यायाधीशहरूलाई दबाब दिने गरेको फुयालले खुलासा गरेका छन्।
नेपाल बार एसोसिएसनको माग र आगामी कदम
नेपाल बार एसोसिएसनले यस खुलासाको निष्पक्ष छानबिनको माग गरेको छ। कानूनी व्यवसायीहरूको छाता संगठनले न्यायपालिकाको गरिमा कायम राख्न सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ। सर्वोच्च अदालत बार एसोसिएसनले पनि सक्षम अधिकारीहरूबाट निष्पक्ष छानबिन गरी तथ्य सार्वजनिक गर्न माग गरेको छ।
सर्वोच्च अदालतको अर्को पूर्ण अदालतको बैठक सोमबार (२०८३ कात्तिक १५ गते) बस्नेछ, जसमा सबै न्यायाधीशहरू उपस्थित भएर यस विषयमा विस्तृत छलफल गर्नेछन्। यस बैठकले आन्तरिक समिति गठन गर्ने वा नगर्ने भन्नेबारे निर्णय गर्न सक्ने सम्भावना छ। प्रधानन्यायाधीश शर्माले तिहार बिदापछि संवैधानिक इजलास पुनः सुरु हुने बताएका छन्। उनले संवैधानिक इजलास गठनका लागि नेपाल बार एसोसिएसनका पदाधिकारीहरूसँग छलफल गरेका छन् र सर्वोच्च अदालत बारका प्रतिनिधिहरूसँग अनौपचारिक परामर्श जारी राखेका छन्।
यसअघि: इनम सापकोटा प्रकरण: प्रधानन्यायाधीशसहित चार न्यायाधीशको नाम मुछियो, सर्वोच्चमा फुलकोर्ट बैठक बस्दै
