ट्रम्पले इरानसँग जोडिएको ‘खतरा’ पछि बेलायतबाट अमेरिकी बमवर्षक हटाएको पुष्टि गरे

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग जोडिएको ‘खतरा’का कारण बेलायतको आरएएफ फेयरफोर्ड एयरबेसबाट सबै बी-१ बमवर्षक विमानहरू हटाइएको सोमबार पुष्टि गरे। पेन्टागनले अक्टोबर ४, २०२६, आइतबार नै यी बमवर्षक विमानहरूलाई अमेरिकास्थित उनीहरूको गृह स्टेशनमा फिर्ता पठाइएको पुष्टि गरेको थियो। यद्यपि, बेलायती सरकारले अक्टोबर ५, २०२६, सोमबार आरएएफ फेयरफोर्ड सुरक्षित रहेकोमा जोड दियो, जुन अमेरिकी सेनाको चिन्तासँग मेल खाँदैन।

आरएएफ फेयरफोर्ड एयरबेस अमेरिकी वायुसेनाका लागि दशकौंदेखि रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण स्थान रहेको छ। यो आधार इरानसँग सम्बन्धित अपरेशनहरूका लागि लामो दूरीको स्ट्राइक क्षमताका लागि प्रयोग भएको थियो। गत मार्च २०२६ मा बेलायतले इरानका मिसाइल सुविधाहरू विरुद्ध विशिष्ट रक्षात्मक अपरेशनहरू सञ्चालन गर्न अमेरिकालाई यो आधार प्रयोग गर्न अनुमति दियो।

यसअघि, जुलाई २०२६ मा इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (IRGC) ले इरानी क्षेत्रमा आक्रमण गर्न प्रयोग गरिने कुनै पनि आधारलाई ‘वैध लक्ष्य’ मानिने चेतावनी दियो, जसमा आरएएफ फेयरफोर्डको स्पष्ट रूपमा नाम उल्लेख थियो।

बमवर्षक हटाउनुको पछाडि ‘खतरा’

राष्ट्रपति ट्रम्पले व्हाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै बमवर्षक विमानहरू हटाउनुको पछाडि ‘केही खतराहरू’ रहेको बताए। उनले यो आकस्मिक रूपमा नभएको र अमेरिकालाई ‘खतरा’ सिर्जना गर्ने व्यक्तिहरू बारे जानकारी भएको तर उनीहरूको पहिचान पुष्टि नगरेको उल्लेख गरे। ‘दुश्मनलाई प्रलोभनमा पार्नुको सट्टा, हामी दुश्मनलाई समात्नेछौं र पराजित गर्नेछौं,’ ट्रम्पले भने, ‘त्यसैले हामीले तिनीहरूलाई त्यहाँ किन छोड्ने? हामीले तिनीहरूलाई अलि टाढा सार्यौं।’

उनको यो भनाइ अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको ‘अत्यधिक सावधानी’ अपनाइएको भन्ने भनाइसँग मिल्दोजुल्दो छ। भान्सले इरानले ४९ वर्षदेखि अमेरिका र अन्य धेरै विरुद्ध आतंकवादी कार्यहरू गरिरहेको बताए। यसको विपरीत, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले सैन्य एकाइ र सम्पत्तिहरू विश्वभरि घुमाउनु ‘असामान्य’ नभएको भन्दै यसलाई सामान्यीकरण गर्ने प्रयास गरे।

फेयरफोर्ड एयरबेस नजिकको घटना

बमवर्षक विमान हटाउने निर्णय सेप्टेम्बर २७, २०२६ मा आरएएफ फेयरफोर्ड एयरबेस नजिकै भएको ‘ठूलो घटना’ पछि आयो। सो दिन एयरबेस नजिकै ‘शंकास्पद सवारी साधन’ र नकाबधारी व्यक्तिहरूको उपस्थितिबारे प्रहरीलाई जानकारी गराइयो। अनुसन्धानपछि पाँच जना बेलायती नागरिकलाई विस्फोटक पदार्थसम्बन्धी अपराध र आतंकवादको आशंकामा पक्राउ गरियो।

ती पाँच जनालाई सेप्टेम्बर २८ मा धरौटीमा रिहा गरिए पनि अक्टोबर १ मा सो घटनाको सम्बन्धमा ‘आतंकवादी कार्यको तयारी’ गरेको आशंकामा एक २७ वर्षीय बेलायती-इरानी दोहोरो नागरिकलाई वेस्टमिन्स्टरमा पक्राउ गरियो। बेलायती प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमले सेप्टेम्बर ३० मा यस घटनामा इरानको ‘बलियो संलग्नता’ रहेको संकेत दिए, यद्यपि तेहरानले कुनै पनि संलग्नता अस्वीकार गर्‍यो। बेलायती अधिकारीहरूले सवारी साधनहरूमा कुनै विस्फोटक पदार्थ फेला नपरे पनि पेट्रोल र ठूला, प्रायः खाली प्लास्टिकका ड्रमहरू बरामद भएको जनाए।

फ्लाईदुबई घटनामा इरानी संलग्नताको आशंका

आरएएफ फेयरफोर्ड घटनासँगै, ट्रम्पले सेप्टेम्बर ३० मा दुबईबाट तेल अभिभका लागि उडेको फ्लाईदुबईको उडान FZ1073 मा भएको घटनाका लागि इरान जिम्मेवार रहेको व्यक्तिगत रूपमा विश्वास गरेको सोमबार बताए। सो घटनामा ओमानका सह-पाइलट हमाम अल-हमामीले भारतीय क्याप्टेन स्मित मच्छारमाथि आक्रमण गरी विमानको नियन्त्रण लिने प्रयास गरेको आरोप लाग्यो।

यद्यपि, अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले फ्लाईदुबई घटनामा इरानको भूमिकाबारे कुनै ठोस प्रमाण नदेखेको बताए। इरानले भने फ्लाईदुबई घटनामा आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गर्दै यसलाई ‘झूटा आरोप’ र ‘फल्स फ्ल्याग अपरेशन’ भन्यो।

अनुसन्धान र भावी सैन्य रणनीति

आरएएफ फेयरफोर्ड घटना र फ्लाईदुबई घटना दुवैको अनुसन्धान जारी छ। बमवर्षक विमान हटाउनुको पछाडिको ‘खतरा’को सही प्रकृति अझै अस्पष्ट छ, यद्यपि तोडफोड वा विमानमा आक्रमण गर्ने प्रयासको अनुमान गरिएको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) ले फ्लाईदुबई घटनाको अनुसन्धान सुरु गर्‍यो र आधिकारिक निष्कर्षमा नपुगेसम्म अनुमान नगर्न आग्रह गर्‍यो।

अमेरिकी बमवर्षक विमानहरूलाई अब डिएगो गार्सिया वा खाडीका अन्य आधारहरूमा पठाउन सकिने सम्भावना रहेको रक्षा थिंक ट्याङ्क रोयल युनाइटेड सर्भिसेस इन्स्टिच्युटका क्रिस्टोफ बर्गेसले बताए। यसका लागि क्षमताको उपलब्धता, सहयोगीहरूसँगको वार्ता र सुरक्षा अवस्थाहरूमा निर्भर हुनेछ। राष्ट्रपति ट्रम्पले लिथुआनियामा नयाँ आधार स्थापना गर्ने बारे विचार गर्ने र आगामी दिनमा मिशिगनमा चुनावी अभियान चलाउने पनि उल्लेख गरे।

आतंकवादी आक्रमणको आशंकापछि अमेरिकाले बेलायतबाट सबै बमवर्षक विमान फिर्ता गर्‍यो

यसअघि: आतंकवादी आक्रमणको आशंकापछि अमेरिकाले बेलायतबाट सबै बमवर्षक विमान फिर्ता गर्‍यो