कर्णाली, सुदूरपश्चिम र बागमती प्रदेशको राजनीतिक समीकरणको प्रभाव कोशी प्रदेशमा पनि देखिन थालेको छ। एमाले नेतृत्वको कोशी सरकारबाट नेपाली कांग्रेस बाहिरिने चर्चा चले पनि आधिकारिक निर्णय हुन बाँकी छ। प्रदेशका प्रमुख दल नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र नेकपा (माओवादी) ले आन्तरिक छलफल तीव्र पारेका छन्।
कांग्रेसले केन्द्रसँगको छलफलका लागि प्रदेश सभा दलका नेता उद्धव थापा र केन्द्रीय सदस्य अमृत अर्याललाई जिम्मेवारी दिएको छ। एमालेका सचिव एवं मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्की केही दिनदेखि राजधानी काठमाडौँमा केन्द्रित छन्। प्रमुख सचेतक रमेशकुमार बस्नेतसहित कार्कीले एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग छलफल गरिरहेको स्रोतको दाबी छ।
एमाले कोशी प्रदेश संसदीय दलका प्रमुख सचेतक रमेशकुमार बस्नेतले पार्टीको केन्द्रीय नेतृत्वलाई कोशी प्रदेशको गम्भीर राजनीतिक अवस्थाबारे जानकारी गराएका छन्। पार्टी अध्यक्ष ओली सहभागी संसदीय विभागको बैठकमा बस्नेतले प्रदेशको वस्तुस्थिति, विगतमा पाँच पटक मुख्यमन्त्री परिवर्तन भएको र सभामुखसमेत सरकार फेरबदलमा सहभागी भएको जस्ता अनौठो अभ्यास तथा वर्तमान अङ्कगणितबारे ब्रिफिङ गरेका थिए।
बस्नेतले बुद्धिमत्तापूर्वक काम नभएमा मध्यावधि निर्वाचनमा जान सक्ने विषयमा समेत सचेत गराएका छन्। उनले भने, ‘अलिकति पनि कहीँ चुक्यौँ भने मध्यावधिमा जान सक्छ। त्यसले गर्दा सावधानीपूर्वक कार्य गर्नुपर्छ।’ तर, उक्त बैठकमा वामपन्थी एकता वा सहकार्यका विषयमा पार्टी अध्यक्ष ओलीबाट कुनै निर्देशन नआएको बस्नेतले स्पष्ट पारे।
मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले केही दिनअघि केन्द्रको निर्देशनका कारण कांग्रेस सरकारबाट बाहिरिनुपरे पनि आफू विधि र प्रक्रियाबाट मात्र अघि बढ्ने बताएका थिए। उनले कांग्रेससँग प्रदेशमा कुनै असमझदारी वा असहमति नभएको र सकेसम्म मिलेर जान चाहेको बताए।
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) का नेताहरू पनि कांग्रेस–एमालेबीचको खटपटलाई अवसरका रूपमा लिँदै काठमाडौँमा केन्द्रित भएका छन्। नेकपा (माओवादी) का संसदीय दलका नेता इन्द्रबहादुर आङ्बोले पछिल्लो राजनीतिक विषयमा नेताहरूसँग कुराकानी हुने र त्यस अवसरमा पार्टी प्रवेशबारे पनि कुरा हुने बताए।
कांग्रेसका नेताहरू उद्धव थापा र अमृत अर्यालले पनि काठमाडौँको भ्रमण बाक्लो बनाएका थिए। वामपन्थी मिल्ने अवस्था देखिएपछि कांग्रेस नेताहरूको चासो कम भएको बुझिएको छ। कांग्रेसका प्रमुख सचेतक गोपाल तामाङले बीपी जयन्तीको कार्यक्रम सकिएपछि मात्र नयाँ कुरा आउने बताए। कांग्रेस कोशी प्रदेशका महामन्त्री भुपेन्द्र राईले पनि प्रदेश सरकारबारे हालसम्म कुनै कुराकानी नभएको र बीपी जयन्तीपछि मात्र केही हुने बताए।
नयाँ राजनीतिक परिस्थितिमा कोशी प्रदेशमा वामपन्थी गठबन्धनको सरकार बन्ने सम्भावना बढेको केही नेताहरू बताउँछन्। नेकपा (माओवादी) का एक नेताले कांग्रेस र एमालेको सरकार असफल भएमा नेकपा (माओवादी) को नेतृत्वमा सरकार बन्ने र त्यसका लागि वामपन्थी सहकार्य आवश्यक रहेको बताए। उनले विगतमा माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको नेकपा (एकीकृत समाजवादी) सँगको समस्यालाई छलफलबाट टुङ्ग्याउनुपर्नेमा जोड दिए।
ती नेताले गण्डकी, कोशी र मधेसमा हालसम्म आफ्नो पार्टीले मुख्यमन्त्री नपाएको उल्लेख गर्दै गण्डकी र मधेसमा सरकार बन्ने सम्भावना कम भएकाले कोशीमा पार्टीले जोड दिनुपर्ने बताए।
कोशी प्रदेशको कुल ९२ सदस्यीय प्रदेश सभामा बहुमतका लागि ४७ सांसद आवश्यक पर्छ। नेकपा एमाले (४० सांसद) र नेकपा (माओवादी) (१७ सांसद) को गठबन्धन बन्दा ५७ सांसदसहित स्पष्ट बहुमत पुग्छ। एमाले बाहेकको समीकरणमा कांग्रेस (२९) र नेकपा (माओवादी) (१७) मिलेर ४६ सांसद पुग्छन्। बहुमतका लागि थप एक सिट आवश्यक पर्छ। यसका लागि जसपा (१ सांसद) वा राप्रपा (५ सांसद) को समर्थन आवश्यक हुनेछ। राप्रपाले सत्ताको जोडघटाउमा सहभागी नहुने बताएकाले एमाले बाहेकको बहुमत पुर्याउनु चुनौतीपूर्ण देखिएको छ।
