भदौ १० गते भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले १,४५७ जनाको ज्यान लियो भने ४,७२० जना बेपत्ता पारेको छ। यसैबीच, हानिनोक्सानी कोषले नेपाललाई भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढी प्रभावित क्षेत्रको राहत, पुनर्स्थापना तथा पुनर्निर्माणका लागि २० मिलियन अमेरिकी डलर (करिब ३ अर्ब रुपैयाँ) अनुदान उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ।
सडक अवरोध र मानवीय क्षति
अक्टोबर २२, २०२६ मा गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका विभिन्न स्थानमा बाढीपहिरोका कारण सडक यातायात प्रभावित भएको छ। नेपाल प्रहरीका अनुसार म्याग्दीको रघुगङ्गा गाउँपालिका–२ बैसरीमा पहिरो खस्दा बेनी–जोमसोम सडकखण्ड एकतर्फी सञ्चालनमा छ। गोरखाको आरुघाट गाउँपालिका–२, ३ र ४ तथा नयाँपुल क्षेत्रमा बाढीका कारण सडक अवरुद्ध भएको छ। सोतिगाउँस्थित फलामे पुल बगाउँदा आरुघाटबाट धार्चे जोड्ने सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको प्रहरीले जनाएको छ। सुर्खेतको बराहताल गाउँपालिका–५ ओइलिसेमा पहिरो खस्दा कर्णाली राजमार्ग एकतर्फी सञ्चालनमा रहेको छ।
भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले १,४५७ जनाको ज्यान लिएको छ भने ४,७२० जना बेपत्ता छन्। बर्दियामा भोटेकोशी नदीको बाढीले ७६ जना बेपत्ता बनाएपछि धेरै परिवारको दसैँ खल्लो बनेको थियो।
बाढीको कारण र जोखिम क्षेत्र
भदौ १० गते (अगस्ट २६, २०२६) मा ल्हेन्दे खोलाबाट भोटेकोशी हुँदै त्रिशूलीमा आएको बाढीको वास्तविक कारणबारे अध्ययन अनुसन्धान भइरहेका छन्। जलविज्ञान तथा जलस्रोत अनुसन्धान केन्द्र अन्तर्गतको बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले भोटेकोशी, त्रिशूली र नारायणी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीसम्बन्धी विस्तृत प्राविधिक प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ। प्रतिवेदनअनुसार तिब्बततर्फ नदी थुनिएर बनेको ताल फुट्दा रसुवाको भोटेकोशी नदीमा २ करोड घनमिटर अतिरिक्त पानी बगेको थियो।
बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले रसुवागढी नाकादेखि नेपाल–भारत सीमासम्मको क्षेत्रलाई अति उच्च जोखिम, उच्च जोखिम र मध्यम जोखिम क्षेत्रका रूपमा नक्सांकन गरी सतर्कता अपनाउन निर्देश गरेको छ। कृषि, वन तथा पर्यावरणमन्त्री गीता चौधरी र अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले अगस्ट ३१, २०२६ मा भोटेकोशी–त्रिशूली क्षेत्रका बाढी प्रभावित समुदायलाई शीघ्र सहयोग उपलब्ध गराउन हानिनोक्सानी कोषलाई पत्र लेखेका थिए।
प्रभावित नागरिक र क्षेत्र
बाढीपहिरोका कारण गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका नागरिकहरू प्रभावित भएका छन्। बेनी–जोमसोम सडकखण्ड, गोरखाको आरुघाट गाउँपालिकाका विभिन्न क्षेत्र र कर्णाली राजमार्गका यात्रु तथा स्थानीय बासिन्दाहरूलाई सडक अवरुद्ध हुँदा समस्या भएको छ। भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढीले ज्यान गुमाएका र बेपत्ता भएका परिवारहरू शोकमा छन्। बर्दियामा भोटेकोशी नदीको बाढीले ७६ जना बेपत्ता बनाएपछि धेरै परिवारको दसैँ खल्लो बनेको थियो।
उद्धार र पुनर्निर्माणका आगामी कदम
नेपाल प्रहरीले अवरुद्ध सडक खुलाउने प्रयास भइरहेको जनाएको छ। गण्डकी प्रदेश सरकारले प्रदेशभित्र विपद्का कारण भएको क्षतिको अध्ययन गर्न समिति गठन गरेको छ। यस समितिका संयोजक पशुपक्षी तथा मत्स्य विकास निर्देशनालयका महानिर्देशक डा. प्रेरणा सेढाई हुनुहुन्छ भने ऊर्जा जलस्रोत तथा खानेपानी मन्त्रालयका सिडिई हरिदत्त पौडेल र मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका उपसचिव प्रवीण ढकाल सदस्य हुनुहुन्छ। गण्डकी प्रदेश सरकारले अक्टोबर १५, २०२६ मा बाढीपहिरो प्रभावित नागरिकको सहायताका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ५० लाख रुपैयाँ सहयोग गर्ने निर्णय गरेको छ।
