बंगालको खाडीमा विकसित चक्रवात अर्नबको प्रभावले मधेश प्रदेशसहित देशका विभिन्न भागमा भारी वर्षा र हिमपातको सम्भावना बढेको छ। धान भित्र्याउने समयमा आउन लागेको यो वर्षाले विशेषगरी धनुषा, सर्लाही, महोत्तरी लगायतका जिल्लाका किसानको बालीमा ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने भन्दै जल तथा मौसम विज्ञान विभागले कात्तिक ७ गतेभित्रै धान काट्ने र बाली भित्र्याउने काम सम्पन्न गर्न आग्रह गरेको छ।
विभागका अनुसार चक्रवात अर्नब पश्चिम-उत्तरपश्चिम दिशातर्फ सरिरहेको छ र यो अझ शक्तिशाली बन्ने सम्भावना छ। भारत मौसम विज्ञान विभाग (IMD) ले अक्टोबर २६ मा बिहान ५:३० बजे जारी गरेको बुलेटिन अनुसार, चक्रवात बंगालको खाडीको पूर्वी-मध्य र त्यससँग जोडिएको पश्चिमी-मध्य भागमा केन्द्रित थियो। यो चक्रवात ओडिशाको गोपालपुरबाट लगभग ६१० किलोमिटर दक्षिण-पूर्वमा र आन्ध्र प्रदेशको विशाखापत्तनमबाट ६५० किलोमिटर पूर्व-दक्षिण-पूर्वमा थियो। IMD ले आन्ध्र प्रदेश र त्यससँग जोडिएको दक्षिणी ओडिशाका लागि ‘रेड-लेभल’ चक्रवात चेतावनी जारी गरेको छ।
यसको प्रभाव कात्तिक ११ गते बिहीबार (अक्टोबर २८) देखि नेपालमा देखिन सुरु हुनेछ र कात्तिक १३ गते शुक्रबार (अक्टोबर ३०) र १४ गते शनिबार (अक्टोबर ३१) यसको असर बढी पर्ने अनुमान गरिएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले पनि चक्रवात ‘अर्नब’ अति शक्तिशाली बन्न सक्ने भन्दै उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
मधेशका किसानमा वर्षाको चिन्ता
चक्रवात अर्नबको सबैभन्दा ठूलो चिन्ता मधेश प्रदेशका किसानहरूमा देखिएको छ। अहिले धान काट्ने र भित्र्याउने मुख्य सिजन हो। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले सम्भव भएसम्म कात्तिक ७ गतेभित्रै धान काट्ने र बाली भित्र्याउने काम सम्पन्न गर्न आग्रह गरे पनि धेरै किसानले अझै धान भित्र्याउन पाएका छैनन्। यो वर्षाले पाकेको धान खेतमै भिजाएर नष्ट गर्न सक्ने जोखिम बढेको छ। कात्तिक १३ गते शुक्रबार र १४ गते शनिबार मधेश प्रदेशमा चक्रवातको प्रभाव बढी पर्ने सम्भावना छ।
धनुषाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद लुइटेलका अनुसार विशेष गरी नदी तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन स्थानीय तहलाई निर्देशन दिइएको छ। तराईका केही स्थानमा समेत वर्षाका कारण जनजीवन प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। हुलाकी राजमार्गको ९१ प्रतिशत प्रगति पूरा भए पनि चक्रवातको प्रभावले सडक अवरुद्ध हुन सक्ने सम्भावना पनि छ।
अन्य प्रदेशमा हिमपात र वर्षाको जोखिम
जल तथा मौसम विज्ञान विभागले कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका धेरैजसो स्थानमा वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। कात्तिक १३ र १४ गते केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमदेखि भारी वर्षा हुन सक्छ। लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा भने भारी वर्षाको सम्भावना छ।
चक्रवात अर्नबको प्रभावले कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही भागमा पनि वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ। उच्च पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा हिमपात र प्रतिकूल मौसमले जनजीवन प्रभावित गर्न सक्ने विभागले चेतावनी दिएको छ। विभागले धेरै जोखिममा रहेका धेरै हिमाली जिल्लाहरूलाई रातो चिन्ह लगाएको छ। हिमपात, हिमआँधी र हिमपहिरोको जोखिम पनि उच्च पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा रहेको विभागले जनाएको छ।
सतर्कता र पूर्वतयारी
जल तथा मौसम विज्ञान विभागले चक्रवातको अवस्थाको निरन्तर निगरानी गरिरहेको र आवश्यकताअनुसार थप सूचना जारी गर्ने जनाएको छ। सर्वसाधारणलाई मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचना नियमित रूपमा हेर्न तथा सम्भावित जोखिमबाट बच्न आवश्यक पूर्वतयारी गर्न आग्रह गरिएको छ। उच्च हिमाली क्षेत्रमा जाने पदयात्रीहरूलाई कम्तीमा बिहीबारदेखि आइतबारसम्म यात्रा स्थगित गर्न सुझाव दिइएको छ।
यसअघि पनि एनएमखबरले अति शक्तिशाली चक्रवात ‘अर्नब’ नेपालतर्फ आउने र १२ जिल्लामा ‘रेड अलर्ट’ जारी भएको बारे समाचार प्रकाशित गरेको थियो।
यसअघि: अति शक्तिशाली चक्रवात ‘अनर्ब’ नेपालतर्फ: १२ जिल्लामा ‘रेड अलर्ट’ जारी
