अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनका लागि मतदान सम्पन्न भएको छ, जसले अमेरिकी कांग्रेसको नियन्त्रण निर्धारण गर्दै युक्रेनलाई दिइने सहायता र इरानसँगको आणविक वार्तामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ। तल्लो सदन हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ्सका सबै ४३५ सिट र माथिल्लो सदन सिनेटका १०० मध्ये ३५ सिटका लागि मतदान भएको हो।
केन्टकीको छैटौं कंग्रेसनल डिष्ट्रिक्टमा साँझ ६ बजे ET (२३:०० GMT) मा मतदान समाप्त भएको थियो। यस जिल्लामा डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार Zach Dembo र रिपब्लिकन उम्मेदवार Ralph Alvarado बीच कडा प्रतिस्पर्धा छ। यदि रिपब्लिकनहरूले यो सिट कायम राखेमा, यसले देशभरका अन्य दौडहरूमा पार्टीको प्रदर्शन कस्तो हुनेछ भन्ने संकेत दिन सक्ने अल जजीराले जनाएको छ।
पृष्ठभूमि
- सन् २०२५ र २०२६ मा इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाले आणविक शान्ति सम्झौतामा पुग्न वार्ताको श्रृंखला सुरु गरेका थिए।
- फेब्रुअरी २०२६ मा, संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलले इरानमा ठूलो मात्रामा हमला सुरु गरे, जसले २०२६ को इरान युद्धको सुरुवात गर्यो।
- रुसले युक्रेनमा आक्रमण गरेपछि अमेरिकाले युक्रेनलाई आर्थिक सहायता, सैन्य विशेषज्ञता र ठूलो मात्रामा हतियार उपलब्ध गराएर सहयोग गरेको थियो।
युक्रेन र इरान नीतिमा निर्णायक मोड
यस निर्वाचनको नतिजाले अमेरिकाको विदेश नीतिमा, विशेषगरी युक्रेनलाई दिइने सहायता र इरानसँगको आणविक वार्तामा, निर्णायक प्रभाव पार्नेछ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनमा युक्रेनलाई दिइने सहायता रोकिएको थियो र रुसमाथिको प्रतिबन्ध पनि हटाइएको थियो। डेमोक्र्याटहरूले ट्रम्प प्रशासनको युक्रेनका लागि पर्याप्त काम नगरेको भन्दै आलोचना गरेका थिए।
यदि डेमोक्र्याटहरूले कांग्रेसका दुवै सदनमा बहुमत प्राप्त गरेमा, उनीहरूले युक्रेनका लागि थप सहयोगको एजेन्डामा राख्न सक्छन्। युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्की र अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकफबीच अक्टोबर २०२६ को अन्त्यमा भएको भेटपछि, युक्रेनले अमेरिका, युक्रेन र रुसका कार्यदलहरूबीच त्रिपक्षीय वार्ताको प्रस्तावलाई पुष्टि गरेको छ। रुसी राष्ट्रपतिका सहयोगी युरी उशाकोभले मस्कोले यो प्रस्तावलाई स्वागत गरेको र नोभेम्बर ४, २०२६ पछि प्राविधिक स्तरका बैठकहरू सुरु गर्न तयार रहेको बताएका छन्।
त्यसैगरी, इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच आणविक शान्ति सम्झौताका लागि वार्ता जारी छ, जसको मध्यस्थता कतारले नोभेम्बर २०२६ सम्म गरिरहेको छ। यदि डेमोक्र्याटहरूले कांग्रेसको एक वा दुवै सदनमा नियन्त्रण फिर्ता लिएमा, अमेरिकी इरान नीतिमा सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन कोषको सन्दर्भमा हुने सम्भावना छ, किनकि कांग्रेसले बजेट नियन्त्रण गर्दछ। अमेरिकी थिंक ट्यांक ब्रुकिङ्स इन्स्टिच्युसनका विदेश नीति अनुसन्धान निर्देशक माइकल ओ’हानलोनका अनुसार, कांग्रेसले कोष रोकेर ठूलो द्वन्द्वलाई रोक्न सक्छ।
कांग्रेसमा शक्ति सन्तुलनको दौड
हाल हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ्समा रिपब्लिकनहरूको २१८-२१४ को बहुमत छ, जसमा एक स्वतन्त्र सदस्य रिपब्लिकनहरूसँग आबद्ध छन् र दुई सिट रिक्त छन्। सिनेटमा रिपब्लिकनहरूको ५३-४५ को बहुमत छ, र डेमोक्र्याटहरूलाई बहुमतका लागि थप चार सिटको आवश्यकता छ।
अक्टोबर २०२६ मा गरिएको सर्वेक्षणअनुसार, ४४ प्रतिशत दर्ता भएका मतदाताले आफ्नो जिल्लामा डेमोक्र्याटिक उम्मेदवारलाई समर्थन गरेका छन् भने ३६ प्रतिशतले रिपब्लिकनलाई समर्थन गरेका छन्। पुरुष मतदाताहरूमा दुवै पार्टीलाई ४२-४२ प्रतिशतको समान समर्थन छ, जबकि महिला मतदाताहरूमा डेमोक्र्याटलाई ४५ प्रतिशत र रिपब्लिकनलाई ३१ प्रतिशतको समर्थन छ। सीबीएस न्यूजको प्रारम्भिक एक्जिट पोलअनुसार, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको अनुमोदन दर ३८% रहेको छ, जुन मध्यावधि निर्वाचनमा कुनै पनि राष्ट्रपतिको लागि सबैभन्दा कम हो। लगभग ६०% मतदाताले ट्रम्पलाई हाउसका लागि आफ्नो भोटको कारक मानेका छन्।
नेपाली डायस्पोरामा निर्वाचनको प्रभाव
सन् २०२३ मा संयुक्त राज्य अमेरिकामा लगभग २,२५,००० नेपाली मूलका मानिसहरू बसोबास गर्छन्। सन् २०२४ मा नेपालको इन्स्टिच्युट फर इन्टिग्रेटेड डेभलपमेन्ट स्टडीज (IIDS) को सर्वेक्षणअनुसार, अमेरिकामा नेपाली डायस्पोराले वार्षिक १.२८ बिलियन डलर पठाउँछ, जुन नेपालको कुल आधिकारिक आयको ११.६% हो।
सन् २०२५ को जनवरीदेखि नेपाली नागरिकहरूको अमेरिकाबाट निष्कासनको गति तीव्र भएको छ। सन् २०२१ देखि २०२४ सम्मको चार वर्षको अवधिमा कुल १४० नेपालीहरूलाई अमेरिकाबाट निष्कासित गरिएको थियो, जबकि ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको पहिलो दस महिनामा मात्र ३०६ जनालाई निष्कासित गरिएको थियो। अनुमानित ३,५०० नेपालीहरू ICE को सक्रिय निष्कासन सूचीमा छन्। कांग्रेसमा डेमोक्र्याटको नियन्त्रणले अध्यागमन नीतिमा सम्भावित परिवर्तन ल्याउन सक्नेछ।
नतिजाको प्रतीक्षा र आगामी कदम
अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनको नतिजा मंगलबार साँझभरि आउने क्रम जारी रहनेछ, तर केही नतिजा बुधबार वा त्यसपछि मात्र थाहा हुनेछ। रुसी राष्ट्रपतिका सहयोगी युरी उशाकोभले नोभेम्बर ४, २०२६ पछि अमेरिका, युक्रेन र रुसका कार्यदलहरूबीच त्रिपक्षीय वार्ताको प्राविधिक स्तरका बैठकहरू सुरु गर्न मस्को तयार रहेको बताएका छन्।
