इरानले होर्मुजको स्ट्रेटमा रहेको केशम टापुमाथि शुक्रबार एउटा अमेरिकी MQ-1 ड्रोन र शनिबार अर्को MQ-9 ड्रोन खसालेको दाबी गरेको छ। इरानी सञ्चारमाध्यमले इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) लाई उद्धृत गर्दै यो जानकारी दिएका हुन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाले भने इरानको यो दाबीको तत्काल कुनै पुष्टि गरेको छैन।
क्षेत्रमा तनाव र कतारको मध्यस्थता
यसअघि नोभेम्बर २, २०२६ मा अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानको केशम टापुमा हवाई हमला गरेको पुष्टि गरेका थिए। उनीहरूले अमेरिकी विमानहरूलाई खतरामा पार्ने इरानी सतहबाट हावामा मार हान्ने मिसाइल गतिविधिको जवाफमा यो ‘रक्षात्मक’ कारबाही भएको बताएका थिए। इरानी राज्य सञ्चारमाध्यमले पनि सोही दिन केशम टापुमा विस्फोट भएको रिपोर्ट गरेको थियो।
पृष्ठभूमि
- नोभेम्बर २, २०२६ मा अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानको केशम टापुमा हवाई हमला गरेको पुष्टि गरेका थिए, जसलाई उनीहरूले अमेरिकी विमानहरूलाई खतरामा पार्ने इरानी सतहबाट हावामा मार हान्ने मिसाइल गतिविधिको जवाफमा 'रक्षात्मक' कारबाही भनेका थिए।
नोभेम्बर ७, २०२६ मा इरानको अर्ध-सरकारी तस्निम समाचार एजेन्सीले केशम टापुमा दुईवटा मिसाइल प्रहार भएको प्रारम्भिक रिपोर्टहरू उल्लेख गरेको छ। स्थानीय साक्षीहरूलाई उद्धृत गर्दै इरानको सरकारी समाचार एजेन्सी इर्नाले टापुमाथि एउटा विमानको आवाज सुनिएपछि सुजा क्षेत्रमा दुईवटा क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको बताएको थियो।
यसैबीच, नोभेम्बर ७, २०२६ मा कतारको अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया कार्यालयले अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौता असफल भएको भन्ने रिपोर्टहरूलाई ‘झूटा र भ्रामक’ भन्दै अस्वीकार गरेको छ। कतारका प्रधानमन्त्रीले दुवै पक्ष सम्झौताका लागि काम गरिरहेको पुष्टि गरेका छन्। कतारको मध्यस्थता प्रयासहरू वाशिंगटन र तेहरानसँगको निकट समन्वयमा जारी रहेको बताइएको छ।
अमेरिकी ड्रोनको विवरण
आईआरजीसीले नोभेम्बर ६, २०२६ मा केशम टापुमाथि दुईवटा अमेरिकी MQM-170 जासुसी ड्रोन खसालेको बताएको थियो, जसले यस प्रकारका खसालिएका ड्रोनहरूको कुल संख्या छ पुर्याएको छ। आईआरजीसीले नोभेम्बर ६, २०२६ मै होर्मुजको स्ट्रेटको पूर्वी भागमाथि एउटा अमेरिकी MQ-9 ड्रोन खसालेको पनि घोषणा गरेको थियो, जसलाई यस प्रकारको ५५औँ अमेरिकी ड्रोन भनिएको छ।
MQ-1 ड्रोन सन् १९९५ देखि सञ्चालनमा रहेको अमेरिकी मानवरहित हवाई वाहन हो, जसको एकाइ मूल्य लगभग ४ मिलियन डलर अनुमान गरिएको छ। MQ-9 ड्रोन २१ औं शताब्दीदेखि मध्यपूर्वका द्वन्द्वहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग भएको छ र यसको एकाइ मूल्य लगभग ३० मिलियन डलर अनुमान गरिएको छ।
हालसम्म, संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानले MQ-1 र MQ-9 ड्रोन खसालेको दाबीको पुष्टि गरेको छैन।
नेपालका लागि किन महत्त्वपूर्ण
इरानमा नेपालको महावाणिज्य दूतावास तेहरानमा रहेको छ। महावाणिज्य दूतावासले इरानी र नेपाली नागरिकहरूलाई भिसा प्रक्रिया, राहदानी नवीकरण, कानूनी वा चिकित्सा आपतकालिन अवस्थामा सहयोग, यात्रा अलर्ट र सुरक्षा अद्यावधिकहरू, र विदेशमा हिरासतमा परेका नागरिकहरूलाई सहयोग लगायतका सेवाहरू प्रदान गर्दछ।
