रोजगारीको खोजीमा विदेशिने नेपालीहरूका लागि रोमानिया प्रमुख गन्तव्य बन्दै गएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा ३३ हजार ९२० जना नेपालीले रोमानिया जानका लागि श्रम स्वीकृति लिएका थिए। चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनामा मात्र ७ हजार १७९ जना रोमानिया पुगेका छन्।
सन् २००७ मा युरोपेली संघमा सामेल भएयता रोमानियाले युवा पलायनको समस्या भोगिरहेको छ। लाखौँ रोमानियाली नागरिक युरोपेली संघका अन्य देशमा बसाइँ सरेपछि त्यहाँ कामदारको अभाव भएको छ। नेपाल र अन्य एसियाली राष्ट्रहरूबाट रोमानियाले कामदारहरू लैजाने क्रम जारी छ। गत १९ असोज २०८० मा नेपाल र रोमानियाबीच भएको श्रम समझदारीले नेपाली कामदारहरूलाई त्यहाँका स्थानीय सरह सेवा सुविधा र सामाजिक सुरक्षा सुनिश्चित गरेको छ।
पृष्ठभूमि
- यस सम्झौता अनुसार, रोमानियामा रोजगारीका लागि जाने नेपाली श्रमिकहरूले स्थानीय कामदारहरूले पाउने समान सेवा सुविधा र सामाजिक सुरक्षाको अधिकार प्राप्त गर्नेछन्।
- रोमानिया सन् २००७ मा युरोपेली संघमा सामेल भएपछि युवा पलायनको समस्या भोग्दै आएको छ, जसका कारण त्यहाँ कामदारको अभाव छ।
- रोमानियाले मार्च २०२४ देखि हवाई र समुद्री मार्गबाट सेन्जेन क्षेत्रमा आंशिक प्रवेश पाएको थियो।
रोमानियामा सामान्य कामदारदेखि दक्ष श्रमिकसम्मका लागि रोजगारीका अवसरहरू उपलब्ध छन्। त्यहाँ कार्यरत नेपालीहरूका अनुसार म्यानुफ्याक्चरिङ, निर्माण, वेयरहाउस, लजिस्टिक्स, कृषि, इन्जिनियरिङ, आईटी विशेषज्ञ र टेक्निसियनहरूका लागि अवसर छ। होटल र रेस्टुरेन्टहरूमा कुक, बारटेन्डर, वेटर, हाउसकिपिङ, क्यासियरजस्ता काम पाइन्छन् भने सीपबिना जानेहरूले कृषि क्षेत्रमा अवसर पाउँछन्। रोमानिया सरकारले १ जुलाई २०२६ देखि न्यूनतम मासिक पारिश्रमिक ४ हजार ३२५ रोमानियाली ल्यु (झण्डै १ लाख ३६ हजार रुपैयाँ) तोकेको छ।
तर, रोमानियामा कार्यरत नेपाली श्रमिकहरूले विभिन्न चुनौतीहरूको सामना गरिरहेका छन्। उनीहरूले तलब चोरी, खराब आवास, राहदानी जफत र उच्च भर्ती शुल्कजस्ता समस्याहरू भोग्नुपरेको बताएका छन्। रोजगारदाताले राहदानी जफत गर्ने, खराब बस्ने ठाउँ दिने र सम्झौताविपरीत काम गराउनेजस्ता दुर्व्यवहार व्यापक रूपमा देखिएको छ। काम परिवर्तन गर्न कठिनाई हुने गरेको र भविष्य अनिश्चित बनेको भन्दै कामदारहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांकअनुसार रोमानिया खाडीका चार देश र मलेसियापछि नेपालीको छैटौँ प्रमुख रोजगारी गन्तव्य बनेको छ। चालु आर्थिक वर्षको साउन महिनामा २,९०८ जना, भदौमा १,७९३ जना र असोजमा २,४७८ जना नेपालीले रोमानिया जानका लागि श्रम स्वीकृति लिएका छन्। हाल रोमानियामा १५ हजार ५९० जना नेपाली कामदार कार्यरत छन्।
रोमानिया सरकारले विदेशी कामदार भर्ना गर्न ‘वर्क इन रोमानिया’ नामक डिजिटल प्लेटफर्म पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी गरिरहेको छ। साथै, रोमानियाले नेपालमा चाँडै आफ्नो राजदूतावास स्थापना गर्न चाहेको जानकारी दिएको छ, जसबाट आप्रवासी कामदारको माग प्रमाणीकरण र प्रवेशाज्ञा जारी गर्न सहज हुनेछ। श्रम समझदारी कार्यान्वयनमा गएपछि अहिले लाग्दै आएको चर्को लागत शुल्कको व्यवस्थापन हुने र रोमानिया जाने श्रमिकको भर्ना शुल्क रोजगारदाताले नै तिर्ने गरी छलफल अघि बढेको छ। रोमानिया १ जनवरी २०२५ देखि पूर्ण रूपमा सेन्जेन क्षेत्रको सदस्य बनेको छ, जसले त्यहाँबाट युरोपका २९ देशमा आवतजावत गर्न सहज हुनेछ।
