इजरायलका राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगले नोभेम्बर ८, २०२६ मा पूर्व सैनिक प्रमुख गदी इसेनकोटलाई सरकार गठनको जिम्मेवारी दिएका छन्। इजरायलको २६औँ संसद् (क्नेसेट) ले नोभेम्बर १०, २०२६ मा शपथ लिएपछि इसेनकोटले कार्यवाहक प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुका प्रमुख नीतिहरू उल्टाउने तयारी गरेका छन्।
इसेनकोटको याशर पार्टीले अक्टोबर ७, २०२३ को हमास आक्रमणबारे सरकारी छानबिन सुरु गर्ने, प्रधानमन्त्रीको कार्यकालमा सीमा तोक्ने र न्यायपालिकाको अधिकार सीमित गर्ने नेतान्याहु सरकारले गरेका परिवर्तनहरूलाई उल्टाउने विधेयकहरू पेश गरेको छ। उनलाई सरकार गठनका लागि डिसेम्बर ६, २०२६ सम्म २८ दिनको समय दिइएको छ, जसलाई थप १४ दिन बढाउन सकिनेछ।
पृष्ठभूमि
- अक्टोबर ७, २०२३ मा हमासले इजरायलमा आक्रमण गरेको थियो, जसमा १,२०० भन्दा बढी मानिस मारिएका थिए र २५१ जनालाई बन्धक बनाइएको थियो।
सरकार गठनका लागि ६१ सिटको चुनौती
अक्टोबर २७, २०२६ मा भएको संसदीय चुनावमा कुनै पनि दलले स्पष्ट बहुमत ल्याउन सकेनन्। १२० सिटको क्नेसेटमा सरकार गठनका लागि ६१ सिटको बहुमत आवश्यक पर्छ। नेतान्याहुको लिकुड पार्टीले २७ सिट जितेर सबैभन्दा ठूलो दल बने पनि उनको गठबन्धनले ५३ सिट मात्र जितेको छ।
इसेनकोटको नेतृत्वमा रहेको विपक्षी गठबन्धनले ४८ सिट र अरब-नेतृत्वका दलहरूले १९ सिट जितेका छन्। इसेनकोटलाई सरकार गठनका लागि अरब-नेतृत्वका दलहरूको समर्थन आवश्यक पर्ने देखिन्छ, यद्यपि उनका केही गठबन्धनका सदस्यहरूले अरब दलहरूको समर्थन अस्वीकार गरेका छन्।
नेतान्याहुको प्रतिरोध र आरोप
कार्यवाहक प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले चुनावको नतिजालाई कमजोर पार्ने प्रयास गरेका छन्। उनले अरब-नेतृत्वका दलहरूले चुनाव ‘चोरेको’ भन्ने अप्रमाणित दाबी दोहोर्याएका छन्। क्नेसेटमा दिएको भाषणमा उनले अरब राजनीतिज्ञहरूलाई ‘आतंकवादी समर्थक’ भन्दै आलोचना गरेका थिए।
इसेनकोटले नेतान्याहुको भाषणलाई ‘भ्रामक, विभाजनकारी, घृणाले भरिएको र लाजमर्दो’ भन्दै प्रधानमन्त्री पदका लागि अनुपयुक्त भएको बताएका छन्। नेतान्याहुले अक्टोबर ७ को हमास आक्रमणको सुरक्षा कमजोरीहरूको औपचारिक अनुसन्धानको पनि विरोध गर्दै आएका छन्, जुन इसेनकोटको प्रमुख एजेन्डा हो।
सभामुख हटाउने प्रयास
विपक्षी दलहरूले क्नेसेटका वर्तमान सभामुख अमिर ओहानालाई हटाउनका लागि ६१ भन्दा बढी सांसदको हस्ताक्षरसहितको अनुरोध पेश गरेका छन्। उनीहरूले मातान काहानालाई उनको उत्तराधिकारीका रूपमा मनोनयन गरेका छन्। सभामुखको पदका लागि संसदीय मतदान अर्को हप्ता हुन सक्नेछ।
अब के हुन्छ
यदि इसेनकोटले सरकार गठन गर्न असफल भएमा, राष्ट्रपतिले नेतान्याहुलाई अर्को अवसर दिन सक्नेछन्।
