नेपालगञ्जको भेरी अस्पतालमा चिकित्सकमाथि हातपातको प्रयास भएपछि अस्पतालको अत्यावश्यक सेवाबाहेकका सबै सेवा ठप्प पारिएको छ। यो घटनाले स्वास्थ्यकर्मीमाथि बढ्दो असुरक्षा र यसको प्रणालीगत समाधानको खाँचोलाई पुनः उजागर गरेको छ।
मुख्य निष्कर्षहरू
- चिकित्सकलाई बिरामीको आफन्तले हातपातको प्रयास गरेपछि इमर्जेन्सीबाहेकका सबै सेवा बन्द।
- घटनाको विरोधमा स्वास्थ्यकर्मीहरूले तत्काल सेवा ठप्प पारेर दोषीमाथि कारबाहीको माग।
- अस्पताल प्रशासन र सुरक्षा निकायले घटनाको छानबिन र दोषी पत्ता लगाउने प्रक्रिया सुरु।
- स्वास्थ्यकर्मीमाथि हुने यस्ता घटनाले समग्र स्वास्थ्य सेवा प्रणालीमाथि प्रश्नचिन्ह खडा।
- यस्ता घटनाको पुनरावृत्ति रोक्न कडा सुरक्षा व्यवस्था र कानुनी कारबाहीको आवश्यकता।
घटनाको शृङ्खला
स्रोतका अनुसार, अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा उपचारको क्रममा एक बिरामीको मृत्यु भएपछि उनका आफन्तले उपचारमा संलग्न चिकित्सकमाथि अभद्र व्यवहार तथा हातपातको प्रयास गरेका थिए। यस घटनाको विरोधमा भेरी अस्पतालका चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूले तत्कालै ओपीडी, सर्जरी, पिडिएट्रिक लगायतका सबै सेवा बन्द गर्ने निर्णय लिएका हुन्। उनीहरूले दोषीलाई तत्काल पक्राउ गरी कारबाही गर्नुपर्ने माग राखेका छन्।
घटनालगत्तै अस्पताल प्रशासनले सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरी दोषीको खोजी सुरु गरेको छ। तर, स्वास्थ्यकर्मीहरूले तत्काल सुरक्षाको ग्यारेन्टी नभएसम्म सेवा सुचारु गर्न नसकिने अडान लिएका छन्। यसले गर्दा अस्पतालमा उपचारका लागि आएका अन्य बिरामीहरूले भने सास्ती भोग्नुपरेको छ।
प्रणालीगत असुरक्षाको जरो
स्वास्थ्यकर्मीहरूमाथि हुने यस्ता प्रकारका आक्रमण वा दुर्व्यवहारका घटना नयाँ भने होइनन्। देशभरका विभिन्न अस्पतालहरूमा यस्ता घटना बारम्बार दोहोरिँदै आएका छन्। बिरामीको मृत्यु वा उपचारमा ढिलाइ भएमा आफन्तहरूले स्वास्थ्यकर्मीलाई दोष दिने, दुर्व्यवहार गर्ने वा हातपात गर्ने प्रवृत्तिले स्वास्थ्य क्षेत्रमा असुरक्षाको वातावरण सिर्जना गरेको छ। यसले गर्दा स्वास्थ्यकर्मीहरू काम गर्न निरुत्साहित हुने मात्र होइन, उनीहरूको मनोबल गिर्ने गरेको छ।
यस्ता घटनाको मूल कारण बिरामी र आफन्तहरूमा स्वास्थ्य सेवा प्रणालीप्रतिको बुझाइको कमी, स्वास्थ्यकर्मीको कार्यबोझ, पर्याप्त जनशक्तिको अभाव र तत्कालै समाधान नपाउँदाको निराशा हो। तर, यसको समाधान स्वास्थ्यकर्मीमाथि आक्रमण गरेर भने हुन सक्दैन। बरु यसले स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तरमाथि नै प्रश्नचिन्ह खडा गर्दछ।
नागरिकलाई पर्ने असर
भेरी अस्पतालमा जस्तै अन्यत्र पनि यस्ता घटना हुँदा समग्र स्वास्थ्य सेवा प्रभावित हुन्छ। इमर्जेन्सीबाहेकका सेवा ठप्प हुँदा सामान्य बिरामीहरूले उपचार पाउनबाट वञ्चित हुनुपर्छ। यसको प्रत्यक्ष मारमा विपन्न तथा सामान्य नागरिक पर्छन्, जसलाई निजी अस्पतालमा गएर उपचार गराउन आर्थिक हैसियत पुग्दैन। यसले गर्दा रोग बल्झिने र जटिलता बढ्ने सम्भावना रहन्छ। यसबाहेक, स्वास्थ्यकर्मीमाथि हुने यस्ता घटनाले समग्र स्वास्थ्य क्षेत्रमा नकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्छ, जसले गर्दा योग्य व्यक्तिहरू यस पेसामा आउन निरुत्साहित हुन सक्छन्।
आधिकारिक प्रतिक्रिया
भेरी अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. विनोद बस्नेतले घटनाको छानबिन भइरहेको र दोषीलाई कारबाहीको प्रक्रिया अगाडि बढाइने बताएका छन्। उनले स्वास्थ्यकर्मीको सुरक्षा सुनिश्चित नभएसम्म सेवा सुचारु गर्न नसकिने अवस्था रहेको स्वीकार गर्दै सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरिरहेको जानकारी दिए। प्रहरीले पनि घटनामा संलग्न दोषीलाई छिट्टै पक्राउ गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
अब प्रश्न यो उठ्छ कि, यस्ता घटनाको पुनरावृत्ति रोक्नका लागि सरकार र सम्बन्धित निकायले कस्तो ठोस कदम चाल्नेछ? स्वास्थ्यकर्मीको सुरक्षालाई कसरी सुनिश्चित गरिनेछ? यो घटनाले स्वास्थ्य क्षेत्रमा व्याप्त असुरक्षाको जालोलाई तोड्नका लागि तत्कालै केही नगरे, यसको परिणाम झनै भयावह हुन सक्छ।
