बलिउडका वरिष्ठ अभिनेता नाना पाटेकरको ७५ वर्षको उमेरमा बिहीबार गोवामा कार्डियाक अरेस्टका कारण निधन भएको छ। उनको निधनसँगै कार्डियाक अरेस्ट र यसको रोकथामबारे नयाँ जानकारी सार्वजनिक भएको छ।
पाटेकरलाई बिहान ५:२० बजे चिकित्सकले मृत घोषणा गरेका थिए। उनलाई गोवास्थित निवासमा अचेत अवस्थामा भेटिएपछि तत्काल मणिपाल अस्पताल पुर्याइएको थियो। चिकित्सकले करिब ४५ मिनेटसम्म सीपीआर दिए पनि उनलाई बचाउन सकेनन्।
कार्डियाक अरेस्ट मुटुले अचानक रगत पम्प गर्न बन्द गर्ने अवस्था हो। मुटुको विद्युतीय प्रणालीमा गम्भीर गडबडी हुँदा यस्तो हुन्छ। समयमै उपचार नपाए केही मिनेटमै ज्यान जान सक्ने भएकाले यसलाई अत्यन्तै आपतकालीन अवस्था मानिन्छ। हृदयाघातभन्दा यो फरक छ, किनकि हृदयाघात मुटुमा रगत पुर्याउने धमनी बन्द हुँदा हुन्छ। यद्यपि, हृदयाघातले पछि कार्डियाक अरेस्ट निम्त्याउन सक्छ।
कार्डियाक अरेस्टका प्रमुख लक्षणमा अचानक बेहोस हुनु, सामान्य रूपमा सास नफेर्नु वा सास बन्द हुनु र नाडी नचल्नु पर्छन्। यस्तो अवस्थामा तुरुन्तै आपतकालीन स्वास्थ्य सेवा बोलाउनुपर्छ र सकेसम्म छिटो सीपीआर सुरु गर्नुपर्छ।
यसबाट बच्न स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनु महत्वपूर्ण हुन्छ। दैनिक खानामा सागसब्जी, फलफूल, फाइबरयुक्त खाद्यान्न र स्वस्थ बोसो समावेश गर्नुपर्छ भने अत्यधिक नुन, चिनी, तारेका तथा प्याकेटमा पाइने खानेकुरा कम गर्नुपर्छ। नियमित शारीरिक गतिविधिले मुटुको मांसपेशी बलियो बनाउन मद्दत गर्छ।
उच्च रक्तचाप, मधुमेह र उच्च कोलेस्ट्रोलजस्ता समस्यालाई नियन्त्रणमा राख्न नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउनुपर्छ। धुम्रपान र अत्यधिक मद्यपानबाट टाढा रहनु, तनाव कम गर्दै पर्याप्त निद्रा लिनु र पारिवारिक इतिहास भए चिकित्सकसँग परामर्श गरी आवश्यक परीक्षण गराउनु पनि उत्तिकै जरुरी छ।
आपतकालमा सीपीआर र एईडीको प्रयोग जीवनरक्षक हुन सक्छ। त्यसैले परिवार तथा समुदायका सदस्यले आधारभूत सीपीआर तालिम लिनु जीवन बचाउने महत्वपूर्ण सीप मानिन्छ।
यसअघि: नाना पाटेकरको निधन: हृदयघातपछि बिहान ५:२० बजे मृत घोषित, मेडिको-लिगल मुद्दा दर्ता
