गोरखा र धादिङ जोड्ने आरुघाटस्थित पुल बूढीगण्डकी नदीको बाढीले बगाएपछि अवरुद्ध यातायात सेवा सुचारु गर्न बेलिब्रिज निर्माणका लागि आवश्यक सामग्री आरुघाट आइपुगेको छ। यसले दशैँअघि नै यातायात सञ्चालन गर्ने लक्ष्य लिएको छ।
गत असोज २५ गते आइतबार बिहान बूढीगण्डकी नदीमा आएको भीषण बाढीले गोरखा र धादिङ जोड्ने आरुघाटस्थित पक्की पुलको गोरखातर्फको २२ मिटर भाग बगाएको थियो। पुल बगाएपछि आइतबारदेखि नै सवारी आवागमन पूर्णरूपमा ठप्प भएको थियो।
बेलिब्रिज निर्माणका लागि नेपाली सेना र गोरखा सडक योजनाको समन्वयमा काम अघि बढाइएको छ। नेपाली सेनाको प्राविधिक टोली पनि आरुघाट पुगिसकेको छ। नेपाली सेनाले सिभिल वर्क सम्पन्न भएपछि मात्र काम सुचारु हुने बताएको छ। काम सुरु भएको दुई दिनभित्रै बेलिब्रिज तयार हुने अनुमान गरिएको छ।
बाढीले ६ पुल बगायो, ५ जना सम्पर्कविहीन
बूढीगण्डकी नदीमा आएको बाढीले आरुघाट पुल मात्र नभई गोरखामा दुईवटा मोटरेबल पुल र चारवटा झोलुङ्गे पुलसहित कुल ६ वटा पुल बगाएको छ। धादिङमा पनि बाढीले करिब ४० घर बगाएको प्रारम्भिक विवरण छ। यसका साथै, ५ जना सम्पर्कविहीन भएको सूचना पनि आएको छ, जसको अवस्था अझै अज्ञात छ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार गोरखा, धादिङ, तनहुँ, चितवन, नवलपरासी पूर्व र नवलपरासी पश्चिमका नदी तटीय क्षेत्रमा जोखिम हुन सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरिएको थियो। बाढीले ३४१ मेगावाट क्षमताको बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनाको मुख्य क्याम्प क्षेत्र र केही निर्माण उपकरणसमेत बगाएको छ। दुईवटा टेलिफोन टावर र करिब ५० वटा विद्युत् पोलमा पनि क्षति पुगेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
गोरखाको आरुघाटस्थित जलमापन केन्द्र र त्यससँगै रहेको १० मिटर अग्लो मोटरेबल पुल पनि बाढीले बगाएको थियो। बाढी आउनुअघि नदीको जलसतह २.२५ मिटर थियो, जुन बाढी आएपछि ८ मिटरभन्दा माथि पुगेको थियो। यो पछिल्लो सात वर्षमा आरुघाटमा मापन गरिएको उच्च जलसतह साढे सात मिटरभन्दा पनि बढी हो। गोरखाको आरुघाट गाउँपालिका–५ शान्तिबजारका मात्रै ४८ घर बाढीले बगाएको छ भने आरुघाट–३ सोतीमा जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेका २० घरधुरीलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। नेपाली सेनाले हालसम्म ९५ जनाको उद्धार गरिसकेको छ।
बेलिब्रिज जडान र अनसुलझे प्रश्न
सडक डिभिजन कार्यालय हेटौँडाबाट बेलिब्रिजका सामान ल्याउने तयारी भइरहेको छ। गोरखा सडक योजनाका कार्यालय प्रमुख विनोद पुनका अनुसार सामान आएलगत्तै काम सुरु हुनेछ। बेलिब्रिज जडानको काम सुरु भइसकेको र दशैँअघि नै सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
बूढीगण्डकी नदीमा आएको बाढी उत्तरी गोरखाको हिमाली क्षेत्रमा हिउँपहिरो र गेग्रानका कारण नदी थुनिँदै खुल्दा आएको आकस्मिक बाढी भएको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख डा. धर्मराज उप्रेतीले असोज २५ गते जानकारी दिएका थिए। बाढीले गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिका–६ अन्तर्गत लोक्पा र चुम्लिङबीच ठूलो पहिरो खस्दा बूढीगण्डकी नदीको बहाव थुनिएको थियो। थुनिएको पानी खुलेपछि आइतबार बिहान लेदोसहितको आकस्मिक बाढी आएको प्रारम्भिक विवरण छ।
तर, बाढीको वास्तविक कारण हिमपहिरो, चट्टानी पहिरो वा अन्य भौगर्भिक प्रक्रियामध्ये कुन घटनाले निम्त्यायो भन्ने विषयमा अन्तिम निष्कर्ष आएको छैन। बाढीको वास्तविक कारण पत्ता लगाउन तथा आरुघाटस्थित पुल बगाएपछि सो स्थानमा तत्काल बेलिब्रिज राख्न सकिने वा नसकिने विषयमा अध्ययन गर्न प्राधिकरण र सडक विभागको प्राविधिक टोली ड्रोनसहित प्रभावित क्षेत्रमा खटिएको छ। सम्पर्कविहीन भएकाहरूको खोजी, खानेपानीको पाइप मर्मत र प्रभावित बस्तीहरूको पूर्ण क्षति यकिन गर्ने काम अझै जारी छ।
यसअघि: बूढीगण्डकी बाढीले गोरखा–धादिङ जोड्ने आरुघाट पुल बगायो, सडक पूर्ण अवरुद्ध
