प्रधानमन्त्री बालेन शाहले पदबाट हटाउन चाहेको चर्चाबीच प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीले सातै प्रदेशका डीआईजीसहितको प्रहरी समन्वय समिति (पीसीसी) बैठक आज बिहीबार दिउँसो २ बजे प्रहरी प्रधान कार्यालय नक्सालमा डाकेका छन्। यस बैठकमा सहभागी हुन सातै प्रदेशका प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) हरू काठमाडौं आइपुगेका छन्।
आईजीपी कार्कीले दिउँसो २ बजेका लागि पीसीसी बैठक बोलाएपछि प्रदेशका प्रहरी प्रमुखहरूलाई प्रहरी प्रधान कार्यालयमा उपस्थित हुन निर्देशन दिइएको थियो। प्रहरीका एक उच्च अधिकारीका अनुसार डीआईजीहरूलाई मध्याह्न १२ देखि साढे १२ बजेसम्म प्रधान कार्यालयमा उपस्थित हुन भनिएको थियो। सोही निर्देशनअनुसार केही डीआईजी काठमाडौं पुगिसकेका छन् भने केही आउने क्रममा छन्।
पृष्ठभूमि
- आईजीपी दानबहादुर कार्कीलाई २०८२ कात्तिक २७ गते मन्त्रिपरिषद्को निर्णयबाट नेपाल प्रहरीको ३३औँ महानिरीक्षक नियुक्त गरिएको थियो।
- प्रधानमन्त्री बालेन शाह २०८२ चैत १३ गतेदेखि नेपालको प्रधानमन्त्रीको रूपमा कार्यरत छन्।
- आईजीपी कार्की र सरकारबीचको सम्बन्धमा चिसोपना आएको तथा प्रधानमन्त्रीले उनलाई पदबाट हटाउन चाहेको भन्ने चर्चा सार्वजनिक भइरहेका छन्।
- इनाम सपकोटा पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबराको मोबाइल जाँचपछि अनुसन्धानमा तानिएका हुन् र उनको उच्च तहका प्रहरी अधिकारी, न्यायाधीश, राजनीतिक व्यक्ति, कानुन व्यवसायी र थुनुवासँग सम्पर्क रहेको पाइएको छ।
प्रहरी प्रधान कार्यालय स्रोतका अनुसार यसपटकको पीसीसी बैठकमा प्रदेशका प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) र काठमाडौं उपत्यकाभित्रका प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) हरूलाई पनि निमन्त्रणा गरिएको छ। यसअघि पीसीसी बैठकमा प्रायः उपत्यकामा कार्यरत डीआईजी र अतिरिक्त प्रहरी महानिरीक्षक (एआईजी) स्तरका अधिकारीहरू मात्रै सहभागी हुने गरेका थिए। यसपटक बैठकमा सहभागी हुने अधिकारीहरूको दायरा फराकिलो बनाइएको छ, जसलाई प्रहरी संगठनको नीति निर्धारण तथा संस्थागत धारणा निर्माणका लागि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
आईजीपीमाथि दबाब र प्रधानमन्त्रीसँगको सम्बन्ध
आईजीपी कार्कीले डाकेको पीसीसी बैठकलाई चासोका साथ हेरिएको छ। पछिल्लो समय आईजीपी कार्की र प्रधानमन्त्री बालेन शाह नेतृत्वको सरकारबीचको सम्बन्धमा चिसोपना आएको र प्रधानमन्त्रीले उनलाई पदबाट हटाउन चाहेको भन्ने चर्चा सार्वजनिक भइरहेका छन्। आईजीपी कार्कीलाई २०८२ कात्तिक २७ गते मन्त्रिपरिषद्को निर्णयबाट नेपाल प्रहरीको ३३औँ महानिरीक्षक नियुक्त गरिएको थियो।
प्रधानमन्त्री बालेन शाहले आईजीपी कार्की र अतिरिक्त प्रहरी महानिरीक्षक (एआईजी) राजन अधिकारीसँग बिचौलिया भनिएका इनाम सपकोटासँग सम्पर्क देखिएको कुरालाई गम्भीर रुपमा लिएको बताइएको छ। बुधबार (असोज २८) प्रधानमन्त्री शाह राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेलाई भेट्न बुढानीलकण्ठ पुगेका थिए, जहाँ उनीहरूबीच ६ घण्टा लामो संवाद भएको थियो।
उक्त भेटवार्तामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद खगेन्द्र सुनार र प्रहरी नेतृत्वसम्बन्धी छलफल भएको थियो। प्रधानमन्त्री शाहले आईजीपीलाई हटाउनुपर्ने कुरा लामिछानेसँग राखेको स्रोतको दाबी छ। यता आचरणहीन काममा संलग्न भएको आरोपमा सांसद सुनारलाई पनि राजीनामा गराउनुपर्ने कुराबारे बैठकमा छलफल भएको थियो।
बैठकको कार्यसूची र विगतका घटनाक्रम
प्रहरी समन्वय समिति (पीसीसी) को बैठकमा समग्र शान्ति सुरक्षाको अवस्था, प्रहरी संगठनको आन्तरिक व्यवस्थापन तथा समसामयिक विषयमा छलफल हुने बताइएको छ। यद्यपि, पीसीसी बैठकसँगै सातै प्रदेशका डीआईजीहरूलाई समेत प्रधान कार्यालय बोलाउनुको विशेष कारण भने खुलाइएको छैन। यसपटकको बैठकमा शान्ति सुरक्षाको विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको प्रहरी स्रोतको भनाइ छ। बैठक आकस्मिक रूपमा बोलाइनुको कारणबारे विस्तृत जानकारी सार्वजनिक भएको छैन।
आईजीपी कार्कीले बुधबार (असोज २८) देशभरका ७७ वटै जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्रमुखसहितसँग लामो भर्चुअल संवाद गरेका थिए। उक्त भर्चुअल बैठकमा उपत्यका प्रहरी कार्यालय, प्रदेश प्रहरी कार्यालय, जिल्ला प्रहरी कार्यालय, तालिम केन्द्र तथा राजमार्ग र ट्राफिक सुरक्षा व्यवस्थापन कार्यालयका प्रमुख सहभागी थिए। त्यसक्रममा कार्कीले केही प्रहरी अधिकारीहरूको नामै लिएर संगठनमा अनुशासनहीनता बढेको भन्दै आक्रोश पोखेका थिए। उनले एनपीएलमा हुने सट्टेबाजी तथा तिहार र छठमा हुन सक्ने अपराध नियन्त्रणमा गम्भीर भएर लाग्न निर्देशन दिएका थिए।
बिचौलिया भनिएका इनाम सपकोटा पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबराको मोबाइल जाँचपछि अनुसन्धानमा तानिएका हुन्। प्रहरीका अनुसार उनले अदालतका मुद्दा मिलाइदिने र प्रहरी अधिकारीहरूको बढुवामा सहयोग गर्ने आश्वासन दिएको देखिने संवाद फेला परेको छ। उनको विदेशस्थित सम्पत्ति, आर्थिक कारोबार र सुरक्षा अधिकारीसँगको सूचना आदानप्रदानबारे अनुसन्धान जारी रहँदा सर्वोच्च अदालतले २०८३ असोज २४ मा थुनामुक्तिको मागसहितको बन्दीप्रत्यक्षीकरण निवेदन खारेज गरेको थियो।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद खगेन्द्र सुनारले महिलासँगको विवादसम्बन्धी अडियो आफ्नो नभएको बयान पार्टीको छानबिन समितिलाई दिएका छन्। पार्टीको छानबिन समितिले विवादित अडियोको प्राविधिक परीक्षण गर्ने तयारी गरेको छ।
आजको बैठक र सम्भावित परिणाम
आज दिउँसो २ बजे बस्ने पीसीसी बैठकको औपचारिक कार्यसूची सार्वजनिक नभएको अवस्थामा दबाबमा रहेका आईजीपी कार्कीले सम्भावित कदमबारे छलफल गर्ने बताइएको छ। बैठकमा शान्ति सुरक्षाको विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको भए पनि प्रधानमन्त्रीसँगको सम्बन्ध र आईजीपीको पदबारेको चर्चाले बैठकलाई थप महत्त्वपूर्ण बनाएको छ। आईजीपी कार्कीले डाकेको पीसीसी बैठकमा प्रहरी नेतृत्वसम्बन्धी विषयले प्रवेश पाउने सम्भावना बलियो रहेको अनुमान गरिएको छ।
