औषधि व्यवस्था विभाग: ललितपुरका १३ फार्मेसीले बिनाप्रेस्क्रिप्सन एन्टिबायोटिक बेचेको भेटियो

ताजा अपडेट: औषधि व्यवस्था विभागले प्रेस्क्रिप्सनबिना एन्टिबायोटिक बेच्ने १३ फार्मेसीलाई कारबाही गर्ने

ललितपुरका १६ सामुदायिक फार्मेसीमा औषधि व्यवस्था विभागले गरेको आकस्मिक अनुगमनका क्रममा १३ वटा फार्मेसीले चिकित्सकको सिफारिसबिनै एन्टिबायोटिक बिक्री गरेको पाइएको छ। विभागले बिनाप्रेस्क्रिप्सन एन्टिबायोटिक बेच्ने फार्मेसीहरूमाथि कानुनी कारबाही गर्ने जनाएको छ।

विभागका महानिर्देशक भरत भट्टराईका अनुसार अनुगमन गरिएका अधिकांश फार्मेसीमा प्रतिजैविक औषधिको दुरुपयोग भएको पाइएको छ। उनले भने, ‘ललितपुरका १६ वटा फार्मेसीमा अनुगमन गर्दा प्रतिजैविक औषधिको दुरुपयोग हुने गरेको देखिन्छ। १६ वटा कम्युनिटी फार्मेसीमध्ये १३ वटाले चिकित्सकको प्रेस्क्रिप्सनबिना नै एन्टिबायोटिक ओभर द काउन्टर बिक्री गरिरहेको पाइएको छ।’

अनुगमन टोलीले महालक्ष्मी नगरपालिका–१ का अन्विका फार्मेसी, भर्टेक्स फार्मेसी र इजी फार्मेसीले बिनाप्रेस्क्रिप्सन एन्टिबायोटिक बिक्री गरेको फेला पारेको छ। यसैगरी, ललितपुर महानगरपालिका–१५ को विश्वास फार्मेसी र सोही महानगरपालिकाका वडा नम्बर २, ३, ४ तथा ७ मा सञ्चालित केही फार्मेसीले पनि चिकित्सकको प्रेस्क्रिप्सन नलिई एन्टिबायोटिक बिक्री गरेको विभागले जानकारी दिएको छ।

एन्टिमाइक्रोबियल रेजिस्टेन्सको जोखिम

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहताले चिकित्सकको सल्लाहबिना एन्टिबायोटिक सेवन गर्ने, तोकिएको मात्रा र अवधिभन्दा फरक तरिकाले प्रयोग गर्ने तथा जथाभावी बिक्री वितरण गर्ने प्रवृत्तिले एन्टिमाइक्रोबियल रेजिस्टेन्स (एएमआर) को जोखिम बढाउने बताएकी छिन्।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) नेपालले सन् २०२४ डिसेम्बरमा सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार सन् २०१९ मा नेपालमा एएमआरका कारण प्रत्यक्ष रूपमा करिब ६ हजार ४ सय जनाको मृत्यु भएको थियो भने थप २३ हजार २ सय जनाको मृत्युमा एएमआरको योगदान रहेको अनुमान गरिएको थियो। डब्ल्यूएचओले एन्टिमाइक्रोबियल रेजिस्टेन्सलाई मानव स्वास्थ्यका लागि विश्वकै प्रमुख सार्वजनिक स्वास्थ्य खतरामध्ये एक मानेको छ।

मन्त्री मेहताले एन्टिमाइक्रोबियल औषधिको अनावश्यक तथा अनियन्त्रित प्रयोग नियन्त्रण गर्न उपभोगसम्बन्धी तथ्याङ्कको नियमित सङ्कलन, विश्लेषण र प्रमाणमा आधारित नियामकीय तथा नीतिगत निर्णयको आवश्यकता औँल्याएकी छिन्।

नेपाल सरकारले एन्टिमाइक्रोबियल रेजिस्टेन्स नियन्त्रणका लागि सन् २०२४–२०२८ को राष्ट्रिय कार्ययोजना स्वीकृत गरिसकेको छ। एन्टिबायोटिकको विवेकपूर्ण प्रयोग प्रवर्द्धनका लागि औषधिको प्याकेजिङमा रातो धर्सा राख्ने, डब्ल्यूएचओले प्रयोगका लागि सिफारिस नगरेका १०३ प्रकारका एन्टिबायोटिकको दर्ता, नवीकरण, आयात तथा उत्पादनमा रोक लगाउने र रिजर्भ समूहका एन्टिबायोटिक अस्पतालका औषधि पसलबाट मात्र बिक्री वितरण गर्ने व्यवस्थालगायतका नियामकीय प्रयास भइरहेका छन्।

विभागले अनुगमन गरेका ललितपुर महानगरपालिकाका वडा नम्बर २, ३, ४ र ७ मा रहेका ‘केही फार्मेसी’ को नाम भने सार्वजनिक गरेको छैन।