पर्साको वीरगञ्ज नाकासहित मधेशका सीमावर्ती जिल्लाहरू थाई गाँजा तस्करीको मुख्य ट्रान्जिट बन्न थालेका छन्। थाइल्यान्डबाट नेपाल भित्र्याइएको प्रतिकिलो ४० देखि ४५ लाख रुपैयाँसम्म मूल्य पर्ने गाँजा भारतीय नागरिकहरूले नेपाल हुँदै भारततर्फ तस्करी गरिरहेको नेपाल प्रहरीको अनुसन्धानले देखाएको छ। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई ट्रान्जिट प्वाइन्टको रूपमा प्रयोग गर्दै थाइल्यान्डबाट गाँजा नेपाल भित्र्याउने कार्य पछिल्लो समयमा बढेको लागुऔषध नियन्त्रण ब्युरो (एनसीबी) ले जनाएको छ।
भारतमा गाँजाको बिक्री, वितरण र सेवनमा कडा कानुनी व्यवस्था भएका कारण नेपाल ट्रान्जिटका रूपमा प्रयोग भइरहेको एनसीबीका प्रमुख तथा प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) सुवासचन्द्र बोहराले बताएका छन्। पक्राउ परेका भरियाहरूले प्रहरी बयानमा कारोबारीहरूले भारतीय नागरिकलाई थाइल्यान्ड घुम्न बोलाएर, उनीहरूको हवाई टिकट र होटल खर्चको व्यवस्था गरेर, फर्किँदा पार्सलको नाममा थाइ गाँजा बोकाएर पठाउने गरेको खुलासा गरेका छन्। यसको तुलनामा नेपालमा उत्पादन हुने गाँजा प्रतिकेजी बढीमा चार हजार रुपैयाँमा अवैध बिक्री हुन्छ।
पृष्ठभूमि
- थाईल्याण्डमा सन् २०२२ जुन ९ देखि गाँजालाई अवैध लागुऔषधको सूचीबाट हटाइएको छ, जसले गर्दा यसको प्रयोग र व्यवसायका लागि ढोका खुलेको छ।
- भारतमा लागुऔषधको बिक्रीवितरण तथा सेवनविरुद्ध कडा कानून छ, जसलाई नारकोटिक ड्रग्स एन्ड साइकोट्रोपिक सब्सटेन्सेस एक्ट, १९८५ (NDPS Act) र प्रिभेन्सन अफ इलिसिट ट्राफिकिङ इन नारकोटिक ड्रग्स एन्ड साइकोट्रोपिक सब्सटेन्सेस एक्ट, १९८८ ले नियमन गर्दछ।
- नेपालमा लागुऔषध नियन्त्रणका लागि नारकोटिक्स ऐन, १९७२ (२०३३) प्राथमिक कानून हो, जसले लागुऔषधको उत्पादन, कब्जा, बिक्री, खरिद, ढुवानी र उपभोगलाई नियमन गर्दछ।
एनसीबीको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/०८१ मा ५४० ग्राम थाई गाँजा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट बरामद भएकोमा यो आर्थिक वर्षको कात्तिकको अन्तिम सातासम्ममा २०० किलो ३८६ ग्राम थाई गाँजा बरामद भइसकेको छ। एसएसपी बोहराले गत साउनयता मात्रै प्रहरीले दुई सय केजीभन्दा बढी थाई गाँजा बरामद गरिसकेको बताएका छन्। कारोबारीले भरियामार्फत आउने गाँजा ‘ह्यान्डक्यारी’ वा सुटकेसमा फल्सबटम बनाएर ल्याउने गरेको एनसीबीले जनाएको छ।
मधेशका सीमावर्ती जिल्लाहरूमा तस्करीको जालो
मधेशका सीमावर्ती जिल्लाहरू लागुऔषध अपराधको मुख्य केन्द्र बनेका छन्, जहाँबाट दैनिक ठूलो मात्रामा गाँजा भारततर्फ तस्करी भइरहेको पाइएको छ। मोरङ, सुनसरी, सप्तरी, सिराहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, बारा र पर्सा जिल्लाहरू भारतको बिहार राज्यसँग सीमा जोडिएका छन्। यी जिल्लाहरूमा ठूलो मात्रामा गाँजा बरामद हुनुले भारतमा गाँजा निर्यात गर्ने प्रयास भइरहेको संकेत गर्छ। नेपाल-भारत सीमा नजिक लागुऔषध प्रयोगको प्रचलन पनि बढी रहेको पाइएको छ।
प्रहरीले मकवानपुर, बारा, पर्सा, चितवन र धादिङका पहाडी क्षेत्रहरूमा नियमितजसो गाँजा फँडानी गर्ने कार्य गरिरहेको छ। केही भारतीय कारोबारीहरूले नेपालका केही जिल्लामा व्यावसायिक रूपमा गाँजा खेती गर्नका लागि लगानी गरिरहेका छन्। कात्तिक २६ गते भारतीय नागरिक सुबोधकुमार तीन किलो थाई गाँजासहित त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पक्राउ परेका थिए भने कात्तिक २८ गते अर्का भारतीय नागरिक सलमान तीन किलो पाँच सय ग्राम थाई गाँजासहित विमानस्थलबाटै पक्राउ परेका थिए। थाई गाँजाको ओसारपसारमा प्रायः भारतीय नागरिक भरियाका रूपमा प्रयोग हुने गरे पनि केही घटनामा नेपाली नागरिक पनि पक्राउ परेको एनसीबीको भनाइ छ।
एसएसपी बोहराले थाइल्यान्डबाट लगातार गाँजा आउन थालेपछि उताबाट आउने यात्रुलाई विशेष निगरानीमा राखिएको बताएका छन्। यात्रुहरूको प्रोफाइल र व्यवहारको विश्लेषण गरी लगेज जाँच गर्दा थाई गाँजा बरामद हुने गरेको उनको भनाइ छ। एनसीबीले प्रतिकेजी ४५ लाखसम्ममा बिक्री हुने थाई गाँजा तस्करीको चेनब्रेक गर्ने तयारी गरिरहेको छ।