जनकपुरधाम र भारतको अयोध्याबीच विशेष रेल सेवाको परीक्षण सञ्चालन भएको छ, जसले मधेश प्रदेशमा धार्मिक पर्यटन र व्यापार प्रवर्द्धनको आशा जगाएको छ। यो सेवा रामायण सर्किटको एक महत्वपूर्ण हिस्सा हो।
भारतीय विशेष रेल, जसमा दुई डब्लुडीपी फोर डी (WDP 4D) ४०४०३ लोकोमोटिभ र सातवटा कोचहरू थिए, भारतको जयनगरबाट धनुषाको जनकपुरधामस्थित कुर्था स्टेशनसम्म परीक्षण सञ्चालन गरिएको थियो। धनुषाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी भुदेव झाका अनुसार, रेल बिहान ११ बजे जनकपुरधाम आइपुगेको थियो।
पृष्ठभूमि
- पुरानो न्यारो-गेज रेल सेवा, जुन १९९४ B.S. देखि सञ्चालनमा थियो, ब्रोड-गेज विस्तारको लागि २०७० B.S. मा बन्द गरिएको थियो।
- जयनगरदेखि कुर्थासम्मको ३८ किलोमिटर ब्रोड-गेज लाइनको निर्माण सम्पन्न भएपछि २०७८ चैत १९ B.S. मा सेवा पुनः सुरु भयो।
- अप्रिल २०२२ मा नेपाल र भारतका प्रधानमन्त्रीहरूले संयुक्त रूपमा जयनगर-कुर्था सीमापार रेलमार्गको उद्घाटन गरेका थिए।
- नेपाल रेलवे कम्पनीले २०२६ सम्म सेवा सञ्चालन गर्न र दक्ष जनशक्ति विकास गर्न भारतको कोंकण रेलवे कर्पोरेशनसँग सम्झौता गरेको छ।
परीक्षण सञ्चालनका लागि पूर्व मध्य रेलवे, हाजीपुरका अतिरिक्त महाप्रबन्धक अमरेन्द्र कुमारसहित भारतीय रेलवेका वरिष्ठ अधिकारीहरूको टोली रेलमा यात्रा गरेको थियो। नेपाली अधिकारीहरूले पनि जयनगरदेखि कुर्थासम्मको निरीक्षणमा भाग लिएका थिए। यो रेल सेवा भगवान रामसँग सम्बन्धित स्थलहरू जोड्ने तीर्थयात्रा मार्ग रामायण सर्किटको एक हिस्सा हो।
जनकपुर चेम्बर अफ कमर्स एण्ड इन्डस्ट्रीका अध्यक्ष सुरेन्द्र भण्डारीले जनकपुर अयोध्या रेल सेवाले समग्र नेपाललाई प्रत्यक्ष फाइदा पुग्ने बताएका छन्। जनकपुरधाम, सीताको जन्मस्थल, र अयोध्या, भगवान रामसँग सम्बन्धित शहर, रेलमार्गबाट सीधा जोडिएपछि रामायण सर्किटमा यात्रा गर्ने तीर्थयात्रीहरू र धार्मिक पर्यटकहरूलाई दुवै गन्तव्यमा जान सजिलो हुने अपेक्षा गरिएको छ।
मधेशमा पर्यटन र व्यापार प्रवर्द्धनको सम्भावना
यो विशेष रेल सेवाले नेपाल र भारतबीचको धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई सुदृढ पार्दै मधेश प्रदेशको राजधानी जनकपुरधाममा व्यापार र वाणिज्य गतिविधिहरूलाई बढावा दिनेमा व्यवसायीहरू आशावादी छन्।
नेपाल र भारतका प्रधानमन्त्रीहरूले प्रधानमन्त्री बालेन शाहको भारत भ्रमणका क्रममा यो सेवाको संयुक्त रूपमा उद्घाटन गर्ने तयारी भइरहेको छ। प्रधानमन्त्री शाह नोभेम्बर २२ बाट भारत भ्रमणमा जाने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, नेपाल रेलवे कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक परिवेश पराजुलीका अनुसार, सेवा सुरु हुने निश्चित मिति अझै तय भएको छैन। सबै सञ्चालन, व्यवस्थापन, प्राविधिक र प्रशासनिक तयारी पूरा भएपछि मात्र सेवा सुरु हुनेछ।
