तिहार नजिकिएसँगै मिठाईको मूल्य २० प्रतिशतसम्म महँगिएको छ भने व्यापार २५ गुणाले बढेको छ। चिनी र दूधको अभावले उत्पादन र आपूर्ति व्यवस्थापनमा व्यवसायीलाई चुनौती थपिएको छ।
मिठाई किन्ने उपभोक्ताको चाप धेरै भएकाले व्यवसायीलाई ग्राहकसँग कुरा गर्न र बिक्री रकम गन्न समेत फुर्सद छैन। नेपालको वार्षिक चिनीको आवश्यकता करिब २ लाख ५० हजार टन रहे पनि आन्तरिक उत्पादन १ लाख ८० हजार टनदेखि १ लाख ९० हजार टन मात्र पुग्ने नेपाल चिनी उद्योग संघले जनाएको छ। निजी चिनी उद्योगहरूसँग करिब ७ हजार टन चिनी मौज्दात छ।
चिनीको आपूर्ति व्यवस्थापनका लागि उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले २५ हजार मेट्रिक टन चिनी १ प्रतिशत भन्सार शुल्कमा आयात गर्न स्वीकृति दिएको छ। साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनले आफ्ना आउटलेटहरूबाट चिनी प्रतिकिलो रु. १०५ मा बिक्री गरिरहेको छ। तर, बजारमा चिनीको मूल्य मध्य अगस्टमा रु. ११० बाट बढेर रु. १२५ पुगेको छ भने केही खुद्रा बिक्रेताले रु. १३० सम्ममा बेचिरहेका छन्। आपूर्तिमा अवरोधका कारण साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनले प्रति उपभोक्ता चिनी बिक्रीको सीमा ६ केजीबाट घटाएर २ केजीमा झारेको छ।
दूधतर्फ, राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा नेपालको कुल दूध उत्पादन २७ लाख २० हजार टन पुगेको छ।
गुणस्तर अनुगमन र निर्देशन
खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभाग (डीएफक्युटीसी) ले तिहारअघि बजार अनुगमनलाई तीव्रता दिएको छ। विभागले काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न व्यवसायमा सेप्टेम्बर २२ र २४ मा गरेको अनुगमनमा खाद्य स्वच्छतामा गम्भीर उल्लंघन फेला पारेको थियो। विभागले मिठाई पसलहरूलाई मिठाईको नाम, मुख्य सामग्री, प्रयोग गरिएको तेल वा घिउको प्रकार, म्याद गुज्रने मिति र प्रतिकिलो मूल्य स्पष्ट रूपमा प्रदर्शन गर्न कात्तिक १२ गतेदेखि लागू हुने गरी निर्देशन दिएको छ।
